Những giấc mơ phi thường

M

ột số giấc mơ cần được xem xét đặc biệt cẩn thận, bởi tính chất khác thường của chúng đã xếp các giấc mơ này vào một phân loại riêng. Những giấc mơ tái diễn, giấc mơ cùng chủ đề, và giấc mơ soi sáng tâm linh là vài ví dụ điển hình cần được phân tích thật chuyên tâm.

Giấc mơ tái diễn

Các giấc mơ này cần được xem xét cẩn thận bởi vì người nằm mơ được cung cấp cùng một thông điệp nhiều lần lặp đi lặp lại. Thông thường thì các giấc mơ tái diễn sẽ leo thang về mặt cường độ cho đến lúc người nằm mơ chú ý đến và nhận được thông điệp hoặc có động thái thay đổi trong đời sống khi thức. Như các cơn ác mộng bị sát hại mà tôi từng mơ thấy, chúng ngừng xuất hiện ngay khi tôi từ bỏ cái công việc “chết người” dạo ấy.

Nhiều người có giấc mơ lặp đi lặp lại đến hàng năm trời. Trong trường hợp đó, giấc mơ thường là đề cập đến một chủ đề mà đương sự đang gặp phải trong đời sống khi thức. Giấc mơ như thế đến với bạn vào lúc này là bởi vì có gì đó đang diễn ra trong đời bạn ngay lúc này. Thường khi người nằm mơ sẽ quen thuộc với giấc mơ ấy tới mức họ bắt đầu nghĩ, “ôi trời tới nữa, lại là giấc mơ không đáy ấy nữa.” Trở nên quen thuộc với một điều gì đó thực ra có thể khiến bạn không còn nhận thức được tầm quan trọng của nó. Giấc mơ tái diễn là dấu hiệu cảnh báo rằng bạn phải lưu tâm, chứ không phải chỉ đơn thuần là tàn dư của quá khứ đâu.

Cách cơ bản để hiểu một giấc mơ như thế là bất biến: quan sát ẩn dụ hành động, các cảm xúc phóng đại, và các biểu tượng. Hãy mô tả chúng ra, và liên kết các mô tả với sự kiện trong cuộc sống khi thức. Người nằm mơ cần phải nhận ra được bản chất hình xoắn của các mô thức lặp lại trong mơ. Có gì đó trong cuộc sống hiện tại của người nằm mơ đã xảy ra rất nhiều lần trước đây, hay ít nhất bản chất tâm lý của những việc đang xảy ra là tương đồng với điều xảy ra trong quá khứ. Lấy ví dụ, nếu bạn tiếp tục mơ thấy ba mẹ quát mắng hoặc rèn cặp bạn đến tận khi trưởng thành, thì có lẽ bạn vẫn đang phải vất vả dàn xếp mong muốn làm vui lòng người khác với khao khát được độc lập.

Hãy dành thời gian cho các giấc mơ tái diễn. Chúng tái đi tái lại là có lý do, và ý nghĩa của chúng có vẻ rất quan trọng. Tuy vậy, những giấc mơ này không hẳn là điều mà bạn phải e sợ. Giấc mơ tái diễn là một dạng hành động cân bằng tâm lý được thực hiện vì bạn. Chúng luôn hành động vì lợi ích của bạn và nên được nhìn nhận như một nguồn nội kiến quý giá. Những người mơ tái diễn trong nhiều năm dài dễ phản ứng theo cách e ngại, đặc biệt nếu các giấc mơ này còn đáng sợ hoặc gây khó chịu. Nhìn chung, ý nghĩa bạn nhìn ra từ các giấc mơ thường sẽ gần như không kinh hãi bằng chính các giấc mơ ấy.

Giấc mơ tái diễn còn liên quan đến những đoạn đường đời cụ thể. Trẻ con thường hay có cùng một giấc mơ lặp đi lặp lại cho tới khi chúng dậy thì hay có khi đến lúc tốt nghiệp trung học và rời khỏi nhà cha mẹ mới chấm dứt. Nhiều người có một vài giấc mơ cố định tái đi tái lại trong những năm đại học mà chỉ kết thúc khi họ tốt nghiệp. Phụ nữ còn có những giấc mơ tái diễn liên quan đến những năm đầu hôn nhân và những năm mang thai. Sự khởi đầu của một chương đời mới, như ly hôn hay khai trương một vụ làm ăn, có thể báo hiệu sự bắt đầu những giấc mơ tái diễn gắn với giai đoạn ấy.

Đừng nghĩ giấc mơ tái diễn biểu thị vấn đề gì đó không ổn trong con người bạn. Nó thường chỉ báo cho bạn biết rằng có gì đó không ổn trong tình huống hiện tại.

Tuy rằng có một số giấc mơ tái diễn khởi nguồn từ các sự kiện chấn thương, chẳng hạn như các trải nghiệm đối kháng hay bị quấy rối thời thơ ấu, nhưng giấc mơ tái diễn không nên được giả định là dấu hiệu của những vết thương cảm xúc, hay các bí mật động trời. Chính người nằm mơ thường sẽ ý thức được sự liên kết của một giấc mơ với một chấn thương, tuy nhiên, giá trị thật sự của giấc mơ dạng này không nằm ở bản thân việc khai quật quá khứ, mà ở việc làm sáng tỏ cái cách quá khứ đã tác động đến hiện tại như thế nào.

Trong trường hợp giấc mơ tái diễn có tính gây sốc, liên quan tính dục, hay bạo lực, thì bạn vẫn hãy cứ an tâm mà tìm hiểu ý nghĩa của nó. (Nhờ trợ giúp nếu cần, hoặc tiếp tục tìm kiếm đào sâu cho đến khi nào hài lòng.) Trong đa số trường hợp, sự kiện động trời hay thậm chí là khiến ta tởm lợm trong giấc mơ không phải là dấu chỉ của biểu hiện bệnh hoạn hay trục trặc gì của người nằm mơ, nó chỉ là nỗ lực truyền tải một số thông tin vốn đã bị xem nhẹ trong thời gian dài, bằng cách lặp đi lặp lại thông điệp theo một hình thức khiến đương sự không thể thoải mái phớt lờ được nữa.

Có thể bạn cần phải chính thức cho phép bản thân được đồng thời khám phá các cảm xúc mà vẫn giữ đầu óc phân tích. Rất nhiều người trong số chúng ta miệt mài sống với một ảo tưởng rằng ta chỉ có một lựa chọn, hoặc là bị cảm xúc lấn át và tê liệt, hoặc là phải hành động. Những giấc mơ tái diễn vượt quá hiểu biết của ta thường là dấu hiệu của sự mất kết nối nghiêm trọng giữa hoạt động cảm giác và quá trình tư duy lý tính. “Nhà máy giấc mơ” chính là nơi mà bạn có thể cho phép cảm xúc mạnh được hiện diện ngay cả trong lúc bạn tỉ mẩn nghiên cứu các hình ảnh của giấc mơ từng chút một. Hãy giả thiết là bạn có thể làm được, rằng chuyện này không có tổn thương gì, và rằng bạn sẽ thành công lần dò ra được ý nghĩa bạn tìm kiếm bấy lâu.

Giấc mơ cùng chủ đề

Các giấc mơ này tương tự như giấc mơ tái diễn, trừ việc trông chúng giống những tập phim na ná nhau từ những chương trình truyền hình khác nhau. Cốt truyện và hành động là như nhau, chỉ có nhân vật và bối cảnh thay đổi. “Nhà máy giấc mơ” đang nỗ lực làm cho bạn chú ý tới tình hình bằng cách cho bạn nhìn bằng nhiều cách khác nhau. Khi các giấc mơ cùng chủ đề thi thoảng lại xuất hiện trong suốt cuộc đời bạn, thì chúng là dấu hiệu cho thấy bạn đang trải qua những kiểu thách thức giống nhau trong những tình huống khác nhau. Có thể bạn có một kiểu phản ứng nhất định đối với tình hình mà “nhà máy giấc mơ” đang cố chỉ cho bạn thấy. Ví dụ, mơ tái diễn về một người mới chớm xúc phạm bạn một chút, rồi bạn rút kiếm và hành quyết người đó ngay lập tức, có thể cho thấy bạn có xu hướng phản ứng thái quá với lời phê bình bằng cách “cắt” người ta ngay tại chỗ.

