Bạn bè phải thế chứ!

Chẳng phải tốn nhiều công sức mới làm cho người ta hạnh phúc. Chỉ là một cử chỉ nếu bạn biết cách; chỉ là một lời nói thích hợp. Chỉ là sự điều chỉnh nho nhỏ một cái chốt, cái vít hay một con ốc trong cỗ mảy tâm hồn tỉnh xảo của bạn.

- Frank Crane

Jack thảy xấp giấy tờ lên bàn tôi - hai hàng chân mày của anh nhíu lại thành một đường thẳng còn mắt anh thì nhìn tôi như tóe lửa.

- Có điều gì không ổn thế? - tôi hỏi.

Anh ta dí ngón tay vào bản kế hoạch đề xuất.

- Lần sau cô có muốn sửa đổi điều gì thì nhớ hỏi ý tôi trước - anh nói xong rồi quay lưng đi để mặc tôi ngồi đó giận tím gan.

"Làm sao anh ta dám đối xử với mình như thế, " tôi nhủ thầm. Tôi đã sửa lại một câu dài và chữa lỗi ngữ pháp - một công việc mà tôi nghĩ mình được trả lương để làm vậy.

Chắng phải là tôi đã không được cảnh báo trước. Hai phụ nữ, những người đã ngồi ở vị trí của tôi trước đây, gọi anh ta bằng những cái tên mà tôi chẳng thể nào có can đảm nhắc lại. Ngay ngày đầu nhận việc, một đồng nghiệp đã kéo tôi ra nói:

- Anh ta gián tiếp chịu trách nhiệm đối với việc hai thư kỷ trước phải rồi bỏ công ty này đấy! - cô ấy thì thầm.

Nhiều tuần trôi qua, Jack ngày càng khiến tôi bực bội. Việc này hoàn toàn trái ngược với những tín điều tôi hằng giữ - luôn nhẫn nhịn và yêu thương kẻ thù nghịch. Nhưng với tính khí của Jack, anh ta sẽ càng làm già nếu bạn cứ nín nhịn. Tôi cầu nguyện về điều này, thật lòng mà nói, tôi chỉ muốn "uốn nắn" Jack, chứ không định yêu mến anh ta.

Một ngày nọ, những lời lẽ xúc phạm của anh khiến tôi bật khóc. Tôi lao vào văn phòng của Jack, trong lòng chuẩn bị sẵn tâm lý cho chuyện mất việc nếu cần, nhưng phải cho anh ta biết được cảm nghĩ của tôi trước đã. Khi tôi mở cửa phòng bước vào, Jack ngước mắt nhìn. Anh cất cái giọng kẻ cả quen thuộc:

- Chuyện gì?

Đột nhiên, tôi biết mình phải làm thế nào. Dù sao, anh ta cũng đáng được như vậy.

Tôi ngồi đối diện với anh:

- Jack, anh nói với tôi bằng cái giọng điệu đó thật không phải. Chưa ai nói chuyện với tôi kiểu như thế cả.

Với tác phong chuyên nghiệp, anh cư xử như vậy không được chút nào và nếu tôi cho phép chuyện này tiếp tục thì cũng không hay nốt.

Jack cười khẩy, có vẻ khó chịu, và dựa lưng vô ghế. Tôi khẽ chóp mắt, và thầm cầu nguyện: "Xin Chúa giúp con".

- Tôi muốn hứa với anh một chuyện. Tôi sẽ làm bạn với anh. Tôi sẽ đối xử với anh bằng tất cả sự tử tế và tôn trọng như anh xứng đáng được nhận. Mọi người đều có quyền được cư xử như vậy.

Tôi đứng dậy và bước ra ngoài.

Vài ngày sau đấy, Jack tránh mặt tôi. Các bản kế hoạch đề xuất, thư tín đều được đưa đến bàn tôi khi tôi ra ngoài ăn trưa, và những bản đã được tôi sửa cũng không thấy xuất hiện trở lại trên bàn. Một hôm, tôi mang bánh ngọt đến công ty và để một ít bánh trên bàn của Jack. Hôm khác, tôi để lại lời nhắn như sau: "Hy vọng hôm nay mọi sự đều diễn ra tốt đẹp với anh. "

Mấy tuần sau đó, Jack xuất hiện trong phòng tôi. Anh vẫn khó đăm đăm nhưng thôi không còn xử sự một cách thô lỗ, cộc cằn nữa. Các đồng nghiệp vây lấy tôi trong phòng nghỉ.

