Chương
52: Cuộc ẩu đả giữa Đôn Ki-hô-tê và chàng chăn dê, cùng câu chuyện li kì của
các thầy tu khổ hạnh mà chàng hiệp sĩ đã kết thúc tốt đẹp bằng mồ hôi nước mắt
của mình

Câu
chuyện của chàng chăn dê làm cho tất cả đám thính giả đều thích thú, nhất là
ông thầy tu. Với một sự quan sát tỉ mỉ, ông ta nhận thấy rằng lối kể chuyện của
chàng chăn dê chứng tỏ anh ta hoàn toàn không phải là một con người thô lỗ mà
phải là một triều thần giỏi giang; ông công nhận rằng Cha xứ rất có lý khi nói
rằng núi non sản sinh ra sĩ phu. Mọi người đều ngỏ ý muốn giúp đỡ Ơhêniô; Đôn
Kihôtê tỏ ra sốt sắng nhất, chàng nói:

- Người anh em
chăn dê ơi, quả tình nếu tôi có khả năng làm một cuộc phiêu lưu mạo hiểm mới,
tôi sẽ lên đường ngay lập tức thì để giải quyết tốt việc này cho anh. Tôi sẽ
giải thoát nàng Lêandra khỏi nhà tu kín (chắc chắn nàng miễn cưỡng vào đó) dù
cho ni viện trưởng và bao kẻ khác chống lại, và tôi sẽ trao nàng tận tay anh để
anh muốn làm gì tùy ý miễn là anh tôn trọng luật lệ của hiệp sĩ đạo cấm không
được có hành động gì xúc phạm tới bất cứ một công nương nào. Với sự phù hộ của
Chúa chúng ta, tôi tin rằng một pháp sư độc ác dù tài nghệ cao cường đến mấy
cũng sẽ bị một pháp sư thiện tâm hơn trừng trị. Bởi thế, tôi xin hứa sẽ ủng hộ
và giúp đỡ anh vì nghề nghiệp của tôi buộc tôi phải cứu vớt những kẻ hoạn nạn
cô đơn.

Nhìn Đôn
Kihôtê, chàng chăn dê lấy làm ngạc nhiên trước bộ mã và diện mạo xấu xa của
chàng hiệp sĩ, bèn hỏi bác phó cạo ngồi bên:

- Thưa ngài,
chẳng hay người này là ai mà diện mạo lời lẽ lạ lùng như vậy?

Bác phó cạo
đáp:

- Còn ai nữa
ngoài hiệp sĩ trứ danh Đôn Kihôtê xứ Mantra, con người chuyên đi uốn nắn những
điều sai trái, đả phá những sự bất công, chỗ dựa của các cô gái yếu đuối, nỗi
kinh hoàng của lũ khổng lồ và kẻ chiến thắng trong chiến trận.

Chàng chăn dê
nói:

- Ngài giới
thiệu ông ta đúng như sách tả các hiệp sĩ giang hồ đi làm những công việc này.
Riêng tôi nghĩ rằng một là ngài nói đùa cho vui, hai là trong đầu ông bạn hiền
đây có những khoang rỗng tuếch.

- Mi là một
tên đại súc sinh, Đôn Kihôtê hét to, chính mi là kẻ rỗng tuếch và hèn nhát; đầu
ta còn to và đầy hơn cả cái bụng con đĩ mẹ đã đẻ ra mi.

