Thầy
giáo quay sang Fukaeri, nói: “Eri, phiền con đi pha cho chúng ta ấm trà được
không?”

Cô
gái trẻ đứng lên, bước ra khỏi phòng khách. Cánh cửa lặng lẽ khép lại. Thầy
giáo im lặng đợi Tengo điều hòa nhịp thở và khôi phục ý thức. Ông gỡ cặp kính gọng
đen xuống, lau mắt kính bằng một chiếc khăn tay nhìn không được sạch sẽ lắm, rồi
đeo lại. Ngoài cửa sổ, một vật thể màu đen bay vụt qua. Có lẽ là một con chim.
Cũng có lẽ là linh hồn người nào đó bị thổi bay đến nơi tận cùng thế thới.

“Xin
lỗi,” Tengo nói, “Tôi đỡ rồi. Không sao cả. Xin ông nói tiếp.”

Thầy
giáo gật đầu, kể tiếp: “Sau trận đấu súng nảy lửa đó, công xã ly khai Akebono bị
tiêu diệt, đó là chuyện xảy ra năm 1981, tức là cách đây ba năm. Bốn năm sau
khi Eri đến đây. Nhưng vấn đề của Akebono tạm thời chưa liên quan đến sự việc lần
này.”

“Khi
bắt đầu sống với chúng tôi, Eri mới mười tuổi. Xuất hiện trước hiên nhà tôi mà
không báo trước, Eri khi đó hoàn toàn khác với Eri mà tôi từng biết. Nó vốn là
đứa trẻ ít lời, không bao giờ làm thân với người lạ. Nhưng từ khi nó còn nhỏ,
chúng tôi đã rất thân thiết, thường hay nói chuyện. Vậy mà lúc đó, Eri lại rơi
vào tình trạng không thể nói chuyện với bất cứ ai. Dường như nó đã mất đi khả
năng ngôn ngữ. Hỏi nó, nó chỉ biết có gật đầu và lắc đầu.”

Thầy
giáo nói hơi nhanh hơn trước, giọng cũng rõ ràng hơn. Hiển nhiên, ông muốn nhân
lúc Fukaeri đi khỏi, đẩy nhịp độ câu chuyện nhanh hơn.

“Trên
đường đến đây, hình như nó đã gặp phải rất nhiều khó khăn. Trên người tuy có
mang theo ít tiền mặt và mảnh giấy ghi địa chỉ nhà tôi, nhưng phải biết là con
bé lớn lên trong môi trường khép kín hoàn toàn, nói gì cũng chẳng ai hiểu. Vậy
mà, với mỗi mảnh giấy ấy, nó đã đổi mấy lần tàu xe để cuối cùng cũng đến được
trước cửa nhà tôi.”

“Vừa
nhìn là biết nó đã gặp phải chuyện gì đó rất không ổn. Được chị giúp việc ở nhà
tôi và Azami tận tình chăm sóc, mấy ngày sau Eri cơ bản đã bình tĩnh trở lại, vậy
là tôi gọi điện đến Sakigake, yêu cầu được nối máy với Fukada, nhưng họ nói ông
ta giờ không thể nghe điện thoại được. Tôi hỏi ông ta đang làm gì mà không nghe
được thì họ không chịu nói. Tôi đòi nói chuyện với vợ ông ta, nhưng những người
đó bảo vợ ông ta cũng không nghe điện thoại được. Kết quả là tôi chẳng gặp được
ai hết.”

“Lúc
đó ông có nói với họ rằng mình đang giữ Eri ở nhà không?”

Thầy
giáo lắc đầu. “Không. Lúc đó tôi nghĩ rằng, trừ phi trực tiếp nói với Fukada,
còn không thì chuyện Eri ở đây với tôi tốt nhất không nên nhắc đến. Đương
nhiên, sau đó tôi từng thử liên lạc với Fukada mấy lần, dùng đủ mọi cách, nhưng
không cách nào hiệu quả.”