- Dường như Jack bị nắm tẩy rồi - họ nói - có lẽ chị đã trị được anh ta.

Tôi lắc đầu:

- Jack và tôi đang trở thành bạn của nhau - tôi trả lời đầy tin tưởng. Tôi từ chối bình luận thêm về anh ta.

Mỗi khi gặp Jack ở đại sảnh, tôi đều mỉm cười với anh. Ít ra, bạn bè cũng phải thế chứ!

Một năm sau "cuộc nói chuyện" của tôi và Jack, tôi phát hiện mình bị bệnh ung thư. Ớ tuổi 32 và là mẹ của một đứa bé xinh xắn, tôi thật sự phát hoảng. Tế bào ung thư đã di căn đến hạch bạch huyết và các thông số cho thấy tôi khó mà chống chọi được với căn bệnh này trong thời gian dài. Sau cuộc phẫu thuật, bạn bè và người thân đã đến thăm tôi. Họ cố gắng an ủi tôi nhưng dường như chẳng ai biết phải nói như thế nào. Nhiều người thậm chí đã lỡ lời. Một số khác thì khóc lóc và tôi lại phải khích lệ họ. Còn tôi, lúc này, đang cố gắng bấu víu vào bất kỳ tia hy vọng mong manh nào.

Ngày cuối cùng ở bệnh viện, tôi chợt bắt gặp Jack đang ngượng ngùng đứng ngay ngưỡng cửa phòng. Tôi mỉm cười vẫy anh vào. Jack tiến đến bên giường bệnh và, chẳng nói chẳng rằng, đặt bên cạnh tôi một cái gói, trong đó có vài búp hoa.

- Uất kim hương đấy - anh nói.

Tôi mỉm cười, nhưng chẳng hiểu nổi chuyện gì.

Anh ta đằng hắng và tiếp:

- Nếu cô đem chúng về nhà trồng, thì mùa xuân năm tới chúng sẽ trổ hoa - Anh di di bàn chân tới lui - Tôi chỉ muốn nói là tôi tin cô sẽ có thể có mặt ở đấy khi hoa nở.

Mắt nhòa lệ, tôi đưa tay ra.

- Cám ơn anh - tôi thì thầm.

Jack nắm chặt tay tôi và trả lời cộc lốc:

- Không có chi. Giờ thì cô chẳng thể thấy hoa đâu, nhưng mùa xuân năm tới, cô sẽ nhìn thấy được những màu mà tôi đã chọn ra cho cô.

Anh ta quay lưng bước ra khỏi phòng mà chẳng nói thêm lời nào.

Vậy là suốt mười năm nay, cứ mỗi khi xuân về, tôi lại ngắm nhìn những đóa uất kim hương vươn mình lên khỏi lớp đất dày để khoe các cánh hoa sắc trắng pha đỏ. Thật ra, đến tháng chín này bác sĩ sẽ báo rằng tôi đã được trị dứt bệnh. Những năm qua, tôi đã trông thấy con mình tốt nghiệp phổ thông rồi vào trung học.

Người đàn ông cộc cằn ấy đã nói tất cả những lời động viên thích hợp vào đúng cái giây phút tôi cần chúng nhất.

Ít ra, bạn bè cũng phải thế chứ!

Cái hũ

Theo
như tôi còn nhớ, cái hũ ấy nằm trên nền nhà, phía sau tủ quần áo trong phòng
ngủ của cha mẹ tôi. Ngày nào cũng thế, hễ đến giờ ngủ là cha đều lục túi lấy ra
hết mấy đồng bạc để bỏ vào hũ. Lúc rơi xuống chạm đáy hũ, những đồng bạc thường
phát ra tiếng leng keng. Khi ánh nắng tràn vào phòng ngủ, các đồng tiền bằng
bạc, bằng đồng trở nên sáng lấp lánh, tôi hay trầm trồ ngắm nghĩa tưởng tượng
đấy là kho báu của bọn cướp biển. Mỗi lần hũ đầy, cha luôn gom những đồng cắc
này lại xếp chúng gọn gàng vào một chiếc hộp các- tông nhỏ trước khi mang đến
ngân hàng. Tôi thường được tháp tùng theo cha "áp tải" chiếc hộp tiền
đến ngân hàng trong chiếc xe tải cũ kỹ của ông.