Nói rồi, chàng
vớ một chiếc bánh mì ở bên cạnh và ném rất mạnh vào giữa mặt chàng chăn dê làm
mũi anh này bẹp gí. Vốn không biết đùa, lại thấy mình bị đánh đau, anh chàng
chăn dê quên cả tấm thảm trên có thức ăn, quên cả những chiếc khăn ăn, quên
luôn cả những người đang ngồi ăn, nhảy bổ lên người Đôn Kihôtê, hai tay thít
chặt cổ chàng. Vừa lúc đó, Xantrô Panxa xông tới nếu không thì chắc chắn anh
chăn dê đã làm cho Đôn Kihôtê tắc thở; bác giám mã túm hai vai chàng ta rồi ném
vào giữa bàn ăn, đĩa cốc vỡ tan rơi loảng xoảng ra đất. Được giải vây, Đôn
Kihôtê lao lên người chàng chăn dê; mặt mày đầm đìa máu me, lại bị Xantrô đánh
nhừ tử, anh này quờ quạng tìm dao để trả thù bằng một cuộc lưu huyết; ông thầy
tu và Cha xứ vội ngăn lại. Trong khi đó, bác phó cạo giúp cho anh chăn dê ngồi
được lên người Đôn Kihôtê, và thế là chàng hiệp sĩ khốn khổ bị ăn no đòn, mặt
mày cũng đầy máu như đối phương. Ông thầy tu và Cha xứ cười vang, các người
lính cảnh sát thích quá nhảy cỡn, mọi người đứng ngoài xuỵt ầm lên như ta xuỵt
chó khi thấy chúng cắn nhau. Riêng Xantrô đứng nhìn một cách tuyệt vọng vì bác
bị một người hầu của ông thầy tu giữ chặt không sao gỡ ra được để chạy lại cứu
chủ.

Trong lúc mọi
người còn đang mê mải say sưa xem hai đối thủ cấu xé nhau, bỗng đâu vọng lại
một tiếng kêu buồn thảm khiến họ phải quay mặt về phía đó. Người tỏ ra xúc động
nhất vì tiếng kêu là Đôn Kihôtê lúc này vẫn đang miễn cưỡng chịu nằm dưới chàng
chăn dê, quá nửa thân người nhừ tử vì đòn; chàng nói:

- Người anh em
quỷ sứ ơi, ta gọi anh như vậy vì anh không thể là một cái gì khác được; anh đã
tỏ ra dũng cảm hơn ta và đã khuất phục được ta; giờ đây ta yêu cầu ngưng chiến
trong vòng một tiếng đồng hồ. Ta ngờ rằng tiếng kèn thảm thiết của chúng ta vừa
nghe thấy kêu gọi ta đi giải quyết một cuộc phiêu lưu mạo hiểm nào đây.

Chàng chăn dê
lúc này cũng đã mệt phờ vì đánh người và bị người đánh, buông ngay chàng hiệp
sĩ ra. Đôn Kihôtê đứng dậy quay mặt về phía có tiếng kèn thì vừa hay nhìn thấy
có một đoàn người từ trên sườn đồi đi xuống, toàn thân mặc đồ trắng như kiểu
các thầy tu khổ hạnh.

Số là năm đó,
những đám mây không chịu nhả sương xuống mặt đất và khắp vùng dân chúng tổ chức
rước xách, cầu đảo xin Thượng đế mở rộng đôi bàn tay bác ái mưa xuống cho. Vì
vậy mà dân ở một làng lân cận đã tổ chức một đám rước tới một ngôi đền dựng bên
sườn một quả đồi trong thung lũng này. Đây không phải là lần đầu tiên Đôn
Kihôtê trông thấy những bộ y phục lạ lùng của các thầy tu khổ hạnh; nhưng chàng
không nhớ những chuyện cũ mà lại tưởng đây là một cuộc phiêu lưu mạo hiểm nào
dành riêng cho một hiệp sĩ giang hồ như chàng. Đã vậy, đám rước lại mang theo
một bức viền tang khiến chàng đinh ninh là có một phu nhân quyền quý nào đây
đang bị những tên súc sinh ngu xuẩn và láo xược bắt đem đi. Nghĩ vậy, chàng
nhanh nhẹn chạy tới chỗ con Rôxinantê đang gặm cỏ, tháo chiếc khiên buộc ở cốt
yên, đóng cương vào tử tế, bảo Xantrô đưa cho thanh kiếm rồi nhảy phốc lên
ngựa, tay ôm khiên, mồm thét to:

- Hỡi đám
người dũng cảm kia, giờ đây các người sẽ nhận ra rằng sự có mặt của những kẻ
hành nghề hiệp sĩ giang hồ trên đời này là vô cùng quan trọng; giờ đây, khi các
người thấy ta giải thoát cho phu nhân kia, các người sẽ phải quý trọng các hiệp
sĩ giang hồ.