Không hiếm gặp những giấc mơ cùng chủ đề trong một số đoạn đường đời cụ thể. Cũng như giấc mơ tái diễn, mơ kiểu này cũng có xu hướng chấm dứt khi chương đời ấy kết thúc. Nếu một giấc mơ kiểu này quay trở lại sau nhiều năm dài, bạn sẽ hiểu rõ hơn ý nghĩa của nó nếu nhìn kỹ vào giai đoạn mà giấc mơ đầu tiên xuất hiện. Sau đây là giấc mơ tôi thường có khi còn nhỏ:

Tôi đang cố gắng đào một con đường hầm ra khỏi một trại tù binh quân sự. Tôi đã đào được một lối đi ngầm rất khéo, và tôi đã sẵn sàng trốn thoát. Tôi tin là nếu bị bắt, có thể tôi sẽ bị giết nhưng tôi không thể chấp nhận bị giam cầm lâu hơn nữa. Tôi quyết định cứu được càng nhiều người càng tốt.

Khi tôi đã đủ lớn để rời nhà bố mẹ và đi học đại học thì giấc mơ về trại tù cũng chấm dứt. Mặc dù gia đình của tôi không phải là một nơi có tính bạo hành, thậm chí còn dễ chịu về nhiều mặt, tuy nhiên các yêu cầu khắt khe về cư xử khiến cho tâm hồn sáng tạo của tôi cảm thấy khá bó buộc. Trong những năm về sau bất cứ khi nào tôi vặn nắn bản thân để vừa lòng các mong đợi của người khác, dù là trong công việc hay trong các mối quan hệ, tôi sẽ lại mơ thấy con đường hầm trốn thoát khỏi nhà tù. Nghiên cứu các giấc mơ này và những đoạn thời gian chúng xuất hiện trong đời đã giúp tôi nhận ra niềm vui sống của bản thân đã bị hi sinh như thế nào khi tôi cố giam cầm cái tôi chân thật của mình.

Tương tự với những giấc mơ lặp lại, người từng trải qua sự kiện chấn thương có thể sẽ thấy ác mộng về sự kiện đó thi thoảng trong suốt cuộc đời. Một lần nữa cần phải nhắc lại rằng những giấc mơ này sẽ liên quan một điều gì đó trong đời sống khi thức. Và quan trọng không kém là nhận ra được một điều, biến cố dù không quá khủng khiếp về mặt khách quan cũng vẫn có tính tàn phá trong trải nghiệm chủ quan.

Với nhiều người trong số chúng ta, những ngờ vực rất sớm về giá trị bản thân, theo một cách nào đó, là một dấu ấn về mặt cảm xúc. Nếu bối cảnh xung quanh những cảm xúc khi còn nhỏ này mang tính tính dục, thì tiềm thức sẽ lựa chọn các hình ảnh tính dục trong giấc mơ để biểu đạt bất kỳ cảm giác nào liên quan đến sự xâm phạm hoặc thỏa hiệp cá nhân. Nếu bối cảnh là bạo lực hay tê liệt hóa, thì tiềm thức sẽ tạo nên giấc mơ bằng hình ảnh những cuộc chiến vũ lực hoặc hình ảnh chôn sống.

Một phụ nữ than thở với tôi rằng nhiều thập kỷ sau khi rời khỏi mối quan hệ không thể dứt ra được với người chồng bạo hành, thỉnh thoảng cô vẫn bị ám bởi những giấc mơ về anh ta. Cô hỏi thẳng tôi rằng có phải điều này nghĩa là sau từng ấy năm cô vẫn không thể thoát được khỏi anh ta. Tôi lý giải rằng đây có thể chỉ là một khả năng. Chúng tôi cùng xem xét tính cá nhân của cô trong mối quan hệ ấy. Cuộc sống của cô khi đó có đặc điểm gì? Cô thú nhận rằng khi đó cô thường tự nghi ngờ bản thân, cảm thấy bất an và luôn sẵn sàng thỏa hiệp để giữ cho mối quan hệ khỏi gãy đổ. “Một kiểu lệ thuộc lẫn nhau”, cô nói. Tôi bảo cô cân nhắc thử, liệu hình tượng về người chồng cũ trong giấc mơ có thể là đại diện cho toàn bộ chuỗi các hành động và thỏa hiệp mà cô đã từng làm trong cuộc hôn nhân ấy hay không. Người chồng cũ của cô có thể xuất hiện trong giấc mơ vào lúc cô lặp lại cách hành xử giống với tình huống trong quá khứ. Có khả năng cô mơ thấy những giấc mơ này khi cô quay trở lại với hành vi bất lợi với bản thân như trước kia. Cô đồng ý với cách tôi biện giải. Cô ghi nhận tín hiệu này từ “nhà máy giấc mơ” và cảm thấy nhẹ nhõm khi biết rằng đây không phải là do cô còn yêu người chồng cũ của mình.

Đôi khi giấc mơ chủ đề sẽ miêu tả trải nghiệm chủ quan của một tình huống mà bạn cảm thấy buộc phải phủ nhận trong đời sống khi thức. Sau đây là giấc mơ của Ellen, một sinh viên cao học tâm lý, người cảm thấy rằng học phần trị liệu đầu tiên là quá khó khăn về mặt cảm xúc. Cô có rất nhiều giấc mơ về cảm giác này, ít nhất một lần một tuần sau thời gian cô bắt đầu chương trình đào tạo trở thành nhà trị liệu.

Tôi đang bơi trong dòng nước rất bẩn. Có một lớp bùn đặc quánh trên mặt nước. Một số chỗ trong dòng nước còn cứng đặc lại, tôi phải ra khỏi đó và bước trên một lớp váng bốc mùi vừa hình thành. Tôi ghét phải quay trở lại dòng nước. Tôi nhìn xuống người mình và thấy rằng tôi cũng dính bẩn. Tôi còn phải đi rất xa. Nó trải dài trước mắt tôi và tôi còn phải vượt qua một đoạn rất xa mới đến được đất liền. Tôi không muốn làm việc này tí nào, nhưng mọi chuyện đã quá trễ, tôi đang mắc kẹt ở giữa nó. Trông nó rất quen thuộc với tôi.

Ellen có giấc mơ này thường xuyên trong suốt năm đào tạo đầu tiên. Tuy nhiên sau đó cô bắt đầu mơ thấy mình bơi trong một dòng nước sạch và dễ chịu hơn. Đôi khi cô bơi rất giỏi, một số lúc khác cô lại cảm thấy sợ dòng nước, nhưng môi trường nước không còn ô nhiễm và hôi hám nữa. Ellen đã phải chịu đựng, như rất nhiều người học tâm lý, xu hướng tự chẩn đoán và bới móc sai lầm với mỗi một suy nghĩ và cảm xúc của chính mình. Cô gặp vấn đề với các cảm xúc mạnh trồi lên trong quá trình học rồi tự đổ lỗi cho sự thiếu chuyên môn của bản thân. Kết quả là cô thấy mọi điều viết trong sách đều đúng với mình. Cô thấy chính mình nhuốm bẩn. Bên cạnh xu hướng tự chỉ trích của cô, các cảm xúc vốn “đóng cứng thành lớp”1 bây giờ bắt đầu lỏng dần theo thời gian học. Với quyết định cam kết một chương trình học dài đằng đẵng để trở thành một nhà tâm lý, cô hối hận ngay trong năm học vất vả đầu tiên, nhưng cô đã mắc kẹt ở giữa nó rồi. Cái cảm giác quen thuộc mà cô có là rất phổ biến trong các giấc mơ cùng chủ đề. Bởi vì những giấc mơ này là phần tiếp nối của trải nghiệm khi thức, cho nên chúng đem lại cho người nằm mơ cảm giác là mình từng làm một việc gì đó tương tự trước đây rồi, hoặc sẽ khiến bạn nghĩ: “Chuyện này mình làm hoài ấy mà.”

