SERIES XV:TRẬN HỒ TRASIMENE(LAKE
TRASIMENE)

Giới thiệu
Trận hồ Trasimene(217 BC): thất bại
lớn của La Mã trong cuộc chiến chống lại hannibal trong chiến tranh punic lần 2
Hồ Trasimene(trasimeno) là một trong những hồ núi lửa lớn nhất ở trung tâm Ý.Nó
chứa nước mưa và nước ngọt đổ từ một vài dòng suối từ ngọn núi.ngày nay nó có
diện tích bề mặt 128 km2 và chiều sâu tối đa 6m. Vào thời xưa,nó lớn hơn nhưng
nó đang bị cạn dần bởi những con kênh nhân tạo nối nó với sông Tiber.Hồ trở nên
nổi tiếng bởi 1 trận chiến trong chiến tranh punic lần 2,khi người Carthage do
Hannibal lãnh đạo đánh bại người Roma.Trận Trasimene là một trong những trận
phục kích có qui mô lớn nhất và đạt được thắng lợi rực rỡ nhất trong lịch sử
quân sự

Chuẩn bị
Mùa thu năm 218,hannibal dẫn quân đội
Carthage vượt qua dãy Anpơ và đã đánh bại tướng Roma Publius Cornelius Scipio
và Tiberrius Sempronius Longus ở 2 dòng sông Tinicus và Trebia,phụ lưu của sông
Po.Sự hiện diện của kẻ thù ở phía nam dãy Anpơ khiến người Roma hoảng sợ.Chấp
chính quan Tiberius Sempronius Longus trở về rome sau thất bại ở Trebia,và viện
nguyên lão đã kiên quyết chọn những chấp chính quan mới, Gnaeus Servilius
Geminus và Gaius Flaminius.Servilius được uỷ quyền kiểm soát đội quân của
Scipio,trong khi Flaminius đảm nhận điều khiển đội quân của Sempronius.Cả 2 đội
quân đã bị yếu đi sau thất bạo ở Trebia, và được bổ sung thêm 4 legion vừa được
thành lập.Lực lượng mới này,cùng với 2 lực lượng còn lại sau thảm bại ở Trebia
được phân chia cho 2 chấp chính quan .Các chấp chính quan biết họ cần phải làm
gì.Không ít hơn 11 legion được chuẩn bị và họ quyết định từ bỏ đồng bằng sông
Po,nơi kị binh carthage không thể bị đánh bại.Thay vì vậy,họ dẫn dụ Hannibal
xâm chiếm Etruria,nơi những ngọn đồi là địa hình phù hợp với bộ binh La Mã.
Chấp chính quan Flaminius gửi đến Arretium(nay là Azzero) 2 legion,mỗi legion 5000
bộ binh nặng,10000 auxilaries,1000 cung thủ,1000 bộ binh nhẹ,khoảng 2500-3500
kị binh . Ông ta phải bảo vệ phía tây dãy Appennines. Đồng thời,Servilius bảo
vệ Ariminium. Đội quân thứ 3 sẽ bảo vệ Rome.Hannibal dù chọn bất cứ vị trí nào
để vượt appennies, ông ta sẽ gặp một lực lượng La Mã mạnh và sẽ bị sa bẫy giữa
ít nhất 2 đội quân.
Hannibal chọn con đường phiá tây để đến Eruria(ngày nay là con đường cao tốc từ
Bologna đến Florence),vượt qua đầm lầy thuộc con sông Arno,và tạo nên một con
đường vòng ở vùng phiá tây Arretium-vươn tới Cortona,phía nam lực lượng của
Flaminius. Đây là một sự điều quân đầy nguy hiểm vì sườn của quân carthage bị
phơi bày cho quân La Mã tấn công,nhưng Hannibal cần chiến đấu với đội quân này
trước khi nó kịp hội quân với một lực lượng khác.Tuy nhiên flaminius đủ thông
minh để không bị cắn câu.
Vì vậy,Hannibal vượt qua quân đội La Mã ở Arretium và giờ ông có thể lựa chọn
tiến đến Rome hoặc về phía đông. Ở cả 2 trường hợp, ông sẽ bị kẹp giữa lực
lượng của Flaminius và 1 lực lượng LM khác.Hannibal chọn cách di chuyển đến
Perusia về phía đông. Flaminius đã cẩn thận bám đuôi Hannibal,không đến quá gần
bởi vì kị binh carthage có thể tấn công các lực lượng trinh sát của ông.Như một
kết quả tất yếu,người Roma không biết chính xác Hannibal đang lam những gì.
Lực lượng tham chiến

