1

Gió đưa trăng, trăng đưa gió,

Trăng lặn rồi gió biết đưa ai?

Ðến mười giờ bốn mươi lăm
mọi việc đã rồi. Thị trấn bị chiếm, phe chống cự bị đánh bại. Cuộc chiến chấm
dứt. Quân xâm lăng đã chuẩn bị cho chiến dịch này thật cẩn thận như đã từng
chuẩn bị cho các chiến dịch khác lớn hơn. Sáng chủ nhật hôm nay bưu tín viên và
ông cảnh sát đi câu bằng chiếc thuyền của ông Corell, người chủ tiệm nổi tiếng.
Họ thuê của ông chiếc thuyền buồm xinh xắn trọn ngày. Lúc còn ở ngoài biển xa mấy
dặm họ đã thấy chiếc tàu đổ bộ nhỏ, sẫm màu lặng lẽ vượt qua họ. Vốn là quan
chức của thị trấn, việc này rõ ràng là chức vụ của họ, cả hai quay thuyền trở
vào, nhưng dĩ nhiên tiểu đoàn đã chiếm lấy thị trấn lúc họ cập được vào bờ. Ông
cảnh sát và bưu tín viên cũng không được phép trở về văn phòng của họ ở Tòa thị
chính, khi cả hai kiên quyết đòi thực thi quyền hạn của mình, họ bị bắt làm tù
binh và bị nhốt trong nhà giam. [Chúc bạn đọc sách vui vẻ tại www.gacsach.com - gác nhỏ cho người yêu sách.]

Bộ đội địa phương, tất cả
gồm mười hai người, sáng chủ nhật hôm nay cũng đi vắng, bởi vì ông Corell,
người chủ tiệm nổi tiếng, đã ủng hộ phần ăn trưa, đích ngắm, đạn dược, và giải
thưởng cho một cuộc thi bắn ở một cái trảng xinh đẹp do ông ta làm chủ, cách
sáu dặm sau những ngọn đồi. Bộ đội địa phương, những cậu con trai to xác, lề
mề, nghe được tiếng máy bay, và từ đằng xa thấy bóng những chiếc dù, họ quay về
thị trấn bằng nhịp bước nhanh gấp đôi. Khi họ đến thị trấn, quân xâm lăng phục
kích họ trên đường lộ bằng súng máy. Những người lính lề mề này có rất ít kinh
nghiệm về chiến tranh và hoàn toàn chưa hề biết gì về chiến bại, họ dùng súng
trường nả đạn lại. Khẩu súng máy tạch tạch một hồi và sáu người lính bị bắn
chết, đạn thủng lỗ chỗ, ba người khác dở chết đạn ghim lỗ chỗ, ba người còn lại
mang theo súng trường trốn thoát vào trong những ngọn đồi.

Ðến mười giờ ba mươi ban
nhạc kèn đồng của quân xâm lăng trỗi những khúc nhạc trữ tình thú vị ở quảng
trường thị trấn; dân thị trấn đứng quanh nghe nhạc, họ há miệng, tròn mắt kinh
ngạc, và nhìn chăm chăm những người đội mũ sắt xám đang bồng súng máy trong
tay.

Mười giờ ba mươi tám, sáu
cái xác thủng đạn được đem chôn, những chiếc dù được xếp lại, và tiểu đoàn đóng
quân ở nhà kho của ông Corell bên cạnh cầu tàu, ở đó, trong các ngăn nhà kho,
có đủ mền và giường xếp cho một tiểu đoàn.

Mười giờ bốn mươi lăm ông
Thị trưởng già Orden nhận được lời yêu cầu chính thức đòi ông phải mở cuộc tiếp
kiến Ðại tá Lanser, cuộc tiếp kiến được ấn định vào đúng mười một giờ ở tòa Thị
trưởng, một dinh cơ năm phòng.

Phòng tiếp tân trong dinh
Thị trưởng thật trang nhã và thoải mái. Những chiếc ghế bịt vàng được phủ những
tấm thảm sờn, sắp thẳng ngắt như có quá nhiều người hầu không có việc gì để
làm. Lò sưởi lát cẩm thạch hình vòm, bên trong lò đặt một chiếc rổ nhỏ nóng đỏ
nhưng lửa không bốc thành ngọn, và một chiếc xô đựng than, được sơn bằng tay,
đặt trên nền lò sưởi. Trên bệ lò sưởi, bày ra hai bên là những chiếc lọ mập
mạp, ở giữa dựng một chiếc đồng hồ sứ to trang trí đầy đặc hình những thiên
thần tí hon bụ bẫm. Giấy dán tường đỏ thẫm trên vẽ hình màu nhũ vàng, ở đầu
tường có gắn nẹp gỗ trang trí trắng trẻo, xinh xắn, rõ nét. Những bức tranh
trên tường chiếm phần lớn là hình những con chó to lớn dũng cảm đương đầu cùng
với những đứa bé đang gặp hiểm nguy. Không có nước, lửa, hay địa chấn nào có
thể phương hại một đứa bé chừng nào con chó to lớn vẫn còn đó.