Tengo
nhíu mày. “Có nghĩa là, đã bảy năm nay không thể liên lạc được với cha mẹ cô ấy?”

Thầy giáo
gật đầu. “Chẵn bảy năm bặt vô âm tín.”

“Trong
bảy năm đó, cha mẹ Fukaeri cũng không có ý tìm kiếm con gái mình sao?”

“Ừm,
tôi nghĩ mãi mà không thể lý giải được chuyện này. Vì vợ chồng Fukada hồi trước
rất yêu thương Eri. Nếu Eri phải đi nhờ cậy ai, thì cũng chỉ có chỗ tôi đây
thôi. Vợ chồng họ đều đã cắt đứt quan hệ với cha mẹ, Eri lớn chừng này rồi mà
chưa từng gặp ông bà nội ngoại lần nào cả. Con bé chỉ có thể đến nhà tôi. Mà bọn
họ cũng luôn dặn dò Eri rằng ngộ nhỡ xảy ra chuyện gì thì phải đến tìm tôi.
Nhưng bọn họ không hề liên lạc với tôi dù chỉ một lần. Chuyện này thật sự không
sao hiểu nổi.”

Tengo
hỏi: “Vừa này ông bảo, Sakigake là một công xã mở.”

“Đúng
vậy. Từ khi được thành lập, Sakigake luôn vận hành theo mô hình công xã mở.
Nhưng trước khi Eri chạy khỏi đó không lâu, Sakigake bắt đầu dần dần cắt đứt
quan hệ với thế giới bên ngoài. Lần đầu tiên tôi nhận ra dấu hiệu này là khi việc
liên lạc với Fukada bắt đầu xuất hiện những trở ngại. Fukada xưa nay vẫn là người
chăm viết lách, thường hay viết cho tôi những lá thư dài, kể những chuyện xảy
ra trong nội bộ công xã và tâm trạng của mình khi đó. Nhưng một dạo, không có
thư gửi đến nữa, tôi viết thư cho ông ta cũng không nhận được hồi âm. Gọi điện
tới cũng không được nối máy. Mà có được nối mày thì thời gian nói chuyện cũng bị
hạn chế. Hơn nữa, kiểu nói chuyện của Fukada lúc nào cũng cụt lủn, như biết có
ai nghe trộm vậy.”

Thầy
giáo khép hai bàn tay trên đầu gối lại.

“Tôi
đã đến Sakigake một vài lần. Tôi cần bàn chuyện của Eri với Fukada, mà viết thư
gọi điện đều không được, chỉ còn cách đến gặp trực tiếp. Nhưng họ không cho tôi
đặt chân vào địa bàn công xã. Ngay từ ngoài cửa tôi đã bị chặn lại, đuổi đi
không thương tiếc. Bất kể điều đình thế nào, họ cũng lờ đi. Khu đất của
Sakigake không biết từ lúc nào đã bị xây tường bao kín lại, người ngoài không
ai được vào trong.”

“Bên
trong công xã rốt cuộc đã xảy ra chuyện gì, bên ngoài không thể nào biết được.
Nhóm ly khai Akebono cần bí mật thì còn lý giải được. Đó là vì bọn họ theo đuổi
cách mạng vũ trang, có những thứ buộc phải che giấu. Nhưng Sakigake chỉ đơn thuần
làm nông nghiệp hữu cơ một cách hòa bình, ngay từ đầu đã giữ thái độ thân thiệt
với thế giới bên ngoài. Vì vậy mà người trong vùng cũng rất có thiện cảm với họ.
Nhưng giờ đây, nơi đó giống như một cái lô cốt vậy. Thái độ và vẻ mặt của những
người bên trong đó đã hoàn toàn thay đổi. Những người dân sống xung quanh cũng
giống tôi, ai nấy đều hết sức khó hiểu trước sự thay đổi của Sakigake. Cứ nghĩ
vợ chồng Fukada có thể đã gặp chuyện gì chẳng lành, tôi lại lo lắng không yên.
Nhưng lúc ấy, ngoài việc nuôi dưỡng Eri nên người, tôi chẳng làm được gì khác.
Cứ như vậy, bảy năm trôi qua, mọi thứ vẫn chìm trong sự mù mờ như thế.”