Vì không có
đinh thúc ngựa, chàng phải dùng đùi thúc con Rôxinantê đi nước kiệu (đọc suốt
câu chuyện có thật này, không hề thấy kể rằng con Rôxinantê phi nước đại bao
giờ) lao tới trước mặt đám thầy tu khổ hạnh. Cha xứ, ông thầy tu và bác phó cạo
không sao ngăn lại được; Xantrô kêu ầm lên:

- Ngài đi đâu
vậy, hỡi ngài Đôn Kihôtê? Con quỷ nào đã nhập vào người ngài khiến ngài dám
chống cả tín ngưỡng như vậy? Rõ khổ tôi chưa! Ngài phải biết đây là các thầy tu
khổ hạnh đi rước, còn bà phu nhân người ta khiêng trên kiệu là hình Đức Mẹ đồng
trinh đáng kính đấy. Xin ngài hãy suy nghĩ về hành động của mình kẻo lần này
người ta sẽ bảo rằng ngài chẳng hiểu gì hết.

Xantrô tốn
công vô ích vì chủ bác cương quyết xông tới đám người khoác áo choàng trắng và
giải thoát cho phu nhân để tang nên không nghe thấy gì; vả lại chàng có nghe
thấy cũng chẳng quay đầu dù đó là lệnh vua. Đến nơi, chàng ghìm ngựa lại (quả
thật lúc này con Rôxinantê cũng muốn nghỉ chân một chút), hổn hển nói bằng
giọng the thé:

- Có lẽ các
người chẳng phải thiện nhân nên mới che mặt như vậy. Hãy giỏng tai ra nghe ta
nói.

Những người
khiêng ảnh dừng lại trước; một trong bốn nhà tu hành đang đọc kinh cầu đảo,
nhìn thấy diện mạo kỳ lạ của Đôn Kihôtê, hình thù gầy gò của con Rôxinantê cùng
những hành động nực cười khác của chàng hiệp sĩ, bèn đáp:

- Người anh em
muốn nói gì xin hãy nói nhanh lên kẻo những người khiêng ảnh đây sắp rách thịt
rồi; chúng tôi không thể và cũng không được dừng lại nghe bất cứ ai nói nếu
không nói ít lời.

- Ta chỉ nói
một lời, Đôn Kihôtê đáp; hãy giải phóng ngay cho phu nhân xinh đẹp này. Những
giọt nước mắt và vẻ mặt buồn rầu của bà ta chứng tỏ các ngươi đã cưỡng bức đưa
bà ta đi và rõ ràng đã có hành động xúc phạm tới bà ta. Ta sinh ra đời để uốn
nắn những sự sai trái, và ta sẽ không để cho các người tiến lên một bước nếu
các người không trả lại tự do mà bà ta mong muốn và xứng đáng được hưởng.

Nghe những lời
lẽ của Đôn Kihôtê, mọi người đều nghĩ là chàng điên và họ phá lên cười khiến
Đôn Kihôtê nổi khùng; chẳng nói chẳng rằng, chàng rút gươm xông tới bức ảnh.
Một trong những người khiêng bèn bỏ ảnh chạy tới trước mặt Đôn Kihôtê, giơ
chiếc đòn lên đỡ (chiếc đòn này vẫn dùng để chống khung ảnh mỗi khi đám rước dừng
lại); Đôn Kihôtê chém một nhát đứt đôi; còn lại một nửa chiếc đòn trong tay,
bác phu khiêng ảnh nện thẳng cánh vào vai bên phía tay cầm gươm của Đôn Kihôtê
khiến tay cầm khiên của chàng không sao đỡ được ngón đòn chí tử đó; đau quá,
chàng hiệp sĩ lăn ra đất. Xantrô Panxa đang lật đật chạy đằng sau, thấy chủ ngã
bèn kêu van kẻ đánh người hãy dừng tay lại vì chủ bác là một hiệp sĩ xấu số bị
phù phép, xưa nay chưa hề làm hại ai cả. Tên súc sinh nọ bèn dừng tay, không
phải vì nể lời Xantrô mà vì thấy chân tay chàng không động đậy nữa. Tưởng đã
đánh chết Đôn Kihôtê, y vội gài gấu áo vào thắt lưng rồi lủi mất như một con
hoẵng.