Ngồi bên cạnh lò sưởi là
Bác sĩ Winter, cằm để râu, trông đơn thuần và hòa nhã; ông là bác sĩ và là sử
gia của thị trấn. Mắt ông đăm đăm nhìn sửng, trong khi ngón cái của đôi bàn tay
đang loay xoay trên bắp vế. Bác sĩ Winter là một người quá đơn giản đến nỗi chỉ
những người sâu sắc mới biết ông ta là một người sâu sắc. Ông ngước lên nhìn
Joseph, người hầu của ông Thị trưởng, xem thử Joseph có quan sát hai ngón cái
đang loay xoay kì diệu của ông không.

“Mười một giờ?” Bác sĩ
Winter hỏi.

Joseph mơ hồ trả lời,
“Vâng, thưa ngài. Bức thư nói mười một giờ.”

“Ông đọc bức thư?”

“Không, thưa ngài, Ðức
Ông đọc cho tôi nghe.”

Và Joseph đi quanh kiểm
tra từng chiếc ghế bịt vàng xem thử chúng có bị chuyển dịch kể từ lúc lần cuối
cùng chúng được ông sắp. Joseph có thói quen cau có với bàn ghế, dè chừng có
thể chúng trở nên hỗn hào, tinh nghịch, bụi bặm. Ở cái thế giới mà Thị trưởng
Orden lãnh đạo con người, thì Joseph lãnh đạo bàn ghế, dao nĩa, và bát đĩa.
Joseph đã già, gầy gò và nghiêm nghị, cuộc đời của ông quá phức tạp nên chỉ có
người sâu sắc mới biết ông là một người đơn giản. Ông không thấy có điều gì kì
thú với những ngón tay loay xoay của bác sĩ Winter, thật ra ông cảm thấy bực
mình với chúng. Joseph ngờ rằng có một chuyện gì đó khá quan trọng đang xảy ra,
chuyện gì đó với những người lính ngoại quốc ở trong thị trấn, và bộ đội địa
phương phần thì bị giết phần bị bắt. Sớm muộn gì rốt cục Joseph cũng phải một ý
kiến về chuyện đó. Ông không muốn có chuyện để tâm trí lơ lửng, không có việc
loay xoay ngón cái, không dở hơi với bàn ghế. Bác sĩ Winter xê chiếc ghế đi một
vài phân ra khỏi chỗ đã được định sẵn cho nó và Joseph bồn chồn đợi đến lúc ông
có thể đặt nó lại chỗ cũ.

Bác sĩ Winter lặp lại,
“Mười một giờ, và rồi họ cũng đến đây. Một dân tộc coi trọng giờ giấc, Joseph.”

Và Joseph đáp, không cần
để tai nghe, “Vâng thưa ngài.”

“Một dân tộc coi trọng
giờ giấc,” ông bác sĩ lặp lại.

“Vâng, thưa ngài,” Joseph
đáp.

“Giờ giấc và máy móc.”

“Vâng, thưa ngài.”

“Họ hối hả đổ xô tới định
mệnh, làm như định mệnh không muốn chờ đợi họ. Họ đẩy cái thế giới lăn đi bằng
đôi vai của mình.”

Và Joseph đáp, “Quả đúng
vậy, thưa ngài.” Ðơn giản chỉ vì ông đã phát chán với câu nói “Vâng, thưa
ngài.”

Joseph không chấp nhận
nổi đoạn đối thoại này, bởi vì nó không giúp ông một ý kiến nào về một cái gì
hết. Nếu như sau đó trong ngày Joseph nhắc lại lời nhận xét này với chị bếp,
“Một dân tộc coi trọng giờ giấc, Annie,” chắc chắn chẳng có ý nghĩa gì. Annie
sẽ hỏi, “Ai?” rồi “Tại sao?” và cuối cùng sẽ nói, “Chuyện tầm xàm, Joseph.”
Trước đây Joseph từng thử truyền đạt những nhận xét của bác sĩ Winter xuống
dưới lầu và kết cục lúc nào cũng giống nhau. Annie luôn thấy chúng là chuyện
tầm xàm.