Mỗi
lần lái xe đến ngân hàng, cha đều nhìn tôi, ánh mắt tràn trề hy vọng.

-
Con sẽ thoát khỏi cái nhà máy sọi này, con trai ạ! nhờ vào những đồng cắc ấy.
Đời con rồi sẽ tốt hơn cha.

Cái
thị trấn công nghiệp già cỗi này sẽ không thể nào buộc chân con được.

Cũng
thế, mỗi lần như vậy, khi đẩy cái hộp tiền xu cho nhân viên thu ngân tại quầy
giao dịch của ngân hàng, cha đều nhoẻn miệng cười đầy tự hào.

-
Đây là quỹ đại học cho con tôi. Nó sẽ không bao giờ gắn cả đời vào cái nhà máy
này như tôi.

Chúng
tôi luôn ăn mừng sự kiện tiền ký gỏi trong tài khoản ngân hàng được nhiều thêm
bằng cách ghé qua quầy kem nón. Lần nào tôi cũng chọn kem sô-cô- la, còn cha
thì thích kem va-ni. Khi người bán kem đưa cho cha tiền thối, người đều xòe tay
cho tôi xem mấy đồng xu.

-
Chừng nào mình về đến nhà, chúng ta sẽ bắt đầu bỏ đầy hũ nữa.

Cha
luôn cho tôi bỏ những đồng tiền đầu tiên vào cái hũ rỗng. Khi âm thanh leng
keng vang lên, chúng tôi nhìn nhau mỉm cười:

-
Những đồng 10 xu, 20 xu và 50 xu này sẽ đưa con vào đại học đấy - cha nói -
mình nhất định làm được. Cha sẽ nhìn thấy được cái ngày đó.

Năm
tháng trôi qua, tôi đã tốt nghiệp đại học và đi làm ở một tỉnh khác. Một lần về
thăm cha mẹ, tôi có ghé vào phòng ngủ của người và nhận thấy chiếc hũ năm nào
không còn ở đấy nữa. Nó đã hoàn thành nhiệm vụ và đã được cất đi. Tự dưng tôi
có cảm giác cổ họng nghẹn đắng khi đăm đăm nhìn vào chỗ trống đằng sau tủ áo,
nơi trước đây cái hũ nằm khiêm tốn. Cha tôi là người ít nói, nên chưa bao giờ
"thuyết giáo" cho tôi về giá trị của lòng quyết tâm, tính kiên trì và
niềm tin cả. Tuy nhiên, trong tâm trí tôi, chiếc hũ khi xưa đã dạy tôi những
đức tính đó còn hùng hồn hơn hầu hết mọi ngôn từ hoa mỹ.

Khi
kết hôn, tôi kể cho Susan, vợ tôi, về vai trò to lớn của chiếc hũ đựng dưa muối
tầm thường ấy đối với quãng đời niên thiếu của tôi. Cho dù nhà có túng thiếu
đến đâu, cha vẫn bền bỉ bỏ tiền vào trong hũ. Thậm chí vào mùa hè năm cha bị sa
thải khỏi nhà máy, khi ấy một tuần mẹ phải cho ăn món đậu khô mấy lần, vẫn
không một đồng xu nào bị lấy ra khỏi hũ. Ngược lại, lúc bắt gặp ánh mắt cha
nhìn mình, khi rưới nước sốt lên dĩa đậu khô của tôi cho dễ ăn, tôi nhận thấy
cha còn quyết tâm hơn lúc nào hết để tìm lối thoát cho tôi.

-
Khi con tốt nghiệp đại học, con trai - cha nói mà ánh mắt long lanh - con sẽ
chẳng bao giờ phải ăn đậu nữa... trừ phi con muốn thế.

Vào
ngày lễ Giáng Sinh đầu tiên sau khi con gái Jessica của chúng tôi chào đời, gia
đình nhỏ của tôi về nghỉ lễ ở nhà cha mẹ. Sau buổi ăn tối, cha và mẹ ngồi cạnh
nhau, cùng nựng nịu đứa cháu nội đầu tiên của mình. Chợt Jessica mếu khóc,
Susan bèn đón lấy cháu từ tay cha tôi.

-
Có lẽ con bé cần được thay tã, vợ tôi nói khi bế em bé vào phòng cha mẹ tôi.