Lúc này, những
người trong đoàn của Đôn Kihôtê vội chạy tới chỗ chàng; những người đi rước
thấy trong số đó có cả lính cảnh sát đeo cung nỏ, sợ có chuyện chẳng lành xảy
ra, bèn đứng vây quanh bức ảnh, xắn quần xắn áo, người cầm roi kẻ vớ cây đèn
sáp, chờ đợi cuộc tấn công với quyết tâm tự bảo vệ và thậm chí, nếu có thể,
đánh trả lại những người đang xông tới. May sao sự việc đã diễn ra tốt lành
hơn: tưởng Đôn Kihôtê chết, Xantrô cứ ôm lấy chủ mà khóc lóc thảm thiết, nom
thật tức cười, trong khi đó thì một Cha xứ đi theo đám rước nhận ra Cha xứ ở
đoàn Đôn Kihôtê; hai bên hỏi han nhau và thế là nỗi lo lắng của hai đoàn cũng
tiêu tan. Cha xứ nọ kể cho Cha xứ kia nghe về Đôn Kihôtê. Sau khi rõ chuyện,
đám thầy tu khổ hạnh vội chạy lại xem chàng hiệp sĩ khốn nạn còn sống hay chết
thì thấy Xantrô Panxa nước mắt vòng quanh than thở như sau:

- Ôi, tinh hoa
của ngành hiệp sĩ! Chỉ vì một nhát gậy mà người ta đã kết thúc những năm tháng
tốt đẹp của cuộc đời chàng. Ôi, niềm tự hào của dòng họ, vinh quang của xứ
Mantra và của cả trái đất! Vắng người, trái đất này sẽ đầy rẫy những kẻ bất
lương vì chúng có thể làm những việc xấu xa mà không lo bị trừng trị. Ôi, con
người phóng khoáng hơn cả hoàng đế Alêhanđrô! Tôi mới đi theo hầu hạ người được
có tám tháng trời mà người đã ban cho tôi một hòn đảo nằm giữa biển khơi! Ôi
con người nhũn nhặn đối với những kẻ kiêu ngạo và cứng rắn đối với người hèn
mọn 1, gian nguy không lùi bước, biết nhẫn nhục, biết yêu mà không vụ lợi, biết
làm theo người hay, căm ghét kẻ dở, kẻ thù của những tên xấu xa đê tiện, và
cuối cùng là một hiệp sĩ giang hồ trứ danh tức là không còn gì để nói nữa!

Những tiếng
kêu khóc của Xantrô làm Đôn Kihôtê hồi tỉnh và câu đầu tiên chàng thốt lên là:

- Hỡi nàng
Đulxinêa vô cùng dịu hiền, kẻ sống xa cách nàng đang phải chịu những nỗi bất
hạnh to lớn. Anh bạn Xantrô, hãy đỡ ta lên chiếc xe bị phù phép vì ta không còn
đủ sức ngồi lên yên con Rôxinantê; một bên vai ta gãy vụn ra rồi.

- Thưa ngài,
tôi rất vui lòng làm việc đó, Xantrô đáp, và thầy trò ta sẽ trở về làng cùng
với những con người tốt bụng này; sau đó ta chuẩn bị một cuộc xuất hành thứ ba,
và mong rằng cuộc xuất hành đó sẽ mang lại lợi ích và tiếng tăm cho thầy trò
ta.