“Thậm
chí Fukada còn sống hay đã chết cũng không rõ?”

Thầy
giáo gật đầu: “Đúng thế. Chẳng có đầu mối nào. Tôi luôn cố gắng không nghĩ theo
chiều hướng xấu, nhưng đã bảy năm ròng mà không có lấy một liên lạc nào từ
Fukada thì không thể hiểu nổi theo lẽ thường. Chỉ có thể cho rằng đã có gì đó xảy
ra với họ.” Nói tới đây, ông hạ thấp giọng xuống: “Có lẽ là bị giam cầm ở bên
trong. Hoặc thậm chí còn nghiêm trọng hơn.”

“Nghiêm
trọng hơn?”

“Ý
tôi là, hoàn toàn không loại trừ khả năng xấu nhất. Sakigake đã không còn là cộng
đồng nông nghiệp ôn hòa như trước kia nữa.”

“Ông
muốn nói cộng đồng Sakigake này bắt đầu phát triển theo chiều hướng nguy hiểm?”

“Tôi
cảm thấy vậy. Nghe người địa phương kể, số người ra vào Sakigake đã tăng lên
đáng kể so với trước đây. Xe cộ tấp nập vào ra. Có nhiều xe mang biển Tokyo.
Cũng thường xuyên bắt gặp những chiếc xe cao cấp cỡ lớn hiếm thấy ở vùng quê.
Nghe đâu số lượng thành viên công xã cũng tăng lên đột ngột. Các công trình kiến
trúc và cơ sở vật chất khác cũng tăng cả về số lượng lẫn nội dung. Bọn họ tích
cực thu mua thêm đất đai xung quanh với giá rẻ, đầu tư máy kéo, máy đào đất và
máy trộn bê tông. Các hoạt động kinh doanh nông nghiệp vẫn tiếp tục như trước,
đây có lẽ là một nguồn thu nhập đáng kể của họ. Rau xanh hiệu Sakigake càng lúc
càng được nhiều người biết, được trực tiếp bán cho các quán ăn sử dụng thực phẩm
tự nhiên. Họ còn ký hợp đồng với các siêu thị cao cấp. Lợi nhuận chắc chắn cũng
tăng lên. Nhưng cùng với đó, có vẻ như có thứ gì khác ngoài nông nghiệp cũng
đang tiến triển. Chỉ dựa vào bán nông sản thì không thể nào đủ vốn cho công việc
mở rộng quy mô như thế được. Cho dù thứ đang diễn ra bên trong Sakigake là gì,
thì đó chắc hẳn là những thứ không thể công khai với bên ngoài nếu xét từ chủ
nghĩa bí mật tuyệt đối của họ. Đây chính là ấn tượng của người trong vùng về
Sakigake hiện tại.”

“Bọn
họ lại bắt đầu tham gia hoạt động chính trị?” Tengo hỏi.

“Chắc
chắn không phải hoạt động chính trị,” Thầy giáo đáp ngay, “Sakigake không thay
đổi về mặt quan điểm chính trị. Chính vì vậy, đến một thời điểm, họ mới không
thể không để Akebono tách ra.”

“Nhưng
rồi trong nội bộ Sakigake đã xảy ra chuyện gì đó để đến nỗi Eri phải bỏ trốn.”

“Chắc
chắn là đã xảy ra chuyện gì đó,” Thầy giáo nói, “Một biến cố có ý nghĩa trọng đại.
Một chuyện khiến con bé buộc phải từ bỏ cha mẹ, chạy trốn một mình. Nhưng Eri
tuyệt nhiên không bao giờ nhắc đến chuyện này.”