Bác sĩ Winter đưa mắt rời
khỏi cặp ngón cái, ngước lên nhìn Joseph đang thi hành kỉ luật với những chiếc
ghế. “Ngài Thị trưởng đang làm gì vậy?”

“Ðang chuẩn bị trang phục
để tiếp đón ông đại tá, thưa ngài.”

“Còn ông, không phụ ông
ấy hay sao? Tự ông ấy mặc sẽ kém chỉnh tề.”

“Phu nhân đang giúp ông
ấy. Phu nhân muốn ông trông thật toàn hảo. Bà” – Joseph hơi đỏ mặt – “phu nhân
đang tỉa lông tai cho ông ấy thưa ngài. Nó nhột, ông không để cho tôi làm việc
ấy.”

“Dĩ nhiên là nó nhột,”
bác sĩ Winter nói.

“Phu nhân lại khăng khăng
đòi.”

Bác sĩ Winter đột nhiên
bật cười. Ông đứng lên giơ tay trước lò sưởi, Joseph khéo léo lướt tới phía sau
đặt chiếc ghế trở lại vị trí cũ của nó.

“Bọn chúng ta quả thật là
tuyệt vời,” bác sĩ nói. “Ðất nước sụp đổ, thị trấn bị đánh chiếm, ngài Thị
trưởng sắp sửa đón tiếp kẻ chiến thắng, và phu nhân đang giữ cổ cho ngài Thị
trưởng khỏi vùng vằng để bà có thể tỉa lông tai của ông.”

“Ông ấy trông rất bờm
xờm,” Joseph nói. “Cả đôi chân mày nữa. Ðức Ông lại càng bực bội hơn khi phải
bị tỉa chân mày. Ông nói nó đau. Tôi không chắc phu nhân có thể làm được chuyện
ấy.”

“Bà ấy sẽ thử,” bác sĩ
Winter nói.

“Bà muốn ông trông thật
toàn hảo, thưa ngài.”

Qua ô kính cửa ra vào,
một cái đầu đội nón sắt nhìn vào, và có tiếng đập đập ở cửa.

Dường như ánh sáng ấm áp
của căn phòng hơi vơi đi, và ít nhiều mờ xám thế chỗ.

Bác sĩ Winter ngước nhìn
đồng hồ và nói “Họ đến hơi sớm. Cho họ vào, Joseph.”

Joseph bước đến bên cửa,
mở cửa ra. Một người lính bước vào, hắn mặc áo khoác dài, đầu đội nón sắt, ôm
trong tay một khẩu tiểu liên. Hắn nhanh nhẹn đảo mắt nhìn quanh rồi bước sang
một bên. Một viên sĩ quan đứng ở ngưỡng cửa, phía sau hắn. Quân phục của viên
sĩ quan trông bình thường, chỉ ở trên vai áo mới thấy được cấp bậc của ông ta.

Viên sĩ quan bước vào,
đưa mắt nhìn bác sĩ Winter. Hắn có phần hơi giống một bức họa cường điệu vẽ một
nhà quý tộc Anh. Ðôi vai hắn hơi chùng xuống, khuôn mặt hắn đỏ, lỗ mũi hơi dài
nhưng dễ trông; hắn có vẻ không mấy vui với bộ quân phục trong người, giống như
hầu hết những viên tướng người Anh vậy. Hắn đứng ở ngưỡng cửa, nhìn chăm chăm
vào bác sĩ Winter, hắn hỏi, “Có phải ngài là Thị trưởng Orden?”

Bác sĩ Winter mỉm cười,
“Không, không phải.”

“Vậy ông là một quan chức
chính quyền?”

“Không, tôi là bác sĩ của
thị trấn và là bạn của Thị trưởng.”

Viên sĩ quan nói, “Thị
trưởng Orden hiện giờ ở đâu?”

“Chuẩn bị trang phục để
đón tiếp ông. Ông có phải là ngài đại tá?”

“Không, không phải. Tôi
là đại úy Bentick.” Hắn cúi đầu chào, bác sĩ Winter hơi nghiêng đầu đáp lễ. Ðại
úy Bentick nói tiếp, tuy hơi ngượng ngùng về điều hắn phải nói. “Quy định trong
quân đội chúng tôi, thưa ngài, ra lệnh chúng tôi phải lục soát vũ khí trước khi
sĩ quan tư lệnh bước vào phòng. Chúng tôi không có dụng ý thiếu tôn trọng, thưa
ngài.” Hắn quay qua phía sau gọi, “Thượng sĩ.”