1 Crusted: chơi chữ “đóng thành lớp”, và chữ “lớp váng vừa hình thành” (crusts) xuất hiện trong đoạn giấc mơ bên trên.

Giấc mơ soi sáng tâm linh

Trong thập kỷ vừa qua, tôi đã bắt đầu nhận thức giá trị của những giấc mơ chứa đựng nội dung tâm linh. Điều này có vẻ chẳng có gì ngạc nhiên, bởi các câu hỏi triết học và tâm linh vẫn luôn là một phần của cuộc sống. Trong thời gian học ban đầu, tôi khá là nghi ngờ các diễn giải thần bí hoặc nghe có vẻ hay ho siêu thoát về những giấc mơ mà tôi cho rằng có liên quan đến các thông tin đời thường nhiều hơn. Tuy nhiên, kinh nghiệm của chính mình và khi làm việc với những người khác đã đưa tôi đến khuyến nghị sau:

Tin tưởng bản thân, tin vào kinh nghiệm của mình, và giữ tâm trí mình luôn cởi mở khám phá, thậm chí đối với cái chưa biết.

Hiểu biết hiện tại của chúng ta về khả năng của tâm trí và tâm hồn con người đang trải qua biến đổi đáng kể. Các trải nghiệm tâm thần và siêu linh đang ngày càng trở nên phổ biến đến mức phần đông mọi người về mặt trực giác hiểu rằng những hiện tượng như thế khá là chân thật, mặc dù các hệ hình khoa học của ta cần phải phát triển hơn nữa mới có thể giải thích được cơ chế của những sự việc này. Cách thức tiếp cận tôi dùng khi phân tích những giấc mơ dường như có yếu tố tâm linh là như thế này: nhìn vào nghĩa đen trước tiên. Nếu nghĩa đen của giấc mơ trông có vẻ ngốc nghếch và chẳng có liên quan, thì khi đó mới xem xét ý nghĩa biểu tượng của diễn giải, như chúng ta đã thảo luận ở các chương trước. Nếu mức độ hiểu biết này cũng có vẻ kỳ quặc (lúc này ta cần dựa vào cảm giác chủ quan), bấy giờ ta hãy cân nhắc đến khả năng tâm linh. Người dân bản địa từ rất lâu đã thừa nhận việc sử dụng giấc mơ như các phương tiện giao tiếp giữa các chiều kích hiện thực khác nhau. Kinh thánh cũng đầy các tham chiếu đến những người nhận được các chỉ dạy và thông tin về tín ngưỡng của họ trong mơ.

Sự phản ánh cuộc đời qua giấc mơ chứa nhiều thông tin hơn là khả năng tiếp nhận được bằng ý thức của chúng ta. Việc các nội kiến tâm linh có thể được tiết lộ thông qua sự phản ánh ấy là hoàn toàn khả dĩ. Cách tiếp cận cân bằng giữa lẽ thường và đầu óc cởi mở là thiết thực nhất và sẽ đưa bạn đến với lý giải có độ chính xác cao nhất.

Sự truyền thụ bằng lời

Thỉnh thoảng tôi gặp vài người có một dạng giấc mơ lạ và hấp dẫn mà tôi gọi là sự truyền thụ bằng lời. Các giấc mơ này không có cốt truyện, thường không có bất kỳ yếu tố hình ảnh nào, không có nhân vật, cũng không có hành động. (Dễ chừng sau nhiều năm, ta sẽ phát hiện ra đây chẳng phải mơ, nhưng vào lúc này tôi muốn xem chúng như là các giấc mơ thuộc loại này và coi các thông tin chúng cung cấp là cực kỳ quý giá). Khi ấy, người nằm mơ đã lơ mơ ngủ rồi, nhưng ý thức thì vẫn tỉnh và nghe được một giọng nói phi hình thể bảo họ làm chuyện gì đó. Điều này có vẻ mang hơi hướm ma quái, nhưng với tính phi tự nhiên của giấc mơ, thì điều này hoàn toàn có thể xảy ra.

Điển hình là, thông điệp sẽ ngắn và rất có giá trị thực tiễn với người nằm mơ. Các gợi ý ăn kiêng, hướng dẫn một số biện pháp phòng ngừa an toàn, hay bình luận về thực hành tâm linh có thể xảy ra. Giọng nói thường sẽ rõ ràng, khô khan và thực tế. Người nằm mơ thường được khuyên hãy bỏ thuốc, nghỉ ngơi nhiều hơn, hoặc là hãy kiên trì thực hiện điều gì đó cam go. Đương nhiên là bạn sẽ không muốn nghe theo các chỉ dẫn có gì đó không lành mạnh với mình. Nhưng mà trong suốt quá trình làm việc với các truyền đạt dạng này, tôi chưa từng thấy một khuyến nghị nào bất lợi hay gây hại cho người nằm mơ. Có người còn thức dậy với ý niệm là có ai đó đã nói chuyện với họ, giảng giải một điều gì đó, nhưng họ không nhớ được nội dung.

Với ký ức sớm nhất tôi còn lưu giữ được về các giấc mơ truyền thụ, tôi nhận ra chúng có đặc tính của một kênh học tập trong lúc ngủ. Các bài giảng hay giải thích dài hàng giờ về các chủ đề khó nhằn sẽ được trình bày với tốc độ rất nhanh. Tôi không ghi nhận được bất kỳ điều gì khác ngoài giọng nói và từ ngữ, và thậm chí các chủ đề còn không nằm trong vùng quan tâm của ý thức tôi.

Tôi đã gặp vô số người có các trải nghiệm tương tự, và tôi mong được nghe thêm từ bạn nếu bạn có giấc mơ tương tự. (Email của tôi nằm ở cuối cuốn sách này.) Có những người tin rằng các giấc mơ truyền đạt dạng này là một kiểu nghe trộm của tâm trí, có lẽ khi mà phần tri giác siêu linh của một người không còn bị khóa nhốt bởi các suy nghĩ của ý thức, và vì thế ta nghe được thông tin từ các nguồn khác nhau trong khi ngủ. Và vẫn còn nhiều người khác tin rằng chúng là ví dụ của một kênh truyền thông tin: tiếp nhận các thông điệp từ nguồn siêu tâm linh, chẳng hạn như các hướng dẫn rèn tập về tâm linh. Giấc mơ kiểu này thường gặp ở trẻ con, người già, và những người thực hành thiền định. Cũng có khả năng, như nhiều giấc mơ khác, rằng không hiếm người mơ thấy kiểu này nhưng không gợi nhớ lại được. Tôi thì cho rằng mơ kiểu này là không bình thường theo một cách nào đấy, tuy là nguồn gốc của chúng vẫn chưa rõ. Khi đối mặt với những lãnh địa chưa biết, lịch sử cho thấy những ai luôn giữ một tâm trí cởi mở hiếu kỳ sẽ thu hoạch được nhiều tiến triển hơn những người đổ năng lượng vào việc khước từ các trải nghiệm có tính thách thức niềm tin giới hạn của họ.

Giấc mơ và tầm nhìn tâm linh

Một lý do tôi thường ngại viết và nói về giấc mơ tâm linh, đó là tôi đã gặp rất nhiều người hành xử khá là thụ động, thậm chí còn có một chút “thú đau thương”, nhân danh tín ngưỡng tâm linh của chính mình. Bên trong con người tồn tại một cám dỗ mãnh liệt trong việc cố gắng giải thích đau khổ của mình theo cách khiến cho nó trở nên có ý nghĩa và chẳng làm gì hết để cải thiện tình hình. Niềm tin về nghiệp và tiền kiếp có thể dễ dàng bị biến thành lý do để tiếp tục duy trì tình trạng nguy hiểm hoặc khó có thể chấp nhận được. Giá trị to lớn nhất một giấc mơ có thể mang lại đó là những khả năng chúng gợi ra để bạn bước tiếp, để trưởng thành nội tâm và buông bỏ những lớp vỏ giới hạn đã quá chật chội với mình. Những bận tâm về quá khứ, dù là siêu hình hay có tính tâm lý, đều có thể làm lu mờ cái nhìn về hiện tại của bạn. Vậy thì khi xem xét các khía cạnh tâm linh trong giấc mơ, câu hỏi cần phải đặt ra là các thông tin ấy hỗ trợ bạn gia tăng các lựa chọn trong đời như thế nào.