Quân Carthage:
Chỉ huy:Hannibal
Quân số:hơn 50000 người

Quân cộng hoà Roma:
Chỉ huy:Flaminius
Quân số: 40000 người

Bố trí
Khi Hannibal đến hồ Trasimene, ông nhận thấy nơi này rất lí tưởng cho một cuộc
phục kích,và hay rằng Flaminius đang đuổi theo ông nên đã chuẩn bị sẵn sàng cho
trận đánh. Ở phía bắc là một khu rừng rậm rạp nơi có con đường vượt qua cạnh
hồ.Dọc theo khoảng đất giữa nhưng ngọn đồi và hồ,Hannibal cắm trại nơi có tầm
nhìn bao quát mọi thứ đi vào từ hẻm núi phía bắc,và sử dụng buổi tối để sắp đặt
quân đội cho trận chiến.Hannibal bố trí bộ binh nặng người Iberia,Celts và châu
Phi trên một vùng đất hơi nhô cao.Từ đây,họ có một không gian rộng rãi để tấn
công phủ đầu quân Roma từ cánh trái.Kị binh và bộ binh Gaul được che đậy sau
những khu rừng rậm rạp và những ngọn đồi,gần nơi mà quân đội Roma sẽ đi qua đầu
tiên.Vì vậy,họ có thể mở 1 cuộc tấn công đột ngột vào quân La Mã và khoá chặt
đường rút lui của họ.Bộ binh nhẹ được bố trí ở giữa nơi không thể nhìn rõ từ
vùng đất bằng phẳng cạnh hồ nhằm mục đích bảo đảm sự bí mật cho đến khi có hiêu
lệnh tấn công.Ngoài ra,vào đêm trước trận chiến, ông ra lệnh đốt lửa trại ở đồi
Tuoro, ở một khoảng cách đủ lớn để người Roma tin rằng quân Carthage đang ở một
vị trí xa hơn nhiều so với vị trí thực tế của họ.