- Anh nói chí
lý đấy, Đôn Kihôtê nói; tốt hơn là ta hãy để cho ảnh hưởng xấu xa của những
ngôi sao chiếu mệnh qua đi đã.

Ông thầy tu,
Cha xứ và bác phó cạo bảo Đôn Kihôtê rằng nếu chàng làm đúng lời thì rất hay.
Sau khi đã cười no vì những lời lẽ ngớ ngẩn của Xantrô Panxa, họ lại nhốt Đôn
Kihôtê lên xe như trước. Đám rước tiếp tục lên đường; chàng chăn dê từ giã mọi
người; những viên lính cảnh sát không muốn đi tiếp và Cha xứ trả tiền công cho
họ; ông thầy tu yêu cầu Cha xứ một khi về làng sẽ báo tin cho biết kết quả bệnh
tình của Đôn Kihôtê có giảm hay không, rồi ông xin phép tiếp tục cuộc hành
trình. Thế là họ chia tay nhau, mỗi người đi một hướng, còn lại Cha xứ, bác phó
cạo, Đôn Kihôtê, Xantrô Panxa và con Rôxinantê từ nãy vẫn đứng nhìn mọi việc
xảy ra với một sự nhẫn nại không thua gì chủ.

Người chủ xe
buộc bò vào ách xe, đặt Đôn Kihôtê lên một đống cỏ khô rồi lại thủng thẳng đánh
xe đi theo con đường Cha xứ chỉ dẫn. Sáu ngày sau thì về tới làng của Đôn
Kihôtê, vào giữa buổi trưa. Hôm ấy lại đúng ngày chủ nhật, dân làng kéo ra bãi
chơi; thấy chiếc xe bò của Đôn Kihôtê đi ngang qua bãi, mọi người xúm lại xem
trong xe có gì. Khi nhìn thấy người đồng hương ở bên trong, cả làng đều sửng
sốt. Một chú bé chạy đi báo cho bà quản gia và cháu gái của Đôn Kihôtê biết
rằng chủ và cậu của họ đã về, người gầy đét, da vàng ệnh, nằm dài trên một đống
cỏ khô trong xe bò. Nghe bà quản gia và cô cháu gái kêu gào, ai cũng phải động
lòng thương xót, họ tự vả vào mặt rồi lại ra sức nguyền rủa những quyển sách
kiếm hiệp đáng ghét. Khi Đôn Kihôtê bước vào nhà, những tiếng kêu gào, những
cái vả, những lời nguyền rủa lại tiếp tục.

Nghe tin Đôn
Kihôtê về, vợ Xantrô Panxa lật đật chạy sang vì bác đã biết chồng mình đi theo
làm giám mã cho chàng hiệp sĩ. Thoạt nhìn thấy Xantrô, bác hỏi ngay về sức khỏe
con lừa. Xantrô đáp là con lừa còn khỏe hơn cả chủ nó.

- Xin cảm tạ
Thượng đế đã phù hộ cho con, bác nói. Bây giờ thầy nó hãy cho tôi biết đi làm
giám mã như vậy thì được những bổng lộc gì? Có mang được váy sống gì cho tôi và
giày dép gì cho các con không?

- Chả mang
được những thứ đó đâu, bu nó ạ, nhưng tôi mang được về những thứ khác nặng hơn
và có giá trị hơn cơ 2.

- Vậy thì
thích lắm nhỉ, vợ Xantrô nói; nào, thầy nó hãy đưa những thứ nặng nề và giá trị
đó ra đây xem nào. Tôi muốn được nhìn tận mắt cho thỏa nỗi lòng vì trong những
thế kỷ thầy nó vắng nhà, tôi buồn rũ cả người, chán hết mọi sự.

- Về nhà tôi
sẽ đưa cho bu nó xem. Bây giờ bu nó hãy vui lên. Nếu trời cho thầy trò chúng
tôi ra đi tìm kiếm những chuyện phiêu lưu mạo hiểm một lần nữa, bu nó sẽ thấy
tôi chẳng bao lâu sẽ trở thành bá tước hay thống đốc một hải đảo không thuộc
loại xoàng mà phải vào loại nhất chứ không chơi đâu.

