Chương 17

Athens làm cha tôi rối trí và mỏi mệt; tôi có thể nhận
ra điều đó rõ ràng chỉ sau một ngày ở đấy. Riêng phần mình, tôi thấy Athens tạo
nên sự phấn khích: tôi thích những cảm giác kết hợp giữa sự suy tàn và sức
sống, mật độ giao thông ngột ngạt, người xe cuồn cuộn chung quanh các quảng
trường, công viên và những gì còn lại trên mặt đất của những công trình kiến
trúc cổ xưa, Vườn Bách Thảo với chuồng sư tử nằm ở trung tâm, thành phòng thủ
Acropolis vút cao lên, dưới chân thành phấp phới những mái hiên bằng bạt trông
có vẻ phù phiếm của các nhà hàng. Cha hứa sẽ đưa tôi lên đó để nhìn ngắm quang
cảnh khi thu xếp được thời gian. Đó là vào tháng Hai năm 1974, và cũng lần đi
xa đầu tiên của cha trong suốt gần ba tháng không đi đâu, ông đã miễn cưỡng dẫn
tôi theo chỉ vì không thích sự hiện diện của đám lính tráng Hy Lạp trên các
đường phố. Tôi dự định sẽ tận hưởng từng giây phút ở đó.

Trong lúc vừa miệt mài làm việc trong phòng khách sạn, tôi
vừa để mắt canh chừng những ngôi đền trên đỉnh cao bên ngoài cửa sổ, tựa như
sau hai ngàn năm trăm năm chúng có thể mọc cánh và bay mất trước khi tôi kịp
đến viếng thăm. Tôi có thể nhìn thấy những con đường, lối đi, những con hẻm nhỏ
uốn khúc lên cao và tụ về phía dưới chân điện Parthenon. Hẳn đây sẽ là một
chuyến đi bộ dài hơi và nặng nề - chúng tôi lại đến với xứ sở nắng nóng này,
nơi mùa hè thường bắt đầu sớm - giữa những căn nhà quét vôi trắng và các cửa
hàng nước giải khát tường trát vữa xtuco, thỉnh thoảng một lối đi đâm thẳng vào
các khu chợ cổ và khuôn viên các đền đài, rồi trổ ra phía sau cắt ngang những
khu vực dân cư có những mái nhà lợp ngói. Qua khung cửa sổ xỉn màu, tôi có thể
nhìn thấy một phần của cái mạng lưới rối rắm như mê cung ấy. Chúng tôi có thể
leo lên cao để ngắm nhìn từ cảnh quan này đến cảnh quan khác, khám phá những
điều cư dân khu lân cận thành Acropolis đứng trước cửa nhà mình cũng nhìn thấy
hàng ngày. Từ nơi này, tôi hình dung ra khung cảnh của những phế tích, những
tòa công sở đồ sộ của thành phố, những công viên bán nhiệt đới, những đường phố
quanh co, những nhà thờ với đỉnh mái dát vàng hoặc lợp ngói đỏ nhô lên trong
ánh chiều tà giống như những tảng đá đủ sắc màu rải rác trên một bãi biển xám
xịt.

Xa hơn nữa, chúng tôi hẳn sẽ nhìn thấy nóc của những tòa nhà
chung cư, những khách sạn mới hơn khách sạn này, những vùng ngoại ô trải dài mà
ngày hôm qua đoàn tàu chúng tôi vừa chạy qua. Xa hơn nữa tôi không còn đoán
được, quá xa để có thể hình dung. Cha hẳn sẽ dùng khăn tay lau mặt. Và lúc liếc
nhìn cha, tôi biết, khi lên tới đỉnh cao kia, cha sẽ chỉ cho tôi thấy không chỉ
những phế tích cổ xưa, mà còn thêm đôi chút về quá khứ của ông.

Quán ăn cha chọn, cha bắt đầu kể, khá xa khu trường sở, đủ
xa để cha cảm thấy ở ngoài tầm hoạt động của gã thủ thư đáng sợ kia (chắc chắn
công việc của gã đòi hỏi gã phải ở lại thư viện nhưng rất có thể giờ nghỉ trưa
gã sẽ ra một nơi nào đó khác) nhưng đủ gần để cho lời đề nghị gặp gỡ trở nên
hợp lý, không bị hiểu nhầm là một cuộc hẹn hò bí mật ở nơi vắng vẻ mà một tên
chuyên giết người bằng rìu có thể ra tay giết người phụ nữ hắn vừa mới quen.
Cha không chắc mình có thực sự mong cô ta đến trễ hay không, vì nghi ngại những
động cơ của cha, nhưng Helen đã có mặt ở đó trước, vì vậy khi đẩy cửa bước vào,
cha nhìn thấy trong một góc xa, cô ta đang tháo găng tay và cởi chiếc khăn
quàng cổ màu xanh - con nên nhớ lúc đó vẫn là thời đại của những thứ trang phục
tuy trông hấp dẫn nhưng rất bất tiện đối với ngay cả những phụ nữ trí thức,
những nữ viện sĩ sắt đá nhất. Tóc cô ta quấn về phía sau, kẹp lại, để lộ cả khuôn
mặt, vì vậy khi cô ta quay nhìn, cha có cảm giác như đang bị nhìn trừng trừng
còn hơn lúc trong thư viện hôm qua.