Những năm gần đây, trong các giấc mơ của chính mình và của sinh viên, tôi nhận ra một nỗ lực muốn thống nhất hiểu biết tâm linh với các trải nghiệm khi thức. Giấc mơ là một nơi chốn tự nhiên cho các hiểu biết của ta được lắng đọng và thấm nhập. Chúng còn là chiếc máy phát hiện nói dối tuyệt vời, ngăn chúng ta bị lái đi quá xa ngay lúc ta cần phải hành động ngay và xử lý sau. Một số nhà phân tích giấc mơ không thích cái ý niệm rằng các trích đoạn về tiền kiếp có khả năng xuất hiện trong mơ.

Lại có vài vị quan tâm đến phong trào New Age, và có xu hướng nhìn mọi giấc mơ đều dưới góc nhìn tâm lý – tâm linh, điều này tuy rằng có lúc cũng chính xác thế nhưng cách này có hơi cường điệu và gây bối rối khi thực hành. Để nhận được lợi ích cao nhất từ thông điệp giấc mơ, điểm cốt lõi cần nhớ là chúng liên quan đến tình hình hiện tại của bạn. Bất kể là “nhà máy giấc mơ” đang sử dụng một thiên truyện cổ đại làm ẩn dụ hay là bạn đang quan sát một thứ đang thực sự diễn ra, đều là tùy bạn quyết định. Bạn càng bị cột chặt vào một góc nhìn bao nhiêu thì khả năng hiểu thấu giấc mơ càng bị hạn chế bấy nhiêu. Hãy mở lòng để quan sát những việc đang diễn ra, đừng để mình bị đánh lạc hướng rồi quên đi ý định tìm hiểu những gì giấc mơ đang trao tặng.

Giấc mơ bạn mong ước là thật

Thỉnh thoảng giấc mơ thần kỳ đến mức chúng ta khao khát có được cái cảm giác trỗi vượt ấy cả trong lúc thức. Nhiều người mơ thấy được một người hướng dẫn hay một người thầy trao cho mình một điểm nhìn thuận lợi và cho họ thấy những thứ quan trọng cần biết. Một số người còn được dẫn đến những nơi chốn học tập và được tham dự toàn bộ bài giảng trong mơ.

Những trải nghiệm này có vẻ như có bản chất hơi khác với các giấc mơ thông thường. Tôi gợi ý bạn lưu tâm đến độ chân thực mà các giấc mơ này gây cho bạn. Một số người cảm thấy lâng lâng, mù mờ, người khác lại cảm thấy rất chắc về chất lượng giấc mơ. Một số cảm thấy phấn khích vì họ cảm thấy rằng họ đang thực sự thực hiện những hành vi “bất khả”, hoặc là đang nói chuyện với thiên thần hay người ngoài hành tinh. Những giấc mơ này có thể có giá trị gấp ba. Thứ nhất, chúng chứa các thông tin thích đáng với tình hình hiện tại. Thứ nhì, chúng thách thức hiểu biết hiện tại của người nằm mơ về cái gì là khả dĩ, cũng như cái giả định rằng sự kiện khi thức là thực còn sự kiện trong mơ là tưởng tượng. Thứ ba, chúng có ảnh hưởng lên tính cách, tâm trí, và cảm giác của người nằm mơ như thể giấc mơ là thật. Chính vì vậy, tiến triển, thay đổi, và tiến hóa về mặt nội tâm đã xảy ra thông qua các sự kiện trong đêm này. Sau cùng thì, chúng cũng vẫn là các trải nghiệm bạn từng sống qua và trở thành một phần trong đời bạn. Nếu bạn có những giấc mơ như vậy, tôi tha thiết mong bạn lưu giữ lại những điều bạn học được, ghi chép thật cẩn thận tần suất xuất hiện của chúng và liên kết với tình hình khi thức của mình.

Liệu pháp ánh sáng

Những năm gần đây, tôi để ý thấy một dạng giấc mơ khá thú vị xuất hiện trong các báo cáo của sinh viên của mình. Nguyên nhân khả dĩ có thể là do càng ngày người ta càng thoải mái thảo luận về các giấc mơ bất thường, hoặc những giấc mơ này có xu hướng xuất hiện ở những người từng hành thiền hoặc có thực hành một tập tục nào đấy thuận lợi cho các trải nghiệm tâm linh. Cũng có khả năng là, vì bản thân đã ngày càng trở nên cởi mở cho nên tôi cũng dần chấp nhận các kiểu trải nghiệm đặc thù ấy mà không hợp lý hóa chúng ngay lập tức. Tôi gọi cách trải nghiệm này là liệu pháp ánh sáng bởi vì hành động duy nhất chúng chứa đựng là người nằm mơ được đặt trước một nguồn sáng rất mạnh. Sau đây là giấc mơ liệu pháp ánh sáng tôi được nghe kể gần đây.

Tôi đang nằm trên giường và tôi thấy một lượng lớn ánh sáng chiếu qua phòng từ phía tôi. Tôi nghĩ là tôi đã quên đóng cửa, nên nguồn sáng ấy đã len vào. Tôi mở mắt ra và kinh ngạc khi phát hiện rằng ngoài trời vẫn tối. Tôi nhắm mắt lại và gần như ngay lập tức bắt đầu nhìn thấy ánh sáng ấy lần nữa. Nó di chuyển khắp phòng. Nó là một khối cầu ánh sáng ngay trước mặt tôi trong một lúc, rồi sau đó nó chui vào trán tôi và xuyên qua khắp người tôi. Rồi nó tan đi. Không lâu sau, có một ánh sáng khác vắt qua phòng và nó lặp lại lần nữa. Chuyện này diễn ra được một lúc. Tôi có cảm giác rằng điều này nuôi dưỡng hoặc là sạc năng lượng cho tôi theo một cách nào đấy. Tôi thích nó. Và rồi tôi ngủ thiếp đi.

Người nằm mơ này đã hành thiền được một thời gian, duy trì cầu nguyện và thực hành lối sống lành mạnh trong nhiều năm. Thực tế là, cô có hơi bảo thủ trong lối sống của mình, có phần hoài nghi các nhóm ngoài luồng và các khái niệm phi chính thống. Tôi rất vui khi nghiên cứu trải nghiệm này của cô, bởi vì nếu cô ấy nghĩ nó đã xảy ra như vậy, thì rõ mười mươi nó là như vậy. Cô bảo từ lúc kể cho tôi nghe thì giấc mơ này trở lại với cô một hoặc hai lần một tuần. Cô thức dậy vào buổi sáng với một cảm giác dễ chịu như mình được trẻ lại mỗi đêm.

Trong một giai đoạn đặc biệt đau buồn của đời mình, lúc ấy tôi đang loay hoay với định hướng nghề nghiệp của bản thân, chuyển tới thành phố mới ở một bang mới, tìm kiếm các cơ hội học tập mới. Tôi cảm thấy cô đơn và khác thường, không giống với chính mình, và tôi rất nhớ chàng trai tôi quen trước khi chuyển đi. Tôi đã trải nghiệm một giấc mơ liệu pháp ánh sáng như sau:

Tôi đang được một nhóm người phát sáng đưa đi đến một cái hồ rất to làm bằng ánh sáng. Họ đang chăm sóc cho tôi bởi vì gần đây tôi rất u uất. Họ mang tôi đến cái hồ và nhúng tôi vào dòng nước ánh sáng. Tôi thẩm thấu một ít ánh sáng mỗi lần được nhúng. Cuối cùng tôi cũng sáng lên, gần như sáng bằng những người đã mang tôi đến đây và chăm sóc cho tôi.