Khi
Susan trở ra, tôi đọc thấy điều gì là lạ trong mắt nàng. Vợ tôi đưa Jessica cho
cha trước khi nắm lấy tay tôi kéo vào phòng.

-
Anh nhìn này! - nàng nói khẽ, đưa mắt chỉ cho tôi phía sàn nhà đằng sau tủ áo.

Trước
sự ngạc nhiên của tôi, như thể chưa từng được dẹp đi, chiếc hũ đựng dưa muối
ngày nào đang nằm ở đấy, dưới đáy hũ đã có sẵn một ít tiền xu. Tôi bước tới
chiếc hũ, thọc tay vào túi lấy ra một nắm tiền lẻ. Tim như nghẹn lại với cảm
xúc dâng tràn, tôi bỏ những đồng xu vào hũ. Khi ngước mắt lên, tôi bắt gặp cha,
đang bế bé Jessica - Người đã lặng lẽ vào phòng từ lúc nào. Ánh mắt chúng tôi
chạm nhau, và tôi biết rõ trong lòng cha con tôi đang cùng dâng trào một cảm
xúc giống nhau. Không ai trong chúng tôi nói được lời nào.

Điều
này thật sự khiến tôi xúc động...

Tôi
nghĩ, có lẽ, bạn cũng đã có những phút xúc động như thế. Đôi lúc chúng ta quá
bận rộn chất chồng những mối lo toan lên đời mình mà quên góp nhặt những niềm
hạnh phúc mình có được. Khi đau thương, ta ngoái nhìn lại. Khi lo lắng, ta lướt
nhìn quanh. Và, khi tin tưởng, ta ngước nhìn lên.

Cảm
nhận tình yêu của những người ta yêu quý là ngọn lửa sưởi ấm cuộc đời ta.

-
Pablo Neruda

Ngôi nhà có một nghìn chiếc gương

Ngày
xưa, tại một ngôi làng nhỏ xa xôi, có một nơi mà người ta gọi là 'Ngôi nhà có
1000 chiếc gương'. Có một chú chó nhỏ yêu đời nghe nói về nơi này nên quyết
định đến thăm. Khi đến nơi, chú ta hăm hở phóng nhanh lên các bậc thang dẫn đến
cửa của căn nhà với tâm trạng vui vẻ. Chú đưa mắt nhìn qua cửa, đôi tai vểnh
cao và đuôi vẫy ra dáng mùng rỡ. Thật ngạc nhiên! Chú phát hiện ra có 1000 chú
chó nhỏ vui vẻ khác đang nhìn chú và cũng đang vẫy đuôi hơn hở y như chú. Chú
nở một nụ cười thật tươi tắn và, lạ chưa, chú được đáp lại ngay cũng với 1000
nụ cười rạng rỡ như thế. Khi rồi khỏi ngôi nhà, chú chó vui vẻ tự nhủ: "Nơi
này thật kỳ diệu. Mình sẽ đến đây thường xuyên. "

Trong
làng, có một chú chó nhỏ khác cũng quyết định đến thăm ngôi nhà. Chú chó này
không có được tính khí vui vẻ như chú chó đầu tiên. Khi đến ngôi nhà, chú ta
chậm rãi leo lên từng bậc cầu thang rồi cúi đầu lom khom nhìn qua cửa. Chú cũng
thấy bên trong là 1000 chú chó khác nhưng sao chúng trông chắng thân thiện chút
nào. Con nào con nấy cũng nhìn vào chú chằm chằm. Chú liền phản ứng bằng cách
cất tiếng gầm gừ với đám chó ấy và rồi lại khiếp sợ khi thấy 1000 con chó kia
gầm gừ đáp trả, gần như tức thời. Không chần chừ, chú chó cụp đuôi bỏ đi ngay
và tự nhủ: "Nơi này thật ghê rợn, mình sẽ chẳng bao giờ đến đây nữa. "

Trong
cuộc sống mọi khuôn mặt xung quanh bạn là những chiếc gương phản chiếu của
chính bạn. Vậy bạn đã nhìn thấy gì trên gương mặt người đối diện với bạn nào?

Hai
người cùng nhìn bầu trời buổi tối qua những chắn song. Một người chỉ thấy toàn
một màu đen, còn người kia thì thấy những vì sao nhấp nhảy.

-
Frederick Langbridge

Chạm đáy

- Con
người không thay đổi nhiều đâu...