“Xin chào,” cô ta lên tiếng, giọng lạnh tanh. “Tôi đã gọi cà
phê cho anh, bởi nghe qua điện thoại anh có vẻ rất mệt.”

Câu nói làm cha thấy cô ta thật tự phụ - làm thế nào cô ta
phân biệt được giọng mệt mỏi với giọng thư thái của cha, và nếu cốc cà phê của
cha nguội lạnh mất thì sao? Nhưng lần này cha đã giới thiệu tên mình và bắt tay
cô ta, cố gắng giấu đi sự thiếu thoải mái. Cha muốn hỏi ngay họ cô ta, nhưng
nghĩ nên đợi đến đúng lúc thì tốt hơn. Bàn tay cô khô và mịn màng trong tay
cha, giống như vẫn còn mang găng. Cha kéo ghế đối diện và ngồi xuống, ước gì
mình đã mặc một chiếc áo sạch, dù đang là lúc săn lùng ma cà rồng. Chiếc áo sơ
mi nam màu trắng của cô ta nổi bật dưới chiếc áo khoác đen, trông không chê vào
đâu được.

“Tôi không nghĩ là anh sẽ gọi điện cho tôi đấy?” Giọng cô ta
gần như xấc xược.

“Tôi biết cô thấy việc này là kỳ cục.” Cha ngồi thẳng lên và
cố nhìn vào mắt cô ta, tự hỏi liệu có thể nêu ra tất cả những thắc mắc mà cha
muốn hỏi trước khi cô ta lại đứng dậy và bỏ đi. “Tôi xin lỗi. Đây quả thực
không phải là chuyện đùa và tôi cũng không cố ý làm phiền hoặc làm gián đoạn
công việc của cô.”

Cô ta gật đầu, vẻ hiểu ý. Nhìn khuôn mặt cô, cha chú ý nhận
thấy nét chung chung bên ngoài - tất nhiên kể cả giọng nói - có cái gì đó vừa
xấu xí vừa thanh tú, cha cảm thấy phấn khởi tựa như nhờ có khám phá đó mà cô ta
mới giống một con người bình thường. “Sáng nay, tôi đã phát hiện một số chuyện
kỳ lạ,” cha bắt đầu, với sự tự tin mới. “Đó là lý do tôi đã bất ngờ gọi cho cô.
Cô vẫn còn giữ cuốn Dracula của thư viện đấy chứ?”

Cô ta nhanh, nhưng cha còn nhanh hơn, vì cha đã chờ sẵn sự
tránh né, sự biến sắc trên khuôn mặt vốn đã xanh tái của cô ta. “Vâng,” cô ta
mệt mỏi trả lời. “Nhưng việc một người mượn sách gì ở thư viện thì có ảnh hưởng
đến ai nhỉ?”

Cha lờ câu khiêu khích đó đi. “Có phải cô đã xé tất cả các
tấm thẻ có liên quan đến cuốn sách kia trong hộc thẻ danh mục đó?”

Lúc này, phản ứng của cô ta thành thực, không còn vẻ vờ vịt
nữa. “Anh bảo tôi đã làm cái quái gì?”

“Sáng nay tôi đến bộ phận thẻ danh mục để tìm kiếm một vài
thông tin về… về chủ đề mà có vẻ như cả cô lẫn tôi đều đang nghiên cứu. Tôi
phát hiện ra tất cả các tấm thẻ liên quan đến Dracula và Stoker đã bị rứt ra
khỏi ngăn hộc.”

Cô ta nhìn cha chằm chằm, mặt đanh lại, lúc này nét xấu xí
đã gần như hiện hết lên mặt, mắt cô ta quá sáng. Nhưng ngay lúc đó, lần đầu
tiên kể từ khi Massimo hét lên báo với cha là thầy Rossi đã biến mất, cha cảm
thấy nỗi cô đơn nặng nề bỗng nhẹ đi, những nặng trĩu trong lòng cũng vơi đi một
chút. Cô ta đã không cười nhạo vẻ thống thiết quá đáng của cha như lẽ ra đã có
thể làm vậy, thậm chí cau mày hay bối rối cũng không. Quan trọng nhất, trong
ánh mắt cô ta không có vẻ gì xảo trá, chẳng có điều gì cho thấy là cha đang nói
chuyện với một kẻ thù. Gương mặt cô ta biểu lộ chỉ một cảm xúc, đến một chừng
mực mà cô ta cho phép: nỗi sợ hãi mỏng manh, thầm kín.