Khi tỉnh dậy từ giấc mơ này, tôi đã vô cùng xúc động vì sự chăm sóc của những người phát sáng, đến mức tôi cảm thấy như mình được làm mới bởi trải nghiệm tràn đầy tình thương. Tôi nhìn mình trong gương, và mặc dù tôi không thực sự phát sáng, nhưng tôi cũng không còn trông buồn bã như vào cái đêm trước khi ngủ. Tôi thật sự cảm thấy mình đã được trải qua một cuộc chữa lành, và tôi đã có thể tiếp tục các kế hoạch học hành với một nghị lực mới. Có phải những người ánh sáng này đã giúp đỡ tôi bằng cách nâng các sóng rung động của tôi ra khỏi nỗi cô đơn và tuyệt vọng? Tôi có xu hướng tin vào khả năng này. Trong lịch sử các trải nghiệm được ghi nhận, các nguồn phát ánh sáng từ lâu đã được gắn với những sự kiện có tính nâng đỡ về tinh thần. Nếu bạn mơ thấy một nguồn sáng mạnh đi kèm cảm giác nâng niu trìu mến, bảo bọc, hoặc có tính nuôi dưỡng, nhiều khả năng là bạn đang được nhận một dạng dinh dưỡng kiểu sóng điện trực tiếp cho tâm hồn từ tự nhiên.

Nhiều năm trước khi tôi chuyển đi để học sau đại học, tôi đã nhận được một loạt giấc mơ liệu pháp ánh sáng kéo dài trong khoảng thời gian gần sáu tháng.

Tôi đang được nâng lên trước nguồn ánh sáng bởi nhiều người phát sáng. Họ nâng tôi lên cao, cao hơn nữa, hướng tới nguồn sáng cho tới khi tôi không chịu nổi cường độ của nó. Tôi bảo với họ là tôi không chịu nổi nhưng họ vẫn cứ giữ tôi ở độ cao ấy. Nó là dạng ánh sáng chiếu xuyên qua tôi, và tôi hấp thụ được một ít. Tôi chỉ hấp thụ được nhiêu đó. Tôi có ý nghĩ rằng việc lặp đi lặp lại này sẽ thay đổi tôi theo một cách nào đó nhưng sẽ không có hại với tôi, và đây không phải là kinh nghiệm cận tử. Nguồn ánh sáng không phải ở trong một đường hầm, mà nó lan tràn khắp nơi, thấm vào và xuyên qua mọi thứ.

Trực giác tôi cảm thấy, trong những giấc mơ này, theo một cách nào đấy tôi đang được nuôi dưỡng và cường hóa. Cảm giác chủ quan của tôi cho rằng đây là những sự kiện chứ không phải các hình ảnh giấc mơ, thậm chí tôi còn cảm thấy có hơi mệt mỏi vì đã không được để yên cho ngủ một vài đêm. Bởi vì các trải nghiệm này mang đến sự dễ chịu, không có tính đe dọa, lại còn có cảm giác chúng đang củng cố năng lực trực giác và khả năng định hướng cho tôi, nên tôi không cảm thấy lo lắng. Chúng rất thú vị, nhưng vào ban ngày tôi có xu hướng quên mất đi sự thấm nhập vào dải ánh sáng này, và chỉ khi chúng quay trở lại mỗi tối tôi mới nhớ lại những chuyến đi thực địa hằng đêm. Về sau, khi được nghe nhiều các giấc mơ liệu pháp ánh sáng của người khác, tôi bắt đầu hiếu kỳ về nguồn gốc và tác dụng của chúng lên người nằm mơ. Liệu chúng có phải là các sự kiện hơn là các giấc mơ? Chúng có thật sự là một dạng hiện tượng chữa lành tự nhiên xảy ra trong lúc ngủ không? Liệu các giấc mơ như thế có thể nào xảy ra một cách có tính toán, tỉnh thức, cũng như được chủ động sử dụng cho mục đích chữa lành và tự làm mới bản thân hay không? Một trong những khía cạnh thú vị của các giấc mơ này là cảm giác mình đang được trải qua một dạng trị liệu, hơn là chỉ đang lướt qua các hành động và cảm xúc của một giấc mơ. Nếu bản chất của các giấc mơ này thật sự là chữa lành, thì việc nghiên cứu thêm về tính chất của chúng sẽ mang lại các lợi ích ẩn tàng.

Sự dìu dắt tâm linh

Những năm gần đây, tôi ngày càng nghe nhiều các giấc mơ kiểu này, có một người hẳn là nhân vật nhà thông thái xuất hiện và trao các chỉ dẫn dìu dắt cho người nằm mơ. Đôi lúc các cuộc gặp này giống như buổi hỏi và đáp mà người nằm mơ có thể học hỏi từ người thầy. Rất thường khi sẽ không có yếu tố hình ảnh hay cốt truyện cho những giấc mơ này. Chúng có thể hoàn toàn chỉ là một giọng nói trả lời câu hỏi của người nằm mơ. Nội dung các giấc mơ này rất dễ hiểu bởi vì trình bày bằng ngôn ngữ trực tiếp. Thách thức ở đây là xem xem bản chất các giấc mơ này là gì. Chúng có thật sự là một buổi hướng dẫn tâm linh hay không? Nhiều người sẽ nói rằng phải. Gợi ý của tôi là hãy chấp nhận trải nghiệm riêng của chính bạn.

Với một số người, cảm giác được trò chuyện với một thực thể thông tuệ rõ ràng đến mức họ không hề hoài nghi rằng liệu trải nghiệm ấy có khi nào là một ảo giác hay không. Người khác thì mặc định rằng tất cả trải nghiệm xảy ra trong giấc ngủ đều là mơ và vì thế không có thật. Do tôi đã bỏ ra nhiều năm nghiên cứu lĩnh vực giấc mơ, tôi có xu hướng tin rằng giấc mơ là thật nhưng theo một kiểu rất khác với đời sống khi thức. Tôi tha thiết mong mỏi bạn trân trọng những trải nghiệm và sự kiện mà bạn đã trải qua. Nếu bạn mơ thấy nó, chính là bạn đã sống qua nó, ít nhất là từ bên trong nội tâm của mình.

Khi bạn xem xét lời khuyên được đưa ra trong các cuộc đối thoại này, hãy dùng lý trí thông thường. Nếu vị khách ghé thăm bảo bạn hãy tập thể dục nhiều hơn, và bạn biết đúng là bạn cần làm vậy, thì hiển nhiên nghe theo lời khuyên ấy sẽ không có vấn đề gì. Nhưng nếu bạn được khuyên phải chạy bộ đúng 30 cây số vào ngày hôm sau, trong khi bạn chẳng phải vận động viên chuyên nghiệp, thì ta cần ngẫm nghĩ hàm ý của lời khuyên này một chút. Tôi chưa bao giờ nghe thấy ai đó được cho lời khuyên ngu ngốc hay có hại trong giấc mơ của mình, tuy vậy hãy luôn luôn suy nghĩ thật cặn kẽ thấu đáo về các thông tin này trước khi làm theo.

Giấc mơ về người đã khuất

Khá nhiều người trong chúng ta mơ về những người đã khuất. Nhìn chung, phần đông mọi người tin rằng các giấc mơ này là cơ hội cho người nằm mơ sắp xếp lại các lớp cảm xúc chung quanh việc mất đi người thân yêu. Khi giải mã các giấc mơ này, bạn nên giả định rằng người thân đã khuất được “nhà máy giấc mơ” dùng làm ví dụ cho một đặc tính hoặc để truyền tải điều gì đó mà bạn không thể có được từ người khác. Giấc mơ về người đã khuất thường xuất hiện vào ngày giỗ hoặc vào ngày kỷ niệm quan trọng nào đấy mà bạn và người đó có với nhau. Nếu bạn thường xuyên mơ thấy một người không còn tại thế rất lâu rồi, người không quá thân thiết hay đặc biệt quan trọng với bạn, thì bạn có thể suy ra rằng người này đại diện cho một điều gì đó có tính biểu tượng. Hãy dùng kỹ thuật mô tả nhân vật và xem xem mô tả đó gợi bạn nhớ đến điều gì. Đó rất có thể là một khía cạnh nào đấy mà bạn từ chối phát triển hoặc xem trọng trong đời sống khi thức. Đây là lý do vì sao “nhà máy giấc mơ” sử dụng một nhân vật đã mất.