-
Có chứ. Họ lớn lên, nhận lãnh trách nhiệm và nhận ra rằng: “chết trẻ, xinh đẹp
” thực chất không giống như những gì mà người ta ca ngợi.

Drue
và Jen - hai nhân vật trong bộ phim

'Ngã
rẽ cuộc đời'

Gia
đình tôi vừa chuyển đến thị trấn. Hồi trước chuyện kết thân bạn mới thật dễ
dàng đối với tôi, nhưng bây giờ, vì hay ngượng ngập về dáng vẻ của mình nên tôi
cảm thấy rất khó. Bởi vậy, thấy đám con trai hút thuốc tôi liền nghĩ nếu mình
cùng hút với tụi nó thì có thể gặp được "bạn" tâm đầu ý hợp. Thế là
ngày lại ngày tôi lê la, chơi bài với chúng. Tôi được giới thiệu với những đứa
khác. Rồi chuyện tôi tập tành nhậu nhẹt cũng là lẽ đương nhiên. Chẳng mấy chốc,
ma túy cũng đồng hành với tôi. Cuối cùng tôi bỏ nhà đi bụi. Ấy là buổi tối, tôi
về nhà trễ và mẹ vẫn còn thức. Mẹ thấy tôi ngồi trong xe của thằng bạn (mẹ vốn
rất khắt khe chuyện nam nữ), mà tôi lại đang say thuốc đến nỗi không vào nhà
nổi, thế là tôi vù đi luôn với thằng bạn.

Ke
từ đó, chỉ trong một năm rưỡi mà tôi đã bỏ nhà đi những hai mươi ba lần! Lần
nào cũng bị bắt về, nhưng trong vòng 24 tiếng sau tôi lại đi tiếp. Tôi lậm
thuốc đến mức lo sợ nếu ở nhà sẽ không chịu nổi những cơn vật vã do thiếu thuốc.

Tôi
trú ngụ ở nhà bạn bè, đến chừng bị ba mẹ tụi nó phát hiện thì tôi ra sống trên
hè phố. Lúc trời lạnh thì tầng hầm của những căn hộ liên kế trở thành nơi cư
trú của tôi, chứ nhất định không liên lạc với mẹ.

Mẹ
buồn lắm. Biết bao lần mẹ đưa tôi vào trung tâm cai nghiện, nhưng cứ hễ bỏ được
ma túy thì mấy tuần sau tôi lại tái nghiện. Cứ thế, rốt cuộc mẹ phải bỏ việc để
dành hết thời giờ giúp tôi. Đã ba chương trình cai nghiện ngắn hạn trôi qua,
mỗi đợt kéo dài từ 11 đến 14 ngày. Tôi cũng hạ quyết tâm cai lắm, nhưng chẳng
biết làm sao. Xem ra những chương trình ngắn ngủi đó không đủ cho tôi thoát
khỏi sự cám dỗ của ma túy. Đã thế tôi còn sa vào tình trạng ăn uống vô độ nữa
chứ.

Riết
rồi mẹ quyết định tôi phải điều trị dài hạn. Thoạt tiên, tôi kịch liệt phản
đối. Lúc đó, cuộc sống của tôi đã rơi xuống tận cùng. Với tôi, các trung tâm
cai nghiện đều vô ích. Chuyện chơi thuốc quá liều là điều thường tình, không
sao đổi dòi được. Khi ấy tôi chỉ thấy tự tử là lối thoát duy nhất.

Sau
đó, mẹ tìm cho tôi một chuyên viên tư vấn, kể cho ông ta nghe hết về quá khứ
của tôi, về những thứ ma túy tôi từng chơi. Ngày hôm sau, tôi được đưa vào một
trung tâm cai nghiện lớn. Nơi ấy như một đại gia đình. Tôi đến trường nửa buổi,
được tư vấn đến nơi đến chốn. Do tôi nghiện cocain nặng nên phải trải qua một
chương trình cai nghiện đặc biệt.

Đã
gần sáu năm nay, tôi không đụng đến ma túy nữa. Ớ đấy tôi có cơ hội gặp những
người đồng trang lứa thực sự muốn làm lại cuộc đời. Quả thật những chuyên đề
như "Hãy giúp tôi rồi tôi sẽ giúp bạn" đã ảnh hưởng sâu sắc đến quá
trình bình phục của tôi. Đồng thời, được chứng kiến nhiều những tấm gương người
thật việc thật thoát khỏi ma túy và gầy dựng lại cuộc đời càng khiến tôi lạc
quan và quyết tâm cai thuốc.