Diễn biến
Vào buổi sáng 24 tháng 6 năm 217
BC,chấp chính quan Flaminius ra lệnh cho quân đội cuả ông ta rời trại tiến đến
hồ Trasimene,nằm ở phía đông Borghetto ngày nay.Từ đây,các quân đoàn La Mã đi
theo 1 đội quân mà họ tin rằng cách họ nửa ngày đường về phía đông.
Con dốc được bao phủ bởi rừng và sương mù buổi sáng sớm,lan đến từ hồ nước vào
buổi sáng trước khi mặt trời mọc.Flaminius tỏ ra rất hăng hái và đã thúc giục
quân lính của ông ta.Hannibal đưa một lực lượng nhỏ dẫn dụ quân tiên phong Roma
nhằm làm rối loan,chia cắt đội hình của họ.Khi toàn bộ quân Roma đã vượt qua
hẻm núi,tiến vào làn sương dày đặc,tiếng kèn cất lên báo hiệu một cuộc tấn công.Người
La Mã nhận thấy mình đã đi vào 1 cái bẫy nhưng quá muộn.Kị binh và bộ binh
Carthage rời vị trí phục kích chặn các con đường và bắt đầu giao chiến.Bị bất
ngờ và áp đảo,quân Roma không kịp bố trí đội hình chiến đấu.Họ không thể đi về
phía nam bởi hồ qúa lớn để có thể bơi qua,quân Roma cũng không thể tiến về phía
đông vì bộ binh Carthage đã chặn đứng con đường,quay trở lại là không thể vì
Hannibal đã bịt con đường rút lui,việc duy nhất mà giờ quân đội La Mã có thể
làm là sẵn sàng cho một trận đánh với quân Carthage tiến đến từ phía bắc.Tuy
nhiên quân auxilia ở phía cuối đội hình đã bị huỷ diệt ngay từ khi trận đấu vừa
bắt đầu,và người La Mã phải chiến đấu với sức ép rất lớn vào 2 cánh.Họ phải
chiến đấu trong sự tuyệt vọng. đội hình Roma bị chia cắt làm 3.Phía tây đội
hình bị tấn công bởi kị binh Carthage và bị tách khỏi 2 khối quân còn lại.Lực
lượng trung tâm,bao gồm Flaminius bị phá vỡ bởi lực lượng người Gaul sau 3 giờ
chiến đấu.Lực lượng tiên phong,phải chiến đấu ít hơn,nhận thấy rõ thảm hoạ đang
xảy đến với những đồng đội sau lưng họ, đã tìm kiếm 1 lối thoát xuyên qua hàng
quân skirmish của Carthage và chạy khỏi khu rừng. Sau vài giờ,2 legion bị tiêu
diệt và Flaminius tử trận.Ít nhất 15000 quân La Mã bị tiêu diệt hoặc chết
đuối,10000 khác đã thoát trở về rome bằng những cách khác nhau.Hannibal mất
2500 người và 1 số lớn chết vì vết thương sau đó.6000 quân Roma đã phá vỡ hàng
quân Carthage và lợi dụng màn sương mù để chạy thoát về phía đông,nhưng sau đó
đã bị bao vây bởi kị binh Carthage dưói sự chỉ huy của Maharbal.
Thảm bại của quân Roma không dừng ở đó.Chỉ một vài ngày sau,4000 quân cứu viện
dưới quyền chỉ huy của pháp quan Gaius Centennius cũng bị chặn đứng và huỷ
diệt.

Kết quả
Quân Carthage:2500 chết và một số bị
thương
Quân Roma:15000 chết,Flaminius tử trận
Hannibal, tiếp tục toả sáng với một chiến thắng vĩ đại,sau 2 chiến thắng tại
Tinicus và Trebia.
Những đồng minh của La Mã có tù binh trong trận chiến được nhận những điều
khoản mềm mỏng của hannibal bởi vì ông muốn huỷ bỏ các lực lượng đồng minh của
La Mã.Tuy nhiên,suốt những ngày sau đó,vị tướng của Carthage khám phá ra rằng
ông không thể nhắm đến chiến thuật này,sau khi ông đánh bại quân tiên phong của
một chấp chính quan Roma khác gần Assisi,thị trấn này cự tuyệt việc đầu hàng.
Ở Rome,tin tức về thảm bại gây nên nỗi hoảng sợ khủng khiếp, Quintus Fabius
Maximus trở thành người đứng đầu và kế hoạch Fabian được thông qua. Ông ta muốn
tránh xa khỏi các cuộc đối đầu trực diện,thay vào đó quấy nhiễu với cường độ
thấp làm mệt mỏi quân Carthage,trong khi người Roma xây dựng lại lực lượng của
mình.Chiến thuật này đã thu được thắng lợi.Nhưng các chấp chính quan của năm
216 BC,Paullus và Varro, đã quyết định đâm đầu vào thất bại.Mặc dù kết quả là
thảm hoạ ở Cannae,thất bại lớn nhất mà quân Roma phải trải qua trong suốt chiến
tranh Punic lần 2,một phần đồng minh của La Mã đã sụp đổ,những đồng minh còn
lại vẫn trung thành với La Mã,cũng như Assisi đã làm sau trận thảm bại ở hồ
Trasimene.
link video
f_z
link total war
http://www.youtube.com/watch?v=s-jd79hDFYU