- Lạy trời
giúp cho thầy nó vì quả thật vợ chồng ta rất cần đến thứ đó. Nhưng tôi hỏi thầy
nó này: hải đảo là cái gì? Tôi chẳng hiểu ra sao cả.

- Mật ong đâu
phải để cho lừa ăn, Xantrô đáp; đến lúc đó thì khắc biết, bu nó ạ, và rồi bu nó
sẽ lấy làm lạ được nghe lũ thần dân gọi mình là lệnh bà.

- Thầy nó nói
gì vậy? Thế nào là lệnh bà, hải đảo và thần dân? Huana Panxa lại hỏi (Đó là tên
vợ Xantrô; hai người không có họ hàng gì với nhau nhưng theo tục lệ xứ Mantra,
người vợ mang tên họ của chồng).

- Thôi Huana,
không cần vội biết những chuyện đó làm gì; miễn là tôi nói thật, thế cũng đủ
rồi, đừng hỏi nữa. Chỉ cần biết sơ sơ rằng trên đời này không có gì thú vị hơn
làm giám mã cho một hiệp sĩ giang hồ chuyên đi tìm kiếm chuyện phiêu lưu mạo
hiểm. Thực ra không phải là mọi chuyện đều kết thúc tốt đẹp như mình mong muốn
đâu vì trong một trăm chuyện xảy ra thì có đến chín mươi chín chuyện ngang
trái. Tôi biết như vậy là do kinh nghiệm bản thân vì có lần tôi bị tung lên vật
xuống, lần khác bị đánh nhừ tử; tuy thế, đi tìm những chuyện phiêu lưu vẫn là
một điều thú vị, khi trèo đèo, lúc sục sạo trong rừng sâu, khi leo vách đá, lúc
thăm lâu đài, rồi lại còn được thỏa chí ngủ đỗ trong các quán trọ mà không phải
trả một đồng xu nhỏ.

Trong lúc vợ
chồng Xantrô Panxa hàn huyên với nhau thì bà quản gia và cô cháu gái chăm sóc
cho Đôn Kihôtê; họ cởi quần áo chàng ra và đặt lên chiếc giường cũ. Đôn Kihôtê
nhìn hai người, đôi mắt ngơ ngác, vẫn không biết mình đang ở đâu. Cha xứ dặn cô
cháu gái phải hết sức chăm sóc ông cậu và luôn đề phòng chàng trốn khỏi nhà một
lần nữa; ông cũng kể lại những khó khăn mà ông đã phải vượt qua để đưa được
chàng về nhà. Hai người đàn bà lại tru tréo ầm lên, lại nguyền rủa những quyển
sách kiếm hiệp, cầu Chúa dìm xuống đáy vực thẳm những kẻ đã bày đặt ra những
chuyện dối giả bậy bạ như vậy. Cuối cùng, họ tỏ ra lo lắng, chỉ sợ lại mất ông
chủ và ông cậu một khi sức khỏe của Đôn Kihôtê hồi phục đôi chút. Quả thật sự
việc đã diễn ra đúng như họ nghĩ.