Hãy trân trọng những cảm xúc thật khi bạn mơ đến một người thân yêu đã khuất.

Có thể bạn từng có trải nghiệm mơ về một người thân yêu đã đi xa, mà cuộc viếng thăm này để lại ấn tượng chân thật đến mức sáng hôm sau bạn thấy hoàn toàn khác biệt, như thể thấy được người ấy an toàn khỏe mạnh làm bạn an tâm, và vì thế chính mình có thể vui sống trở lại. Chắc chắn, đây là một trong những giấc mơ đẹp và xúc động nhất bạn từng có, khi biết được rằng người thương yêu của mình đã bước sang một giai đoạn mới, không còn héo tàn, và hạnh phúc hơn bao giờ hết. Chẳng phải “nhà máy giấc mơ” làm điều này là vì niềm vui sống của chính bạn, và làm giảm nhẹ bớt nỗi đau hay sao? Nhiều nhà trị liệu nói rằng những giấc mơ này là một phần thuộc cơ chế chữa lành tự nhiên của não bộ, nhằm xoa dịu nỗi đau buồn bằng cách cho thấy hi vọng vào đời sống sau khi chết. Một số khác trong đó có tôi, tự hỏi liệu có phải sự gắn kết tình thương yêu giữa ta và họ to lớn đến mức chúng ta có thể tiếp tục tương tác được trong trạng thái nằm mơ, bất chấp các chiều kích hay không? Không ai có thể trả lời câu hỏi này được giùm cho người khác. Hãy tin vào trải nghiệm của bản thân. Nếu bạn cảm thấy và tin rằng bạn đang ở cùng người thân yêu hoặc người ấy đến thăm bạn, thì hãy chấp nhận chuyện ấy. Theo thời gian bạn làm việc và gợi nhớ giấc mơ thường xuyên hơn, bạn sẽ trở nên hòa hợp với các đặc tính về cảm xúc khác nhau của các giấc mơ khác nhau, và bạn sẽ dần tự tin với mình hơn.

Cũng chẳng hiếm khi ta mơ thấy một người rất nhanh sau khi người ấy qua đời, và nghe người ấy đoan chắc rằng họ không chết và thực tế chẳng tồn tại cái chết. Các giấc mơ kiểu “chết chỉ là một con đường” này, được xóa bỏ bằng nhiều cách của tâm trí hòng giảm đi nỗi sợ cá nhân về cái chết, đồng thời làm dịu cú sốc từ việc mất người thân. Nhiều người có giấc mơ như vậy nhưng không nói với ai bởi vì trong lòng họ tự nhiên mặc định rằng người khác sẽ không hiểu và cho là họ kỳ quái hay bệnh hoạn. Hãy để ý đến cảm giác chủ quan về tính chân thực của giấc mơ. Và cũng để ý bất kỳ yếu tố nào làm giảm bớt nỗi sợ và đau đớn cho bạn. Nếu sáng hôm sau bạn thấy nhẹ lòng hơn, có khi bạn không biết điều gì đã diễn ra, nhưng mà bạn có thể tin rằng mình đã học được điều gì đó rất quan trọng và theo một cách nào đấy, bạn hiểu được mọi thứ không giống như bạn đã nghĩ trước đây. Mặc dù có lý khi bảo rằng tính phổ biến của các giấc mơ dạng này đang chỉ ra nỗi sợ cái chết của giống loài mình, thì cũng hoàn toàn hợp lý nếu ta đặt nghi vấn rằng liệu tính phổ quát của hiện tượng này có phải là manh mối chỉ dẫn đến cách nhìn rộng hơn về cái mà ta định nghĩa là hiện thực.

Giấc mơ tỉnh thức

Mơ tỉnh thức là các giấc mơ trong đó người nằm mơ một cách có ý thức nhận biết được tình trạng mơ của mình trong khi vẫn đang trong giấc mơ. Bạn đã bao giờ trải qua một sự việc đã diễn tiến rất dài, chẳng hạn như đang bận bịu một việc gì đó, thì đột nhiên có gì đó rất bất thường xảy ra báo cho bạn biết bạn đang trong một giấc mơ? Thường thì, bạn sẽ có cảm giác như mình đang nhìn xuyên qua các hành động và sự kiện, rồi thốt lên: “Ê khoan đã, đây là một giấc mơ!” Nếu bạn là một người học về giấc mơ rất chuyên cần, sớm hay muộn bạn cũng sẽ có trải nghiệm này, có khi đã trải qua rồi cũng nên. Có vẻ như các quy luật chi phối giấc mơ không quá nghiêm ngặt như ta tưởng. Nếu bạn nghiên cứu giấc mơ định kỳ và thường xuyên, bạn sẽ càng lúc càng tham dự nhiều hơn vào quá trình sản xuất một cách có ý thức trong khi nó đang diễn ra. Điều này giống như các ngôi sao màn ảnh hay tự mình đóng và đạo diễn một bộ phim. Vai trò kép này là một tiến trình thú vị và quý giá cho tính linh hoạt mà ta cần có trong đời sống khi thức.

Một số nhà trị liệu tin rằng nhìn thấu các giới hạn của mình cũng giống như trở nên tỉnh thức trong một giấc mơ, và nhận ra rằng các sự kiện xảy đến chỉ là vấn đề của lựa chọn.

Một trong các dạng mơ tỉnh thức phổ biến là bạn rất chủ động trong quá trình tạo ra hành động. Bạn sẽ ý thức rất rõ rằng mình đang trong mơ, và bằng cách lựa chọn các hành động hay hoạt động cụ thể nào đó, bạn sẽ khiến mọi chuyện đi theo phương hướng mình muốn. Sau đây là một giấc mơ tỉnh thức mà Nan đã chia sẻ với tôi.

Tôi đang xây một căn nhà. Tôi nghĩ rằng đây thực sự sẽ là “ngôi nhà trong mơ” của mình, rồi tôi nhận ra ngay là tôi đang mơ. Tôi quyết định rằng tôi sẽ làm nó đúng như cái mà tôi muốn vì tôi biết mình không phải chi trả cho nó. Tôi đã tạo ra môi trường mà tôi muốn, và tận hưởng nó vô cùng.

Nhiều nhà nghiên cứu và tư vấn tin là mơ tỉnh thức cung cấp những cơ hội tuyệt vời để giải quyết các vấn đề, thách thức, cũng như khám phá sáng tạo không giới hạn, như Nan đã làm. Nhiều hội thảo đã được tổ chức về chủ đề khám phá khả năng bước vào trong mơ bằng tưởng tượng và thay đổi kết cuộc phù hợp với mình. Có một điều cần nói thêm về việc nhận ra tình trạng đang mơ và quyết định đối mặt với phần tối của mình. Gần đây tôi có mơ tỉnh thức như thế này:

Tôi xoay người và thấy Kelly, người bạn thời thơ ấu. Cô ấy thường xuất hiện nhiều lần trong giấc mơ của tôi, ngay cả sau khi chúng tôi đã ngừng gặp nhau trong đời thực. Tôi hét vào mặt cô ấy: “Cậu đang làm gì ở đây, trong giấc mơ tôi? Cậu muốn gì?” Kelly lấy tay bưng mặt và nói, “Tôi chỉ muốn được ở một mình mà thôi.”

Mặc dù tôi biết là mình đang mơ, tôi vẫn không thể hoàn toàn kiểm soát được hành động, thay vì vậy, tôi chỉ tham gia vào nó một cách có ý thức. Kelly là một người bạn thời thơ ấu, một cô gái cực kỳ hung hăng, và trong giấc mơ tôi, cô ấy đại diện cho cái phần muốn nắm quyền và hoàn tất mọi thứ của tôi. Một phần cốt lõi trong tính cách của tôi – khía cạnh khiêm nhường – mỉa mai thay lại có xu hướng đè ép phần dữ dội hung hăng của chính mình. Kelly bước vào giấc mơ tôi thường xuyên để nhắc tôi nhớ về phần ấy và nguồn sức mạnh ấy trong mình. Mặc dù gần như là trong mỗi một giấc mơ này, tôi đều phán xét và chỉ trích cô ấy thay vì dùng cô để làm việc. Giấc mơ này cảnh báo tôi một sự thật rằng bấy nay tôi đã thất bại trong việc ứng phó với “cô ấy”.