“Liệu
có khi nào cô bé bị sốc, hoặc bị tổn thương tâm lý khiến cho mất khả năng diễn
đạt bằng lời nói không?”

“Không.
Không dấu hiệu gì cho thấy con bé bị sốc, hay sợ hãi thứ gì đó, hay bất an vì
phải sống xa cha mẹ. Chỉ là không có cảm giác mà thôi. Nhưng Eri vẫn thích ứng
được với cuộc sống ở nhà chúng tôi một cách thuận lợi, thuận lợi đến mức khiến
người ta thấy chưng hửng.”

Thầy
giáo liếc nhìn ra phía cửa phòng khách, sau đó lại đưa mắt hướng về gương mặt
Tengo.

“Dù Eri
đã gặp phải chuyện gì, tôi cũng không muốn bóc trần tâm hồn nó ra mà nhìn vào.
Tôi nghĩ có lẽ con bé cần thời gian, nên không hỏi gì. Khi nó im lặng, tôi giả
bộ như không hề để ý đến. Eri lúc nào cũng bám chặt lấy Azami, Azami vừa tan học
về nhà là hai đứa chẳng buồn ăn cơm đã chui tọt vào phòng. Tôi không hề biết
hai đứa chúng nó làm gì bên trong ấy. Có lẽ giữa hai đứa đã hình thành thứ gì
đó gần giống như trò chuyện. Nhưng tôi không hỏi nhiều, mà để mặc chúng làm gì
tùy thích. Hơn nữa, ngoại trừ việc không nói chuyện ra, Eri không hề có vấn đề
gì trong cuộc sống chung. Nó là đứa bé thông minh, biết nghe lời. Nó và Azami
là bạn thân duy nhất của nhau. Nhưng trong khoảng thời gian này, Eri không đi học.
Vì cậu không thể nào đưa một đứa trẻ không biết nói tới trường học.”

“Trước
đây chỉ có ông và Azami sống với nhau thôi ạ?”

“Vợ
tôi mất mười năm rồi,” Thầy giáo nói, sau đó thoáng ngừng lại, “Tai nạn xe hơi,
tử vong tại chỗ. Để lại hai bố con chúng tôi. Tôi có một người họ hàng xa ở gần
đây, chuyện trong nhà đều do chị ấy lo liệu giúp. Chị ấy còn giúp trông nom cho
mấy đứa con gái. Cái chết của vợ tôi đối với cả tôi và Azami đều là nỗi đau rất
lớn. Bà ấy chết bất ngờ quá, hai bố con chúng tôi đều không kịp chuẩn bị tâm
lý. Vì vậy, bất kể nguyên nhân là gì thì chúng tôi cũng cảm thấy vui mừng khi
Eri đến đây. Chỉ cần con bé ở bên cạnh dù không nói với nhau lời nào, là chúng
tôi đã cảm thấy lòng mình bình lặng lạ thường. Hơn nữa trong bảy năm nay, dù
sao Eri cũng đã từng bước hồi phục khả năng ngôn ngữ. So với hồi mới đến, khả
năng trò chuyện của con bé đã tiến triển rõ rệt. Trong mắt người khác thì con
bé nói năng khác người, kỳ quặc, còn với chúng tôi thì đó đã là tiến bộ không
nhỏ.”

“Eri
giờ vẫn đi học chứ ạ?”

“Không,
nó không đi học. Chỉ đăng ký trên hình thức thôi. Việc tiếp tục đi học về mặt
thực tế là không thể. Vì vậy, tôi và các sinh viên thường hay đến nhà tôi cố gắng
tranh thủ thời gian rảnh dạy cho con bé. Nhưng chỉ là những kiến thức vụn vặt,
không thể coi là giáo dục có hệ thống được. Con bé gặp khó khăn khi đọc, thế
nên khi rảnh tôi đều đọc sách cho nó nghe, mua cả cho nó các băng cát xét đọc
truyện bán trên thị trường. Đây gần như toàn bộ sự giáo dục mà con bé nhận được.
Nhưng Eri là đứa trẻ cực kỳ thông minh. Bất cứ thứ gì nó quyết định sẽ tiếp thu,
thì đều có thể tiếp thu nhanh chóng và hiệu quả. Nhưng nếu không hứng thú thì
nó chẳng thèm để mắt một lần. Khoảng cách rất lớn.”