“Sáng hôm qua, các tấm thẻ vẫn còn ở đó,” cô ta chậm rãi
nói, giống như đang hạ vũ khí xuống và chuẩn bị đối thoại. “Trước tiên, tôi tìm
kiếm cuốn Dracula, có một thẻ mục về nó, cuốn sách chỉ có một bản. Sau đó, tôi
tự hỏi không biết có còn những tác phẩm khác của Stoker không nên cũng đã tìm
kiếm về ông ta. Chỉ vài thẻ mục khác có tên Stoker, kể cả một thẻ mục cho cuốn
Dracula.”

Một người hầu bàn của quán thờ ơ mang cà phê tới đặt xuống
bàn, Helen đưa tay kéo về phía mình mà không buồn nhìn đến cốc cà phê. Cha chợt
thấy nhớ thầy Rossi, một nỗi nhớ mãnh liệt, nhớ cảnh thầy đứng đó rót cho thầy
và cha thứ cà phê ngon hơn thứ cà phê này - và lòng hiếu khách tinh tế của
thầy. Ồ, cha còn có nhiều câu hỏi khác với người phụ nữ trẻ kỳ lạ này.

“Rõ ràng có kẻ nào đó không muốn cô, tôi, hay bất kỳ ai khác
mượn cuốn sách đó,” cha nhận xét. Cha giữ giọng mình thật khẽ, vừa nói vừa nhìn
cô ta.

“Đó quả là chuyện kỳ cục nhất mà tôi được nghe đấy,” cô ta
nói, giọng sắc lẹm, cho đường vào và khuấy cốc cà phê. Nhưng có vẻ như cô ta
cũng không tin cả những lời của chính mình, cha tiếp tục dấn tới.

“Cô vẫn còn giữ cuốn sách đó chứ?”

“Vâng,” chiếc muỗng của cô ta rơi xuống, âm thanh loảng
xoảng khó chịu. “Nó đang ở trong túi tôi.” Cô ta liếc xuống, cha chú ý nhận ra
bên cạnh cô ta là chiếc cặp mà hôm qua cô đã mang.

“Cô Rossi,” cha tiếp tục. “Xin cô tha lỗi, tôi e rằng mình
giống như một kẻ tâm thần, nhưng cá nhân tôi tin là có thể cô đang gặp nguy
hiểm khi sở hữu cuốn sách đó, có một người nào đó rõ ràng không muốn cô có nó.”

“Điều gì khiến anh nghĩ như vậy?” cô ta vặn lại, lần này không
nhìn vào mắt cha. “Anh nghĩ ai là người không muốn tôi có cuốn sách đó?” Đôi má
thoáng ửng hồng, cô ta nhìn xuống cốc cà phê vẻ như có lỗi; đó là cách duy nhất
để miêu tả cử chỉ đó: cô ta trông rành rành là vẻ có lỗi. Cha hoảng hốt tự hỏi
liệu cô ta có thể cùng phe với ma cà rồng hay không: cô dâu của Dracula chẳng
hạn, cha nghĩ, vậy và cảm thấy kinh hoàng, hình ảnh của các buổi biểu diễn nhạc
kịch chiều Chủ nhật chợt liên tục lóe sáng trong cha. Mái tóc đen màu khói đó,
giọng nói trầm, phương ngữ không thể nhận biết đó, đôi môi như một vệt màu quả
mâm xôi trên làn da mặt xanh tái đó, quần áo thanh lịch chỉ hai màu đen
trắng... Cha kiên quyết tống khứ ý tưởng đó ra khỏi đầu; đó chỉ là tưởng tượng
và chẳng may lại thích hợp với tâm trạng hoảng hốt của cha.

“Thực ra, cô có biết một người nào đó không muốn cô có cuốn
sách không?”

“Ừm, tất nhiên là có. Nhưng đó chắc chắn cũng đâu phải là
việc của anh.” Cô ta trừng mắt nhìn cha rồi trở lại với cốc cà phê. “Nói thẳng
ra, tại sao anh săn lùng cuốn sách đó? Nếu anh chỉ cần số điện thoại của tôi,
tại sao anh không cứ hỏi tôi là xong, đâu cần phải huyên thuyên đủ thứ chuyện
như thế này?”