Viên thượng sĩ nhanh
chóng bước tới, đưa tay vuốt những cái túi trên y phục của Joseph và nói,
“Không có gì, thưa ngài.”

Ðại úy Bentick nói với
bác sĩ Winter, “Xin ông thứ lỗi chúng tôi.” Và viên thượng sĩ bước đến bên bác
sĩ Winter, lấy tay vỗ những cái túi của ông. Tay hắn ngừng lại ở một cái túi
trong của áo khoác. Hắn nhanh nhẹn đưa tay vào túi lấy ra một cái hộp bằng da
màu đen, cầm đưa cho đại úy Bentick. Ðại úy mở chiếc hộp thấy trong ấy có vài dụng
cụ giải phẩu đơn giản – hai lưỡi dao mổ, vài chiếc kim khâu, vài cái kẹp và một
cái kim tiêm. Ðại úy đóng chiếc hộp lại và trả lại cho bác sĩ Winter.

Bác sĩ Winter nói, “Ông
cũng biết, tôi là một bác sĩ vùng quê. Có lần tôi phải tôi phải làm phẩu thuật cắt
ruột thừa bằng dao nhà bếp. Kể từ đó tôi lúc nào cũng mang theo những thứ này
trong người.”

Ðại úy Bentick nói, “Tôi
tin rằng ở đây có vũ khí?” Hắn mở cuốn sổ nhỏ, bìa da màu đen, đem theo trong
túi.

Bác sĩ Winter, “Ông thật
chu đáo.”

“Phải, người nội tuyến
của chúng tôi đã từng làm việc ở đây một thời gian.”

Bác sĩ Winter nói, “Tôi
nghĩ ông sẽ không cho biết người đó là ai.”

Bentick nói, “Công tác
của ông ấy đã hoàn tất. Tôi nghĩ nếu nói ra cũng sẽ không hại gì. Tên ông ta là
Corell.”

Bác sĩ Winter kinh ngạc
nói, “George Corell? Tại sao, không thể như vậy được! Ông ấy đã làm rất nhiều
việc cho thị trấn. Tại sao, ông ấy còn tặng cả giải thưởng cho cuộc thi bắn
trên đồi sáng nay nữa.” Trong lúc nói, đôi mắt ông dần dần hiểu được những gì
đã xảy ra, miệng ông từ từ khép lại, và ông nói, “Tôi hiểu; chính vì vậy mà ông
ta tổ chức cuộc thi bắn. Phải, tôi hiểu. Nhưng George Corell, không thể như vậy
được.”

Cánh cửa bên trái mở ra
và Thị trưởng Orden đi vào, ngón tay út của ông đang ngoái lỗ tai bên phải. Ông
mặc bên ngoài chiếc áo bành tô cho buổi sáng ở công sở, cổ đeo chuỗi xích mang
tấm lắc huy hiệu của thị trưởng. Ông có một bộ ria to, trắng, lởm chởm và hai
bộ khác nhỏ hơn nằm bên trên cặp mắt. Mái tóc trắng mới vừa được chải ép xuống,
và đến lúc này những cọng tóc đang vùng vẫy thoát ra, đứng bật lên trở lại. Ông
làm thị trưởng đã lâu đến nỗi ông là Ý-Niệm-Thị-Trưởng của toàn thị trấn. Cả
những người lớn tuổi khi họ thấy chữ “thị trưởng” dù là chữ in hay chữ viết
tay, trong đầu họ vẫn luôn nghĩ đến Thị trưởng Orden. Ông và nhiệm sở là một.
Nó tạo cho ông vẻ oai nghiêm, và ông đem lại cho nó sự ấm cúng.

Từ phía sau ông, phu nhân
xuất hiện, dáng người nhỏ nhắn, nước da nhăn nheo, khuôn mặt dữ dằn. Bà cho
rằng bà đã tạo ra người đàn ông từ trọn bộ y phục, đã nghĩ ra hình tượng của
ông và bà tin rằng nếu làm lại lần nữa bà sẽ làm việc ấy tốt hơn. Chỉ có một
đôi lần trong đời bàn đã trọn vẹn hiểu được ông, nhưng những phần nào bà biết
về ông, bà biết rất tỉ mỉ và rõ ràng. Không có điều thèm muốn hay đau đớn nhỏ nhặt
nào, không có sự vô ý hay tật xấu nào thoát khỏi được bà; không có tư tưởng, mơ
mộng, hay ao ước nào của ông lại chạm đến bà. Vậy mà đã vài lần trong đời bà
từng được nổi danh.