Song mặc dù
tác giả cuốn sách này đã ra công mày mò sưu tầm những chiến công của Đôn Kihôtê
trong chuyến xuất hành lần thứ ba, ông cũng không tìm được dấu tích gì dù chỉ
là những điều ghi lại trên giấy. Tuy nhiên, trong ký ức của dân chúng xứ
Mantra, tiếng tăm đồn đại còn lưu rằng Đôn Kihôtê đã bỏ nhà ra đi lần thứ ba và
đã tới Đaragôda, tại đó chàng đã tham dự những trận đấu thương nổi tiếng và đã
có những hành động xứng đáng với lòng dũng cảm và trí thông minh của mình. Về
phần cuối đời của chàng, tác giả không tìm được tài liệu gì và chắc là sẽ không
bao giờ tìm ra nếu như không có may mắn được một cụ y sư trao lại cho một chiếc
hòm bằng chì. Theo lời cụ kể lại, cụ đã tìm thấy chiếc hòm đó ở dưới nền đổ nát
của một ngôi đền khi người ta xây dựng lại. Trong hòm có một tập giấy ghi những
bài thơ Tây Ban Nha viết bằng chữ gô-tích 3, kể lại nhiều chiến công của Đôn
Kihôtê, tả nhan sắc của nàng Đulxinêa làng Tôbôxô, hình dạng con Rôxinantê,
lòng trung thành của Xantrô Panxa và mộ phần của chàng hiệp sĩ, ngoài ra còn có
một số câu thơ ghi trên mộ chí cùng những lời ca tụng cuộc đời và tính tình của
chàng. Tác giả đáng tin cậy của câu chuyện mới lạ này đã ghi lại đây tất cả
những câu chữ còn đọc được. Để đền bù cho công lao khó nhọc tìm kiếm tất cả các
thư tịch xứ Mantra ngõ hầu đưa ra ánh sáng câu chuyện này, tác giả chỉ yêu cầu
các bạn cũng đọc với một sự tin tưởng như những kẻ thức thời thường tin vào
những cuốn sách kiếm hiệp đang thịnh hành khắp năm châu. Được vậy, tác giả sẽ
coi như đã được trả công một cách thỏa đáng và sẽ mạnh dạn tìm kiếm những câu
chuyện khác; nếu những câu chuyện đó thiếu phần chân thực, ít ra nó cũng không
kém phần sáng tạo và lý thú như câu chuyện này.

Dưới đây là
những dòng chữ đầu tiên ghi trong tập giấy tìm thấy ở chiếc hòm bằng chì:

Các viện sĩ
Viện Hàn lâm Argamaxiia xứ Mantra viết về cuộc đời và cái chết của hiệp sĩ dũng
cảm Đôn Kihôtê xứ Mantra.

El Mônicôngô

Viện sĩ Viện
hàn lâm Argamaxiia

Ghi trên mộ
chí của Đôn Kihôtê

Cái đầu điên
dại làm rạng rỡ xứ Mantra bằng muôn ngàn chiến công hiển hách; bộ óc quay cuồng
như chong chóng, không chịu một chỗ đứng yên;

Cánh tay dũng
mãnh vươn tới năm châu bốn biển; một nguồn thi hứng vô tận, những vần thơ tuyệt
diệu khắc biển đồng;

Yêu chung
thủy, dũng cảm vô song, chàng bỏ xa Amadix, xem khinh Galaor và bắt Bêlianix
cúi mặt;

Khách giang hồ
rong ruổi trên lưng tuấn mã Rôxinantê, giờ đây yên nghỉ dưới phiến đá lạnh lẽo
này.

El Paniaguađô

Viện sĩ Viện
hàn lâm Argamaxiia

Ca ngợi
Đulxinêa làng Tôbôxô

Mặt to, vai
rộng, tưởng mạo nam nhi, đó là Đulxinêa, bà hoàng Tôbôxô, tình nương của Đôn
Kihôtê vĩ đại.

Vì nàng, chàng
đã vượt Hắc Sơn, đồng Môntiel khét tiếng, tới bình nguyên Aranhuêx đầy hoa thơm
cỏ lạ; âu cũng do Rôxinantê mà chàng chồn chân mỏi gối.

Ác nghiệt thay
ngôi sao chiếu mệnh giai nhân xứ Mantra và chàng hiệp sĩ vô địch!

Nàng đã từ giã
cõi trần giữa lúc đầu xanh tuổi trẻ, và dù danh thơm ghi bảng đồng bia đá,
chàng cũng không tránh khỏi sợi dây oan nghiệt của tình yêu, hờn giận và dối
lừa.