Muốn
sống tốt là một chuyện, nhưng theo đuổi nó lại là chuyện khác. Kết thúc điều
trị, tôi chuyển nhà một lần nữa. Tôi lại e sợ trước sau gì mọi người ở trường
mới sẽ phát hiện ra quá khứ của mình. Có vẻ như tôi lặp lại tình cảnh hồi năm
tôi mười một tuổi - không bạn bè - nhưng lần này tôi không cần đến ma túy mới
hòng kết được bạn.

May
mà tôi còn sáng suốt, khao khát cuộc sống nề nếp đến nỗi lập tức đi tìm ngay
người tư vấn nhờ hướng dẫn. Tôi thú thật với cô rằng tôi không tin mình sẽ
không trượt trở lại lối sống cũ. Thật ngạc nhiên, cô đề nghị tôi hãy kể lại
chuyện mình cho các em lớp 5 và lớp 6 nghe. Tôi chưa bao giờ nói chuyện trước
đám đông cả, nhưng cô đảm bảo tôi sẽ làm tốt.

Dù
vậy tôi vẫn rất ngại nên rủ mẹ cùng tham gia. Tối đó, mẹ con tôi ngồi lên kế
hoạch. Đây là lần đầu tiên kể từ khi tôi lên 10, chúng tôi mới có lại được mối
dây thân tình đến thế.

Tôi
trình bày hai buổi ở một trường tiểu học, và bài nói chuyện của tôi được lên
trang đầu các tờ báo địa phương. Rồi các trường học khác gọi điện tới. Tôi hơi
hoảng, không dám tin họ muốn mời tôi đến nói chuyện. Họ còn bảo tôi có thể giúp
các bạn trẻ khác nữa chứ. Đã vậy thì tôi lại càng kiên quyết rồi xa ma túy. Một
khi biết mình có thể cứu vãn cuộc đời của người khác thì bản thân mình cũng phải
cố sống cho xứng đáng.

Tôi
và mẹ cùng nhau đi nói chuyện ở các trường học và các trung tâm cai nghiện. Sau
mỗi buổi nhiều bạn trẻ gọi về nhà cho tôi. Có bạn cảm ơn, có bạn tâm sự, có bạn
thậm chí còn ca ngợi tôi. Thật là những phần thưởng quý giá!

Sự
thành công chắc chắn chỉ cho ta thay bề mặt của cuộc đời, nghịch cảnh sẽ cho ta
thấy trọn vẹn.

-
Colton

Đôi tay của mẹ

Mức
độ lớn khôn trong cuộc đời của mỗi người như thế nào tùy thuộc vào thái độ ứng
xử của người ấy đối với những người khác: dịu dàng với người trẻ, nồng nàn với
người già, thông cảm với người có chí hướng phấn đấu và khoan hòa với kẻ yếu và
kẻ mạnh. Bởi lẽ, cuộc đời mỗi người đến lúc nào đó sẽ phải lâm vào cảnh ngộ của
những người này.

-
George Washington Carver

Khi
bước vào lứa tuổi thiếu niên chúng ta sống trong một thế giới khác với mẹ mình,
một thế giới mà các bà mẹ chỉ có thể lòng vòng bên ngoài và không thể xâm nhập
vào được. Tất nhiên, hầu hết bọn trẻ đều có một thế giới riêng và trong suy
nghĩ của chúng, các bà mẹ chỉ luôn mang lại phiền toái.

Giờ
đây, khi cũng có con đang bước vào độ tuổi ấy, tôi mới thấu hiểu nỗi lòng của
mẹ tôi ngày xưa. Đôi lúc, tôi ước mình có thể khiến cho thời gian ngừng trồi để
mẹ đừng già thêm và cũng không mãi lặp lại những câu nói của mình.

Chúng
tôi ngồi quanh bàn bếp khi mặt trời hắt những tia nắng cuối cùng lên sàn nhà.
Ann, con gái tôi, đang ngồi cạnh bà ngoại. Hai bà cháu đang cùng chơi cờ triệu
phú còn tôi thì bận bịu sửa soạn món rau trộn cho bữa tối.

-
Chừng nào thì Rick về vậy con? Mẹ nhắc đến chồng tôi.