Cửa
phòng khách vẫn chưa mở ra. Có lẽ phải cần nhiều thời gian để đun sôi nước và
pha trà.

“Vậy
là Eri đã kể Nhộng không khí với Azami, phải vậy không ạ?” Tengo hỏi.

“Vừa
nãy tôi có nói, cứ đến tối là Eri và Azami lại đóng cửa trong phòng với nhau.
Không biết bọn chúng làm gì trong ấy. Đó là bí mật của hai đứa. Nhưng không rõ
từ khi nào, việc Eri kể chuyện trở thành một chủ đề quan trọng trong sự giao tiếp
của hai đứa. Azami ghi lại hoặc ghi âm những gì Eri kể, rồi dùng máy xử lý văn
bản trong phòng làm việc của tôi gõ lại. Từ dạo đó, Eri dường như cũng dần dần
hồi phục lại cảm xúc. Sự thờ ơ như một lớp màng bao phủ mọi thứ đã biến mất,
trên gương mặt đã xuất hiện lại chút nét biểu cảm, bắt đầu gần giống với Eri
trước kia.”

“Sự hồi
phục bắt đầu từ sau đó ạ?”

“Không
hoàn toàn. Chỉ một phần thôi. Nhưng đúng như cậu nói. Có lẽ chính nhờ việc kể
chuyện mà Eri mới bắt đầu hồi phục.”

Tengo
nghĩ ngợi giây lát, sau đó chuyển chủ đề.

“Chuyện
vợ chồng ông Fukada biến mất, ông có báo với cảnh sát không?”

“À.
Tôi đã đi tìm cảnh sát địa phương. Không nhắc đến chuyện về Eri, chỉ nói là có
người bạn ở trong đó, đã lâu rồi mà không liên lạc được, không biết có phải bị
giam cầm hay không. Nhưng ở thời điểm đó, bọn họ cũng không giúp gì được. Đất của
Sakigake là tài sản tư hữu, nếu không nắm được chứng cứ xác thực rằng trong đó
đã xảy ra hành vi phạm tội, cảnh sát cũng không thể tự tiện xông vào. Tôi nằn
nì thế nào họ cũng làm lơ. Hơn nữa, kể từ năm 1979, về mặt thực tế là đã không
thể vào bên trong khám xét được nữa.”

Thầy
giáo như đang nhớ lại sự việc lúc ấy, lắc đầu mấy cái.

“Năm
1979 đã xảy ra chuyện gì?” Tengo hỏi.

“Năm
đó, Sakigake được công nhận pháp nhân tôn giáo.”

Tengo
ớ người hồi lâu. “Pháp nhân tôn giáo?”

“Thực
đáng kinh ngạc,” Thầy giáo nói, “Không biết từ lúc nào, công xã Sakigake đã biến
thành pháp nhân tôn giáo Sakigake, được tỉnh trưởng tỉnh Yamanashi chính thức
công nhận. Một khi trở thành pháp nhân tôn giáo, cảnh sát rất khó vào đất của họ
để khám xét. Vì hành vi này bị coi là đe dọa quyền tự do tín ngưỡng được hiến
pháp bảo vệ. Chẳng những vậy, hình như Sakigake còn có người chuyên trách về
pháp luật, đã tạo được thế trận phòng thủ rất vững chắc. Cảnh sát địa phương
không phải là đối thủ của bọn họ.”