Giấc mơ của Nan, trong đó cô chủ động biên đạo các hành động cũng như sự kiện xảy ra, và giấc mơ của tôi, trong đó tôi ý thức được tình trạng đang mơ nhưng vẫn bị bất ngờ bởi sự kiện diễn ra, là hai ví dụ của mơ tỉnh thức. Nếu bạn quan tâm đến việc rèn tập khả năng này, bạn có thể làm được bằng cách tập trung vào diễn giải các giấc mơ khác của mình, đồng thời gửi cho bản thân các ám thị trước khi đi ngủ, rằng bạn sẽ ý thức được tình trạng trong mơ. Nếu bạn có thôi thúc muốn “chạy lại” một giấc mơ nào đấy và thay đổi nó, bạn cũng có thể làm được. Dù vậy, hãy đảm bảo là bạn đã cho mình dư dả thời gian với phiên bản mơ gốc, trước khi bạn biến đổi nó khác đi. Bạn cần phải hoàn toàn hiểu rõ thông điệp và ý nghĩa của giấc mơ ấy, vì nó được làm ra là dành cho bạn, trước khi bạn điều chỉnh nó để làm mình thấy dễ chịu hơn. Theo một cách nào đấy, các tu sửa này tạo cảm giác vui thích vì ta có thể tạo ra kết cục hạnh phúc và chuyển tiếp mượt mà. Nếu một giấc mơ cho bạn cảm giác khó ở, hãy tâm niệm rằng cảm xúc phóng đại là một phần của ngôn ngữ giấc mơ, nó được dùng là để bắt bạn chú ý. Nếu có gì đó đang cấp bách và bạn phải chịu trách nhiệm, hoặc đang bị đe dọa, thì bạn cần biết được là chuyện gì đang xảy ra trong mơ. Sau khi bạn đã hiểu cơ chế vận động của đời sống khi thức đang được “chiếu” trong mơ, hãy thoải mái xoay chuyển mọi thứ theo đường hướng bạn mong muốn.

Các giấc mơ tiền nhận thức1 và siêu tâm linh2

Nhiều người nhớ giấc mơ của mình nhưng không hiểu được cách hoạt động của chúng bận tâm rằng ác mộng sẽ trở thành sự thật. Làm sao ta biết khi nào giấc mơ đang đưa ra cảnh báo và khi nào là ác mộng với dụng ý khác? Lúc ban đầu, tôi được đào tạo với chương trình ít chú trọng đến khả năng xuất hiện tiền nhận thức trong mơ. Theo một lẽ nào đấy, điều này là khôn ngoan, bởi vì có rất nhiều khả năng một người sẽ lo âu không cần thiết về các đặc tính báo điềm gở của một cơn ác mộng, và về cơ bản là sẽ dọa sợ chính mình hơn thực tế các giấc mơ tiền nhận thức có thể mang đến. Tôi không thể đếm được có bao nhiêu người đã mang đến cho tôi cơn ác mộng và câu hỏi nhức nhối, “Làm sao tôi biết đây có phải là điềm báo trước hay không?” Thật là một câu hỏi khó nhằn. Nếu là cách đây vài năm, tôi hẳn đã đề nghị bạn bỏ đi các các khả năng về thông tin cận tâm lý trong bài sát hạch tốt nghiệp phân tích giấc mơ rồi. Nói cách khác, đừng bận tâm về chuyện đó, trừ phi xem nó như một khả năng mơ hồ khó có thể xảy ra. Tuy nhiên, kể từ dạo ấy, tôi đã được gặp khá nhiều giấc mơ tiền nhận thức đến độ tôi bắt đầu đánh giá lại quan điểm này. Sau đây là giấc mơ của một người bạn tôi, người thường xuyên có các yếu tố tiền nhận thức trong giấc mơ của anh.

1 Precognition: precognition là việc biết trước về một sự kiện, đặc biệt là loại sự kiện bất thường, thường là thông qua các tri giác siêu cảm (extrasensory perception).

2 Psychic: liên quan đến các hiện tượng nằm ngoài chi phối của quy luật tự nhiên.

Tôi đang bước đi dọc trên đường cái, đang bận suy nghĩ công việc thì có rất nhiều người truy đuổi tôi chệch khỏi đường. Tôi chạy vào một cánh đồng cỏ ngay bên trái, và tôi thoát được, chỉ trong gang tấc. Điều này cho cảm giác rất thật, và khi thức dậy tôi nhớ rất rõ.

Ngày hôm sau, anh bạn này của tôi đang đi trên đường gần về đến nhà thì sự cố này xảy ra:

Tôi trông thấy một chiếc xe bán tải đang chầm chậm trờ tới, chệch khỏi đường cái về phía lề đường ở chỗ tôi. Tôi dừng lại, nghĩ bụng tài xế sẽ đánh lái trở lại đường lớn, nhưng không. Tôi bước vài bước né qua bụi cỏ bên trái để tránh khỏi con đường, nhưng chiếc xe vẫn hướng về phía tôi! Tôi nhảy xuống con dốc cỏ, và khi tôi nhìn lên, tôi thấy người tài xế đang ngủ gục bên tay lái. Chiếc xe tải trượt lên lề đường nơi tôi đã đứng và bắt đầu lụp cụp lăn xuống dốc cỏ. Người lái xe choàng tỉnh khi chiếc xe bắt đầu nhồi lên nhún xuống, và anh ta đã kịp dừng xe trước khi nó lật ngửa.

Sau khi báo cáo với cảnh sát về sự cố và nhớ lại hình ảnh đó trong đầu, anh đột nhiên nhớ về giấc mơ anh có vào đêm trước.

Lưu ý rằng bạn tôi không hề biết mình có một giấc mơ tiền nhận thức cho đến sau sự kiện đã xảy ra vào ngày tiếp theo. Tuy vậy anh nói, “Điều thú vị là tôi đã khá bình tĩnh trong lúc trải qua sự cố. Tôi cảm được là có gì đó bất thường khi chiếc xe còn ở vài trăm mét đằng xa, và đã làm điều mình có thể để tránh bị tông.” Cho nên, bạn cũng không cần thiết phải quyết định xem một giấc mơ có phải là giấc mơ tiền ý thức không khi nó xảy đến, tiềm thức của bạn vẫn sẽ được kích hoạt và chuẩn bị cho bất kỳ biến cố nào diễn ra, mặc cho bạn có nhận thức được chuyện ấy trước đó hay không.

Nếu bạn đã biết mình có xu hướng mơ các giấc mơ tiền nhận thức, do bạn thường trải nghiệm sự kiện tương tự sau đó trong đời sống khi thức, vậy thì hãy cân nhắc khả năng này khi phân tích. Một số dạng người nhất định sẽ có xu hướng gặp nhiều giấc mơ kiểu này hơn, trong khi những người khác thì ít gặp.

Cách tốt nhất để biết chắc chắn là ghi chép, lưu trữ lại cẩn thận.

Một lý do khiến cho sự tồn tại của giấc mơ tiền nhận thức bị các nhà chuyên môn gạt bỏ bấy lâu nay là vì tiềm thức của bạn sở hữu một khả năng tri giác vô cùng mạnh mẽ, đến mức thỉnh thoảng nó có thể dự báo chính xác về tương lai. Những thứ mà bạn đang không nhận biết bằng ý thức được gắn lại với nhau bằng tiềm thức, và dệt thành thông điệp dự báo sự kiện sắp xảy đến trong mơ. Sự kết hợp của nhận thức dưới ngưỡng ý thức và trực giác sắc bén (không bị bó buộc bởi tư duy hợp lý hóa lý tính) là một phương thức giải quyết vấn đề tuyệt diệu. Đây chính xác là tài nguyên mà nhà máy sử dụng để sản xuất giấc mơ cho bạn.

