NƯỚC MẮT NGƯỜI GIÀ

Tôi đọc đi đọc lại “Nước mắt người già” trên trang 16
SGTT số 33 mấy lần, để mà vừa thương, vừa tức giận. Thương cho thân phận các cụ
già vô phước, lẽ ra có một gia đình với con cái phụng dưỡng tuổi già của ông
bà. Nhưng cũng phải thấy rằng suy nghĩ “sợ ảnh hưởng đến công tác của con, sợ mấy
đứa cháu biết được chúng buồn phiền, nghĩ xấu về cha mẹ” cũng đã góp phần dung
dưỡng cho những kẻ bất hiếu, táng tận với cha mẹ thêm yên tâm với hành vi của
mình. Tuy nhiên, theo tôi pháp luật cũng đã quy định hình phạt với tội ngược
đãi cha mẹ. Cần xác định tên tuổi của những người già bị bỏ rơi này để quy tội
đến nơi đến chốn những đứa con bất hiếu của họ. Tôi cũng muốn nhắn nhủ họ rằng,
dù khéo ranh ma, họ có thể lọt qua luật đời nhưng lưới trời lồng lộng, coi chừng,
sẽ khó lọt.

(L Chí Thiện - Tiền Giang)

Anh Lê Công Hùng, Giám đốc Trung tâm nuôi dưỡng người già
& tàn tật Thạnh Lộc cho biết, ở đây có gần ba trăm cụ già đến từ mọi miền đất
nước, khó mà biết được sự thật cuộc đời của các cụ ra sao vì trong hồ sơ chỉ
khai một cách chung chung rằng hoàn cảnh neo đơn, không nơi nương tựa, không có
người thân, tứ cố vô thân. Thế nhưng, qua những câu chuyện tâm tình giữa các cụ
mà nhân viên ở đây vô tình nghe được thì đa số các cụ từng có một mái ấm gia
đình, có con cháu hẳn hoi nhưng vì bị chúng ngược đãi đến mức phải ra đi, sống
lang thang nơi đầu đường xó chợ, đến khi sức cùng lực kiệt, chính quyền địa
phương gửi vào đây.

*

Ông Huỳnh Sương, bảy mươi sáu tuổi, cán bộ hưu trí ở quận 5
đã vào đây sống hơn mười năm. Ban đầu, ông khai là người tứ cố vô thân, không
nơi nương tựa. Nhưng rồi những tâm sự của ông với những người bạn già vào những
chiều, những đêm trên băng đá, người ta mới biết được rằng cụ đã có những người
con thành đạt, thậm chí đang có chức có quyền. Khi chúng tôi bày tỏ sự cảm
thông, chia sẻ thì nước mắt cụ rưng rưng và bộc bạch những lời tâm sự, rằng cụ
có tất cả sáu người con, một là thượng tá cảnh sát giao thông, một là trung tá
săn bắt cướp, một đang dạy tin học tại một trung tâm lớn trên đường Pastuer, một
là cán bộ Tòa án quận, một là trung úy cảnh sát hành chánh, một là nhân viên
bán vật liệu xây dựng. Hỏi vì sao cụ lại vào đây, cụ ngập ngừng nói: “Tôi không
muốn làm phiền con cái”. Hỏi vì sao cụ cố giấu nhân thân, cụ nói: “Sợ ảnh hưởng
đến công tác của các con, sợ mấy đứa cháu nội, cháu ngoại biết được, chúng nó
buồn phiền, nghĩ xấu về cha mẹ”.

Chỉ có vậy. Chúng tôi cố hỏi thêm về chuyện quan hệ gia đình,
ông chỉ cúi đầu im lặng. Hỏi quẩn hỏi quanh chuyện nhà cửa, ông lại vô tình hé
ra chi tiết: Cách nay vài tháng, có một người khách đến rước ông về phường để
làm thủ tục chuyển quyền sử dụng căn nhà thuộc sở hữu của ông nhưng do con gái
ông đứng ra sang bán. Ông nói: “Miễn sao nó nuôi con cái ăn học đàng hoàng là
được rồi, tôi đâu cần gì nữa”.

Anh Lê Công Hùng cho biết, có lần anh kể về những người con của
ông Sương trong một phóng sự truyền hình, sau đó anh nhận được những cú điện
thoại với những lời răng đe, hăm dọa.

Khác với ông Sương, ông Huỳnh Văn Mỹ, tám mươi ba tuổi, vừa
nhập trại cách đây hai năm đã không chút ngần ngại khi kể lại số phận của mình.
Vợ chồng ông sống với con gái và ba đứa cháu ngoại trong một con hẻm trên đường
Đề Thám, quận nhất. Khi người con rể ông ở bên Mỹ gửi tiền về để xây nhà thì
con gái ông bảo ông sang tên, ông nghĩ trước sau gì thì cũng là của con nên ông
không ngần ngại ký giấy sang tên cho con gái. Nào ngờ nhà vừa xây xong vài
tháng, con gái ông chết vì bệnh ung thư, lập tức ba đứa cháu ngoại ném cho ông
hai ngàn đô-la rồi đuổi vợ chồng ông ra đường. Không đi thì chúng bỏ đói, mắng
chửi, đánh đập và lăng nhục. Cùng đường, vợ chồng ông cầm hai ngàn đô-la qua quận
Hai thuê nhà trọ. Ở được vài năm thì vợ ông lâm bệnh, tiền bạc không còn. Không
chịu đựng nổi đắng cay, cả hai vợ chồng tự tử. Nhưng ông được cứu sống, còn vợ
ông thì vĩnh viễn ra đi. Ông về nhờ chùa Thiên Hậu ở cạnh ngôi nhà cũ lo quả
táng cho vợ ông. Xong, ông xin vào trung tâm dưỡng lão. Ông ngậm ngùi nói: “Không
hiểu sao, cả ba đứa cháu ngoại tôi đều có học, thậm chí học rất giỏi, một đứa
vào đại học, hai đứa đang học cuối cấp ba mà sao chúng nó lại xử sự với ông bà
như vậy!”