Lần này cha cảm thấy mặt chính mình đỏ bừng. Nói chuyện với
người phụ nữ này giống như phải ngồi yên chịu một loạt những cú bạt tai, được
tung ra một cách bất thường đến độ người ta không biết cái tát kế tiếp sẽ đến
vào lúc nào. “Tôi không có ý định hỏi xin cô số điện thoại cho đến khi phát
hiện những tấm thẻ kia đã bị xé khỏi hộp danh mục và nghĩ hẳn cô biết chuyện
đó,” cha thanh minh một cách khó nhọc. “Bản thân tôi rất cần cuốn sách đó. Vì
vậy tôi đã đến thư viện để xem liệu người ta có cuốn thứ hai hay không.”

“Và họ không có,” cô ta tiếp lời, giọng vẫn gay gắt, “vậy
nên anh mới có cái lý do tuyệt vời để gọi cho tôi tìm kiếm nó chứ gì. Nếu anh
muốn, tại sao anh không cứ đơn giản là dặn người ta giữ lại cho anh sau khi tôi
trả lại?”

“Tôi cần nó ngay bây giờ,” cha đốp chát lại. Kiểu cách cô ta
nói bắt đầu làm cha nổi nóng. Có thể cả cô ta lẫn cha đều đang gặp rắc rối to,
thế mà cô ta đang nói giọng cứ như thể cuộc gặp gỡ này là một cố gắng hẹn hò
hơn là bàn chuyện này nọ, mà thực ra thì đâu phải vậy. Cha thầm nhắc nhở mình
rằng cô ta làm sao biết được tình huống khó khăn kinh khủng mà cha đang lâm
vào. Nhưng rồi cha lại chợt nghĩ nếu kể cho cô ta toàn bộ câu chuyện, không
những cô ta có thể cho là cha điên, mà việc đó có thể còn đưa cô ta vào tình
thế nguy hiểm hơn. Cha thở dài đánh sượt, dù không chủ định.

“Anh đang cố dọa dẫm để tôi buông cuốn sách ra chứ gì?”
Giọng cô ta đã dịu lại một chút, và cha bất chợt bắt được sự thích thú đã khiến
cái miệng nghiêm nghị của cô ta khẽ nhích lên. “Tôi tin là anh đang làm như
vậy.”

“Không, tôi không làm thế. Nhưng tôi muốn biết cô nghĩ ai là
người có thể không muốn cô mượn cuốn sách này.” Cha đặt cốc cà phê xuống, nhìn
cô ta.

Hai vai cô ta không ngừng cựa quậy dưới chiếc áo khoác vải
len nhẹ. Cha có thể nhìn thấy sợi tóc khá dài bám trên ve áo, những sợi tóc đen
của chính cô ta, lấp lánh ánh đồng trên nền vải cũng màu đen. Có vẻ như cô ta
đang sắp xếp lại đầu óc để nói một điều gì đó. “Anh là ai?” cô ta đột ngột hỏi.

Cha hiểu câu hỏi nhằm vào bằng cấp học thuật. “Tôi là nghiên
cứu sinh ở đây, khoa sử.”

“Lịch sử?” Gần như đó là một tiếng ta thán bật ra lập tức,
gần như giận dữ.

“Tôi đang viết luận án về giao thương của Hà Lan vào thế kỷ
mười bảy.”

“Ồ.” Cô ta im lặng một lát. “Tôi là một nhà nhân học,” rốt
cuộc cô ta cũng lên tiếng. “Nhưng tôi cũng rất quan tâm đến lịch sử. Tôi nghiên
cứu về phong tục và tập quán của vùng Balkan và Trung Âu, đặc biệt là của quê
hương tôi” - giọng cô ta nhỏ lại, vì buồn chứ không phải vì bí mật - “quê hương
Rumani của tôi.”

Đến lượt cha cảm thấy ngần ngại. Thực vậy, mọi việc càng lúc
càng kỳ lạ. “Đó là lý do vì sao cô muốn đọc cuốn Dracula?” cha hỏi.

Nụ cười của cô ta làm cha ngạc nhiên - hàm răng trắng đều
của cô ta hơi nhỏ một chút so với khuôn mặt mạnh mẽ dường vậy, đôi mắt sáng
ngời. Rồi cô ta lại mím môi. “Tôi cho rằng anh có thể nói như vậy.”

“Cô chưa trả lời câu hỏi của tôi,” cha nói thẳng.

“Tại sao tôi phải trả lời?” cô ta nhún vai. “Anh là một
người hoàn toàn xa lạ và anh còn muốn đoạt cuốn sách tôi mượn của thư viện.”

“Có thể cô đang gặp nguy hiểm, cô Rossi. Tôi không cố đe dọa
cô đâu, tôi hoàn toàn nghiêm túc.”

Cô ta nheo mắt, nhìn cha. “Anh cũng đang che giấu một điều
gì đó,” cô ta nói. “Tôi sẽ nói nếu anh nói.”