Bà bước quanh ông thị
trưởng, nắm lấy tay ông, kéo ngón tay ra khỏi lỗ tai đang bị hành hạ, đặt tay
ông xuôi xuống, giống như bà kéo tay một đứa bé đang mút ngón cái.

“Tôi nghĩ chỉ trong chốc
lát nó không đến nỗi đau như ông nói,” bà nói, và quay qua bác sĩ Winter, “Ông
ấy không để tôi sửa cặp chân mày.”

“Nó đau,” Thị trưởng
Orden nói.

“Ðược rồi, nếu ông muốn
mình trông như vậy thì tôi cũng không thể làm gì được.” Bà kéo thẳng chiếc cà
vạt đã ngay rồi. “Rất vui khi ông có mặt ở đây, Bác sĩ,” bà nói. “Ông nghĩ có
bao nhiêu người sẽ đến?” Rồi bà ngước lên và nhìn thấy Ðại úy Bentick. “Ồ,” bà
nói, “Ông đại tá!”

Ðại úy Bentick nói,
“Không, thưa bà. Tôi chỉ chuẩn bị cho đại tá. Thượng sĩ!”

Viên thượng sĩ đang lật
những chiếc gối, dở xem phía sau những bức tranh, nhanh nhẹn bước tới Thị
trưởng Orden và vuốt những chiếc túi trên y phục của ông.

“Thưa ngài, xin thứ lỗi
cho hắn, đây là quy định.”

Hắn liếc mắt lần nữa vào
cuốn sổ nhỏ trong tay, “Thưa ngài, tôi nghĩ ông có vũ khí ở đây, hai món, đúng
không?”

Thị trưởng Orden nói, “Vũ
khí? Chắc ý ông muốn nói là súng. Phải, tôi có một khẩu bắn đạn ghém và một
khẩu súng săn.” Ông nói với vẻ nuối tiếc. “Ông biết không, tôi không còn đi săn
nhiều nữa. Tôi luôn nghĩ là mình có ý muốn đi, nhưng rồi mùa săn tới tôi lại
chẳng ra ngoài. Tôi không còn cảm thấy thích thú gì với nó so với ngày xưa.”

Ðại úy Bentick kiên trì
nhắc lại, “Những cây súng đó để đâu, thưa ngài?”

Thị trưởng xoa má nghĩ
ngợi, “Tại sao, tôi nghĩ...” Ông quay qua phu nhân. “Có phải chúng nằm phía
trong cùng của ngăn tủ phòng ngủ cùng với chiếc gậy chống?”

Phu nhân nói, “Phải, hết
tất cả các rẻo quần áo trong ngăn tủ đó đều bốc mùi dầu. Tôi chỉ mong ông để ở
một nơi nào khác.”

Ðại úy Bentick gọi,
“Thượng sĩ!” và viên thượng sĩ bước nhanh vào phòng ngủ.

“Một nhiệm vụ không được
hoan hỉ, tôi rất tiếc.” Ðại úy nói.

Viên thượng sĩ trở lại mang
theo một khẩu bắn đạn ghém hai nòng và một cây súng săn khá xinh có dây đeo.
Hắn đặt chúng dựa một bên cửa ra vào. Ðại úy Bentick nói, “Vậy là xong, cám ơn
ngài Thị trưởng. Cám ơn phu nhân.”

Hắn quay qua Bác sĩ
Winter, hơi cúi đầu chào. “Cám ơn bác sĩ. Ðại tá Lanser sẽ đến thẳng đây. Xin
chào.”

Hắn đi ra cửa trước. Viên
thượng sĩ theo sau, một tay cầm hai cây súng và cây tiểu liên đèo trên cánh tay
phải.

Phu nhân nói, “Mới đầu
tôi tưởng là ông đại tá. Một chàng trai trông dễ coi đấy.”

Bác sĩ Winter nói, vẻ mỉa
mai, “Không, hắn ta chỉ bảo vệ ông đại tá.”

Phu nhân ngẫm nghĩ,
“Không biết sẽ có bao nhiêu sĩ quan đến?” Bà nhìn thấy Joseph đang sượng mặt
vễnh tai nghe ngóng. Bà lắc đầu cau mày ra dấu, ông ta lui trở lại với những
việc vặt mình đang làm. Ông phủi bụi mọi vật lại từ đầu.