-
Con không rõ nữa, mẹ ạ! - tôi kiên nhẫn trả lời - Chắc nhà con sẽ về kịp bữa
tối.

Tôi
thở dài và đứng dậy. ít nhất đây cũng là lần thứ mười mẹ lặp lại câu hỏi này
trong vòng vài phút. Mẹ dặn tiếp:

-
Nhớ đừng cho hành vào. Con biết là ba con không có thích hành đâu đấy!

-
Vâng ạ!

Tôi
trả lời rồi cất mấy cũ hành vào lại trong tủ lạnh rồi lấy ra một cũ cà rốt, cạo
sạch và xắt thành từng miếng nhỏ hình hột lựu. Con dao trong tay tôi xắn mạnh
xuống cũ cà rốt hơn mọi khi. Một miếng cà rốt nhỏ rơi xuống đất. Mẹ lại nhắc
tôi:

-
Nhớ đừng cho hành vào rau trộn nghe con. Ba con không thích hành đâu đấy!

Lần
này tôi không trả lời mẹ nổi và cứ cắm cúi cắt, thái đồ ăn. Uớc gì mình có thể
làm như thế này với thời gian để xóa bỏ dấu ấn của năm tháng hằn sâu trên khuôn
mặt và đôi tay mẹ. Ước gì tôi được trở lại thời niên thiếu, khi mẹ tôi đi qua
các phòng trong nhà, để lại hương thơm và hơi ấm ở mỗi nơi mẹ đi qua.

Hồi
trẻ mẹ tôi rất đẹp. Giờ đây bà vẫn thế, chẳng thay đổi gì nhiều so với hồi xưa,
chỉ trừ một điều là hơi bị đãng trí. Tôi tự thuyết phục mình rằng tất cả chỉ có
thế, và nếu mẹ tập trung một chút thì mẹ cũng chẳng thường xuyên lặp lại lời
nói của mình. Quả thật, chẳng có gì bất ổn với mẹ cả.

Tôi
cắt đầu trái dưa leo và chà mạnh vào phần cuống của nó để loại bỏ vị đắng. Một
chất nhựa trắng rỉ ra. Phải chi chuyện bực mình hay khó chịu nào cũng có thể dễ
dàng loại bỏ được như vậy thì tốt biết mấy? Chỉ cần cắt bỏ và cọ sạch. Đó là
mẹo mà mẹ đã dạy cho tôi cùng với vô số những việc khác như nấu nướng, may vá,
hẹn hò, bông đùa và suy nghĩ. Tôi đã biết trưởng thành như thế nào, lúc nào cần
duy trì sự trẻ trung và bày tỏ cảm xúc một cách thích hợp. Tôi cũng biết rằng
mỗi khi có mẹ ở bên cạnh tôi chẳng bao giờ phải lo sợ bất cứ điều gì.

Thế
mà vì sao giờ đây tôi lại sợ?

Tôi
quan sát kỹ đôi tay của mẹ. Móng tay mẹ giờ đã cắt ngắn, không còn màu sơn đỏ
tươi nữa mà chỉ phơn phớt hồng. Khi nhìn đôi bàn tay ấy, tôi nhận ra rằng không
phải tôi đang ngắm một đôi tay mà là đang cảm nhận sự định hình tuổi trẻ của
tôi qua đôi tay ấy. Chính chúng đã sửa soạn cả ngàn bữa cơm trưa, lau khô hàng
triệu giọt nước mắt trên má tôi. Đôi tay mà từng ngày đã bồi đắp cho tôi thêm
niềm tự tin.

Tôi
quay đi, thảy trái dưa leo vào tô nước. Và một điều bất chợt đập vào mắt tôi.
Tôi thấy đôi tay của mình đã trở nên giống như đôi tay mẹ tự bao giờ.

Đôi
tay này cũng đã nấu những bữa cơm để rồi chẳng có ai ăn, cũng đã lái xe đi hàng
trăm dặm để đưa đón người thân đi làm, cũng đã nắm lấy những ngón tay run rẩy
của con gái mình trong ngày đầu tiên cháu đi học và cũng đã từng lau khô những
giọt nước mắt trên khuôn mặt nó.