El Caprichôxô

Viện sĩ xuất
sắc Viện hàn lâm Argamaxiia,

Ca ngợi
Rôxinantê, tuấn mã của hiệp sĩ Đôn Kihôtê xứ Mantra

Trên chiếc
ngai nạm kim cương oai hùng còn in dấu tích bao lần huyết chiến, chàng hiệp sĩ
đầy bầu máu nóng xứ Mantra phất cao ngọn cờ với lòng quả cảm phi thường.

Chàng treo vũ
khí và ngọn giáo sắc bén từng chém, giết, phanh thây quân thù. Chiến công kỳ
diệu! Chàng hiệp sĩ đời nay mang một phong cách mới mẻ.

Thuở xưa nước
Gôlơ kiêu hãnh vì Amađix, và những người kế nghiệp chàng đã mang lại bao chiến
thắng huy hoàng và tiếng tăm lừng lẫy cho Hy Lạp;

Ngày nay triều
đình Bêlôna phải tuyên dương Đôn Kihôtê, và xứ Mantra oanh liệt còn kiêu hãnh
vì chàng hơn cả hai nước Hy Lạp và Gôlơ.

Công trạng của
chàng mãi mãi không rơi vào lãng quên vì lòng dũng cảm của Rôxinantê còn vượt
xa những chiến mã Briiađôrô và Baiarđô.

El Burlađor

Viện sĩ Viện
hàn lâm Argamaxiia

Tặng Xantrô
Panxa

Bé người mà
chí lớn, chính là Xantrô Panxa, kỳ diệu thay! Một giám mã giản dị và chất phác
nhất trần gian, tôi xin thề và chứng nhận.

Thiếu một
chút, Xantrô Panxa thành bá tước nếu như bác không là nạn nhân những xúc phạm
láo xược của thế kỷ lừa lọc này khiến một con lừa cũng không thoát.

Người giám mã
hiền lành cưỡi con lừa đó (xin phép nói đùa một chút), lẽo đẽo theo chân con
ngựa Rôxinantê nhu mì và chủ nó.

Ôi, hy vọng
hão huyền của người đời! Ngươi hứa hẹn bao điều tốt đẹp nhưng cuối cùng chỉ là
bóng đen, mây khói, giấc mơ mà thôi!

El Cachiđiablô

Viện sĩ Viện
hàn lâm Argamaxiia

Ghi
trên mộ chí của Đôn Kihôtê

Tại đây yên
nghỉ chàng hiệp sĩ bất hạnh từng bị đòn nhừ tử; trên lưng Rôxinantê, từng lang
thang khắp chốn khắp nơi.

Cùng yên nghỉ
bên chàng có Xantrô Panxa, con người khờ dại, giám mã trung thành nhất trong
hàng giám mã.

El Tikitốc

Viện sĩ Viện
Hàn lâm Argamaxiia

Ghi trên mộ
chí của Đulxinêa làng Tôbôxô

Nơi yên nghỉ
Đulxinêa; cái chết khủng khiếp và xấu xa đã biến tấm thân ngà ngọc của nàng
thành tro bụi.

Nàng vốn dòng
trâm anh thế phiệt và cũng có dáng dấp một phu nhân đài các;

Nàng là ngọn
lửa của Đôn Kihôtê vĩ đại, và là niềm vinh quang của xứ sở quê hương.

Trên đây là
những bài thơ còn đọc được; những bài khác bị côn trùng gặm nhấm, đã được trao
lại cho một viện sĩ nghiên cứu tìm tòi. Có tin là sau bao ngày đêm lao tâm khổ
tâm khổ tứ, ông này đã hoàn thành nhiệm vụ và ông định cho ra mắt độc giả những
bài thơ đó trong khi chờ đợi chuyến xuất hành thứ ba của Đôn Kihôtê.

~ Hết truyện ~

Thực hiện bởi

nhóm Biên tập viên Gác Sách:

the.dark.lord – Nhàn Nhã – auduong_yy

(Tìm - Chỉnh sửa - Đăng)​