Anh Hùng cho tôi xem bộ hồ sơ của một người quá cố, có lẽ đây
là mộ hồ sơ duy nhất thể hiện khá rõ về tấn thảm kịch của một con người: Ông
Nguyễn Đình Chiến, sinh năm 1919 ở phường 26 quận Bình Thạnh, sau khi bán căn
nhà mấy chục lượng vàng để chia thừa kế cho năm người con, ba gái hai trai, cứ
tưởng họ sẽ thay phiên nhau nuôi dưỡng ông như đã hứa. Nhưng rồi vài tháng sau,
cả năm người con cứ đùn qua đẩy lại. Buồn chán, ông lang thang ra hè phố làm kẽ
ăn mày. Chính quyền địa phương đã năm lần mời họ đến lập biên bản, buộc phải có
trách nhiệm nuôi dưỡng người cha. Nhưng rồi đâu lại vào đấy. Một đêm nọ, người
ta phát hiện ông Chiến nằm ngất xỉu trên vỉa hè vì đói khát. Chính quyền địa
phương đưa ông đi cấp cứu rồi làm thủ tục gửi ông lên Trung tâm Thạnh Lộc. Thế
nhưng gần hai tháng sau, khi ông Chiến qua đời, cả năm người con của ông kéo
lên khóc lóc và tranh dành tử thi để đem về mai táng. Trong lúc giành nhau, có
một người khôn ranh hơn đã đưa ra giấy chứng nhận của chính quyền địa phương rằng
anh ta là con ruột nên được ưu tiên nhận xác cha. Lúc
mang ra taxi, do thi hài ông Chiến đã cứng nên người thừa ra ngoài gần một nửa,
người con trai ấy đã vội vã đến mức không ngần ngại bẻ quắp đôi chân người cha
ém vào, đóng sầm cửa lại và cho xe nổ máy. Cả Trung tâm nhìn theo, ai cũng lắc
đầu rơi nước mắt. Một người con trai còn lại gặng hỏi anh Hùng rằng: “Lúc cha
tôi vào đây, nghe nói có một doanh nghiệp cho hai triệu đồng, giờ còn được bao
nhiêu ông trả lại cho tôi!”

Anh Hùng nói rằng, trên ba trăm cụ già ở đây là trên ba trăm
câu chuyện đời đầy bi kịch nếu như có máy ghi âm đặt bên các băng ghế đá để thu
lại những dòng tâm sự của các cụ vào những buổi chiều. Một trong những câu chuyện
mà anh vô tình nghe rất nhiều lần là ông Trương Văn Minh, tám mươi tuổi, đến từ
Tân Tạo, Bình Chánh. Cả đời ông sống bằng nghề nông lam lũ, nuôi con lớn khôn bằng
cây lúa cọng rau. Thế rồi đùng một cái, các khu công nghiệp mọc lên, đất đai sốt
giá, làng xóm ùn ùn thi nhau bán đất, các con ông cũng bị lăn tròn vào cơn sốt ấy.
Chúng kéo nhau thúc bách ông một hai phải bán. Bán xong, chúng ấu đả chửi bới,
đánh đập nhau để tranh giành quyền lợi. Xong, mỗi đứa ném cho ông vài trăm ngàn
đồng rồi đẩy ông vào đây. Hai năm sau, ông lâm bệnh nặng và qua đời trong bệnh
viện.

Hỏi, gần năm năm làm Giám đốc Trung tâm, anh tâm đắc những gì
về chuyện thế thái nhân tình? Anh Lê Công Hùng nói, tâm đắc thì nhiều lắm, mỗi
một ông cụ, bà cụ đến đây đều mang theo những thước phim đời đầy nước mắt.
Nhưng điều day dứt hàng năm là những ngày tết đến, khi đón giao thừa, Trung tâm
tổ chức lửa trại cho các cụ quây quần lại với nhau, nghe Chủ tịch nước đọc thư
chúc mừng năm mới, chúc cho mỗi gia đình được no ấm, yên vui và hạnh phúc. Lúc ấy,
trên gương mặt già nua, nhăn nheo của các cụ ánh lên hai dòng nước mắt lăn dài.
Lúc ấy, mấy chục anh chị em của Trung tâm dù cố kềm chế cũng phải khóc theo.

Nghịch lý thay – anh Hùng nói – chính giờ phút ấy lại là niềm
vui trọn vẹn của mỗi gia đình trong xã hội.