Nghĩ
đến đấy, lòng tôi tự nhiên nhẹ hẳn. Tôi nhớ lại cảm giác đằm thắm từ nụ hôn của
mẹ đặt lên trán tôi trước khi đi ngủ, bóng dáng của mẹ khi người bước đến bên
cửa sổ để kiểm tra lại xem có cài then chưa và rồi không quên gửi chiếc hôn gió
trước khi rồi khỏi phòng tôi. Giờ thì tôi lại đứng vào chỗ của mẹ, cũng gửi nụ
hôn gió tương tự cho con gái mình bằng bàn tay này.

Bên
ngoài vạn vật trở nên tĩnh lặng. Màn đêm đang buông dần trên các tàn cây, tạo
ra từng mảng sáng tối hư ảo. Con gái tôi một ngày nào đó cũng sẽ thay thế vị
trí hiện tại của tôi, còn tôi sẽ ngồi ở nơi mẹ đang ngồi bây giờ.

Liệu
lúc ấy tôi có còn nhớ được cảm giác vừa làm mẹ vừa làm con gái không nhỉ? Liệu
tôi có liên tục lặp đi lặp lại một câu nào đó với con gái mình như mẹ cứ hay
lặp lại với tôi không nhỉ?

Tôi
bước đến, ngồi xuống giữa mẹ và con gái mình. Mẹ đặt bàn tay của mình lên bàn,
sát ngay tay tôi, rồi lại cất tiếng hỏi:

-
Rick đâu rồi con?

Giờ
đây, sự ngăn cách giữa tôi và mẹ rất nhỏ. Nhỏ hơn nhiều so với lúc tôi bước vào
tuổi dậy thì và phải tinh mắt lắm mới nhận ra được.

Trong
khoảnh khắc ấy, tôi biết mẹ vẫn nhớ rõ mọi chuyện. Có thể mẹ lặp đi lặp lại hơi
nhiều, nhưng không phải vì mẹ nghễnh ngãng. Mẹ nhớ chứ chẳng hề quên.

Tôi
trả lời mẹ bằng nụ cười:

-
Chồng con sẽ về ngay thôi, mẹ à!

Mẹ
cười lại với tôi, để lộ hai lúm đồng tiền xinh xắn quen thuộc trên má mẹ. Con
gái tôi giống bà ngoại nó ở điểm này.

Sau
đó, mẹ thả lỏng đôi vai, thò tay nhặt hạt xí ngầu lên đổ.

Vết sẹo

Chú
bé đưa cho mẹ tờ giấy mời họp hội nghị phụ huynh của trường tiểu học. Lạ thay,
khi thấy mẹ bảo sẽ tham dự chú bé lộ vẻ sững sờ! Đây là lần đầu tiên bạn học và
cô giáo có dịp gặp mặt mẹ chú, mà chú thì chẳng muốn chút nào. Chú rất ngượng
ngập vì vẻ bề ngoài của mẹ. Mặc dù khá xinh đẹp, nhưng phía bên má phải của bà
có một vết sẹo rất lớn. Chú bé chưa bao giờ hỏi tại sao và trong trường hợp nào
mẹ lại bị như vậy. Suốt buổi họp lớp, chẳng ai để ý đến vết sẹo ấy mà chỉ ấn
tượng về vẻ duyên dáng và phong cách cư xử ấm áp của bà. Tuy vậy, chú bé vẫn
bối rối và lẩn tránh mọi người. Tình cờ, chú nghe lỏm được câu chuyện giữa mẹ
và cô giáo chủ nhiệm.

-
Dạ, vì sao bà lại bị vết sẹo này trên mặt vậy ạ? - cô giáo rụt rè hỏi.

-
Khi con trai tôi còn đỏ hỏn, nó bị kẹt trong căn phòng bị hỏa hoạn. Lửa bén dữ
quá nên không ai dám xông vào, thế là tôi liều mình lao đại vào. Vừa chạy tới
bên nôi của cháu thì tôi thấy một thanh xà sắp rơi xuống. Không kịp suy nghĩ,
tôi liền ghé thân che cho con rồi bất tỉnh luôn. May mà một anh lính cứu hỏa
đến kịp và cứu hai mẹ con tôi ra. vết sẹo đã thành vĩnh viễn, nhưng tôi không
bao giờ hối hận về điều đó.

Nghe
xong chú nhỏ ùa tới ôm chầm lấy mẹ, nước mắt lưng tròng. Người chú run lên vì
xúc động. Đức hy sinh của mẹ thanh cao quá! Cả ngày hôm đó, chú cứ nắm riết lấy
tay mẹ không rời.