“Khi
nghe chuyện pháp nhân tôn giáo ở chỗ cảnh sát, tôi hết sức kinh ngạc. Giống như
sấm nổ bên tai. Mới đầu tôi còn không thể tin được, khi xem tận mắt các văn bản
liên quan, đích thân kiểm tra rồi mà vẫn không sao hiểu nổi. Tôi và Fukada là bạn
bè lâu năm, biết rất rõ tính cách và con người ông ta. Cậu biết đấy, tôi nghiên
cứu nhân học văn hóa, đã tiếp xúc khá nhiều với tôn giáo. Nhưng Fukada thì
khác, ông ta là một nhân vật chính trị từ đầu đến cuối, là một người chuyện gì
cũng chỉ chăm chăm thuyết phục người khác bằng lý luận, theo lẽ thường phải có
cảm giác căm ghét với tất cả các tôn giáo mới đúng. Cho dù là lý do chiến lược,
thì cũng không thể có chuyện đăng ký pháp nhân tôn giáo được.”

“Hơn
nữa, chắc chắn là không dễ để được công nhận pháp nhân tôn giáo.”

“Cái
đó chưa chắc,” Thầy giáo nói, “Đúng là có rất nhiều vòng xét duyệt điều kiện,
và phải vượt qua các thủ tục phức tạp của chính quyền. Có điều, nếu đi cửa sau,
tác động bằng biện pháp chính trị, qua được cửa ải ấy thì mọi việc sẽ trở nên
đơn giản. Còn thế nào là tôn giáo nghiêm túc, thế nào là tà giáo thì ranh giới ấy
vốn hết sức mong manh. Mà hễ chỗ nào có khoảng trống để giải thích thì sẽ có chỗ
trống cho chính trị và đặc quyền len vào. Khi đã có được chứng nhận pháp nhân
tôn giáo, thì vừa được hưởng ưu đãi thuế, lại được pháp luật bảo vệ.”

“Tóm
lại, Sakigake không còn là một công xã nông nghiệp đơn thuần, mà trở thành một
tổ chức tôn giáo. Hơn nữa còn là một tổ chức tôn giáo cực kỳ khép kín.”

“Tôn
giáo mới. Nói trắng ra thì là một tổ chức tà giáo.”

“Không
thể hiểu nổi. Phải có nguyên nhân gì ghê gớm lắm mới xảy ra chuyển biến lớn như
thế.”

Thầy
giáo cúi nhìn mu bàn tay mình. Trên đó mọc rất nhiều sợi lông măng màu xám loăn
xoăn. “Cậu nói đúng. Rõ ràng là có bước ngoặt gì đấy dẫn đến biến chuyển to lớn
này. Tôi vẫn luôn suy nghĩ, tính đến tất cả các khả năng có thể xảy ra. Nhưng vẫn
hoàn toàn không sao hiểu được. Bước ngoặt này rốt cuộc là gì? Bọn họ lại áp dụng
chủ nghĩa bí mật tuyệt đối, không để người ngoài biết được nội tình của mình. Kể
từ đó, tên của lãnh tụ Sakigake, Fukada, cũng không còn xuất hiện công khai nữa.”

“Và rồi,
cách đây ba năm đã xảy ra sự kiện đấu súng, Akebono bị tiêu diệt,” Tengo nói.

Thầy
giáo gật đầu. “Trên thực tế, Sakigake sau khi tách Akebono ra, lại may mắn tiếp
tục tồn tại, đồng thời ổn định phát triển dưới danh nghĩa một tổ chức tôn
giáo.”

“Vậy
có nghĩa là, trận đấu súng đó không gây tổn thất gì lớn cho Sakigake?”

“Đúng
thế,” Thầy giáo nói, “Không chỉ vậy, thậm chí chuyện ấy còn tuyên truyền thêm
cho bọn họ. Đây là một đám những kẻ rất chịu động não, chuyện gì cũng xoay chuyển
theo chiều hướng có lợi cho mình. Nhưng tóm lại, đây là những chuyện xảy ra sau
khi Eri chạy trốn khỏi Sakigake. Như tôi vừa nói, có lẽ những sự kiện này không
liện quan trực tiếp đến con bé.”