Tôi từng làm việc cho một công ty có cộng tác với một nhân vật giàu có và hơi không minh bạch trong các hoàn cảnh cần bổ sung dòng tiền. Tôi hơi nghi ngờ người cộng tác này, bởi vì người này vừa nằm trong giới tội phạm vừa thuộc các tổ chức hợp pháp. Dù vậy tôi vẫn phớt lờ lo âu của mình, vì đồng nghiệp của tôi không ai lo lắng giống tôi cả. Khi tôi có giấc mơ sau đây, tôi đã quyết định tin vào cảnh báo nội tâm của mình và rời công ty ấy.

Chúng tôi đang bán súng ống ở văn phòng. Tất cả chúng tôi đều đang đeo băng đạn, như Pancho Villa. Chúng tôi được yêu cầu phải chào bán vũ khí cho khách hàng qua điện thoại. Tôi không thể tin được là chúng tôi đang làm thế. Nó chẳng phù hợp tí nào với những gì chúng tôi đang nhân danh. Nhưng mà chủ của tôi thì chắc chắn là chúng tôi sẽ kiếm được nhiều tiền theo cách này, và ông ta chỉ quan tâm chuyện đó. Tôi tự nghĩ, “Tôi không muốn là một phần của chuyện này.”

Sau giấc mơ, cảm giác chắc chắn của tôi càng mạnh hơn, rằng nếu như công ty chúng tôi không có đang liên quan đến các hoạt động phi pháp, thì ít nhất các chuẩn mực đạo đức của công ty cũng đang đi xuống. Tôi rời khỏi công ty ấy, và sau đó vài tuần, tôi vẫn tiếp tục mơ thấy các hoạt động phạm tội gắn với nhà hợp tác kia. Nếu các sự kiện sau đó xảy ra phản ánh các hình ảnh trong mơ của tôi, thì tôi cũng rất muốn kết luận rằng đây là các giấc mơ tiền nhận thức. Tuy vậy, tôi không nghĩ trường hợp này là như thế. Tôi gọi đây là giấc mơ liên kết. “Nhà máy giấc mơ” lựa chọn và đặt vào trong chiêm bao hàng tá các manh mối nhỏ lẻ dẫn đến kết luận. Nếu bạn từng xem Sherlock Holmes hay Perry Mason tìm kiếm manh mối và đúc rút ra tình huống đằng sau bí ẩn, thì bạn đã thấy loại năng lực này vận hành như thế nào. Tiềm thức của bạn sở hữu năng lực này cực kỳ dồi dào. Bởi vì chúng ta thường bận bịu suy nghĩ và coi sóc nhiều chuyện trong đời sống khi thức của mình, và bởi ta thường chọn không nhìn vào những điều mình không muốn thấy, tâm trí khi thức sẽ bỏ lỡ các kết luận mà tâm trí khi mơ bắt được và chỉ ra.

Nếu bạn mơ thấy một tình huống đang trở nên tệ đi, như nguy cơ bất thành của một chuyện làm ăn, mơ thấy người yêu phản bội, hoặc một mối hiểm nguy về sức khỏe, hãy chú ý đến thông điệp. Dù là nhà máy đang truyền tải một thông tin siêu tâm linh, hay là bạn đang trải nghiệm một giấc mơ liên kết, thì điểm cốt lõi vẫn là ý nghĩa giấc mơ.

Tiên thị tương lai

Các giấc mơ chứa đựng động đất, hỏa hoạn, hay lũ lụt xảy ra khá thường xuyên. Những hình ảnh này thường xảy ra trong mơ vào giai đoạn theo sau một biến động nào đó của người nằm mơ. Những người đang trải qua ly hôn hay chia cách thường xử lý các thay đổi này như các thảm họa tự nhiên trong giấc ngủ của họ. Hình ảnh tàn phá, đổ nát và mất mát mô tả chính xác cảm giác chấn động bàng hoàng và phải vật lộn cho sinh tồn (hoặc cho niềm vui sống), thường đi kèm các thay đổi đột ngột hoặc không mong muốn.

Với sự đổ bộ của thế kỷ hai mươi mốt, thay đổi tất yếu dường như đã trở thành một phần của ý thức tập thể. Nhịp độ cuộc sống đương thời tiếp tục leo thang và gia tăng căng thẳng cá nhân cũng như tập thể. Các lo âu về khả năng sống sót của giống loài và hành tinh này đã trở thành các chủ đề quan tâm cấp bách và thích đáng. Tôi tin rằng đa phần các giấc mơ thảm họa này có thể được lý giải như là ẩn dụ cá nhân, trong đó sử dụng các biểu tượng đương đại để biểu trưng cho mất mát và mất tầm kiểm soát. Tuy nhiên, nhiều người hỏi tôi liệu có phải họ đang được nhận một chớp lóe của tương lai hay không.

Trong những năm qua tôi đã ghi nhận được một lượng lớn giấc mơ liên quan đến thảm họa toàn cầu, thảm sát và tận thế. Mặc dù tôi không tin những giấc mơ này báo trước được tương lai, nhưng chuyện nhiều người có những giấc chiêm bao cùng một chủ đề lại gợi cho tôi sự thích thú. Đa số trường hợp, có một vài liên hệ tương đối rõ ràng giữa điều kiện sống khi thức của chủ nhân giấc mơ và mức độ ẩn dụ của các giấc mơ. Tôi cũng từng có những giấc mơ tương tự sau khi cha tôi mất, và việc những đứa trẻ sau khi mất bố hoặc mẹ mơ về thảm họa toàn cầu là đặc biệt phổ biến.

Đến nay chúng ta vẫn chưa thực sự thấu hiểu được cách các giấc mơ cho phép khám phá các khả năng khi ta ngủ. Tôi đặt nghi vấn rằng có thể có một thế lực đằng sau hàng đống giấc mơ đủ loại của ta về thảm họa, đó có thể là một thôi thúc tập thể nhằm ngăn chặn chính khung cảnh mà giấc mơ đang mô tả. Có thể là chúng ta đang tham gia vào một quá trình sống còn của việc khám phá các hiểm họa đe dọa đến sự tồn vong giống loài, cũng như thử nghiệm các giải pháp. Theo quan sát của tôi thì một số giấc mơ chứa đựng các yếu tố của tương lai. Nhưng giấc mơ xuất hiện không phải chỉ để báo điềm dữ rồi vụt tắt, để mặc ta với số phận. Những giấc mơ về sự kiện tương lai gần như lúc nào cũng cho người nằm mơ nhiều lựa chọn tốt hơn và cho phép người ta tiếp cận hay tránh xa những sự kiện mà họ từng chứng kiến. Dường như chức năng kích hoạt lựa chọn này đang vận hành như một cơ chế sinh tồn chung trong tất cả các giấc mơ. Cho nên bất cứ bóng ma nào về tương lai, cá nhân hay toàn cầu, cũng đều có thể xem như một khả năng khả dĩ tùy ta tiếp cận hay né tránh khi thức giấc.

Nếu bạn cho rằng giấc chiêm bao mình vừa có là tiên thị tương lai, có lẽ bạn sẽ muốn làm nổi bật những yếu tố có trong mơ và ghi chú đặc biệt về nó trong nhật ký giấc mơ của mình. Nếu giấc mơ không liên kết gì với sự kiện thực tế nào trong hoàn cảnh hiện tại của bạn, và nếu nó xảy ra thường xuyên hay lặp lại nhiều lần trong một đêm, thì khả năng nó chứa đựng thông tin bất thường sẽ tăng.

Những người có nhiều trải nghiệm về giấc mơ khác thường sẽ dễ thấy bí bách bởi cảm giác rằng họ không có ai để chia sẻ các giấc mơ đó. Nỗi cô đơn này có thể sẽ ảm đạm và đáng sợ khi bạn không biết rõ cách lý giải một sự kiện kỳ dị nào đấy. Tôi khuyến cáo rằng bạn phải luôn luôn tìm ai đó mà mình tin tưởng để nói về những trải nghiệm này. Tuy rằng có thể bạn sẽ không tìm được những kết luận vừa ý hay am hiểu tường tận, nhưng ít ra bạn sẽ cảm thấy tự tin hơn cũng như cảm thấy lòng thanh thản vì được chia sẻ và đào sâu suy nghĩ về các giấc mơ dạng này.