CHƯƠNG 12:

THỢ SĂN QUẢN LÝ ĐÀN CHÓ

1. Hận cũ thù mới của Tào
Tháo

Lại
nói Tào Tháo đọc bình luận của Lưu Bị và Tôn Quyền trên báo Kinh doanh Tam quốc
thì vừa xấu hổ vừa tức giận. Xấu hổ vì hai con Tào Phi và Tào Thực không biết
gì đến thể diện, tranh nhau cả một người đàn bà đã có chồng. Giận vì Lưu Bị và
Tôn Quyền không biết trời cao đất dầy là gì, dám đem cả gia đình tổng giám đốc
Tào ra bình luận. Tào Tháo bực tức xé tan tờ báo, nghiến răng mắng:

-
Lưu Bị ơi Lưu Bị, sẽ có ngày ta trả hết hận cũ thù mới này!

Do
công ty Tào Tháo dốc sức tiến quân vào thị trường điện tử gia dụng, Tào Tháo
quyết định thiết kế hình tượng mới cho cả hệ thống. Tào Thực với tài năng mĩ
thuật thiên bẩm đã đưa ra ngay đề án: Logo mới của công ty là một con chim sẻ
đang bay, biểu đạt Tào Tháo muốn thỏa chí anh hùng bay lên trời rộng. Tào Thực
còn thiết kế một tòa nhà cao tầng, trước tòa nhà gắn tượng đồng lớn hình con
chim sẻ đang bay, vì thế mọi người gọi là "đài Đồng Tước".

Đích
thân Tào Tháo đặt tên thương phẩm, do việc uống rượu luận anh hùng năm xưa nên
thương phẩm được đặt là "Anh Hùng" với khẩu hiệu quảng cáo: "Anh
hùng luận Anh Hùng! "

Tàn
tiệc khai trương khánh thành đài Đồng Tước, Tào Tháo gọi chủ biên tờ nội san
công ty Dương Tu tới uống trà. Dương Tu nói:

-
Tôi đã có kết quả điều tra thị trường màn hình màu. Kết quả cho thấy: trước
mắt, ở thị trường hạ lưu sông Trường Giang, sản phẩm dòng Hoàng Tộc của Lưu Bị
và dòng sản phẩm Tiểu Bá Vương của Tôn Quyền làm mưa làm gió, cả hai dòng bắt
đầu cạnh tranh kịch liệt với dòng Anh Hùng. Trong đó, dòng Hoàng Tộc nhấn mạnh
tới hình ảnh sắc nét, dòng Tiểu Bá Vương nhấn mạnh tới âm thanh sống động.

Tào
Tháo hỏi:

-
Công ty kinh doanh tiêu thụ Hoàng Tộc của Lưu Bị có quan hệ gì với tập đoàn
Kinh Châu?

Dương
Tu nói:

-
Mục tiêu trước mắt của công ty Hoàng Tộc là đầu tư thương hiệu và kỹ thuật vào
nhà máy Tân Dã của tập đoàn Kinh Châu, đồng thời mượn hệ thống tiêu thụ của tập
đoàn Kinh Châu để khuếch trương dòng sản phẩm Hoàng Tộc. Bọn đàn em cùng bỏ
việc với Lưu Bị, nay có Quan Vũ phụ trách thị trường Tứ Xuyên, Thiểm Tây;
Trương Phi phụ trách thị trường Hồ Nam và Vân Quý; Triệu Vân làm giám đốc tín
dụng công ty.

Tào
Tháo nói:

-
Ta vẫn nghĩ chúng còn đang làm thuê cho Lưu Biểu. Nói về Lưu Bị, hắn đúng là
nhân tài. Nhớ lại ngày trước, bất kể là ta hay Viên Thiệu cũng đều không kiên
nhẫn như hắn được. Cứ tưởng hắn nhảy việc ở đâu, hóa ra nhảy tót lên cành cây
làm phượng hoàng, còn run rảy lắm! Nhưng cứ theo kế hoạch và xu thế phát triển
của công ty Hoàng Tộc, Lưu Bị sẽ thành một ông chủ xứng chức.

2. Một con chó muốn làm
giám đốc

Tào
Tháo nói:

-Ta
nhớ đến một câu chuyện, nhân vật chính trong câu chuyện là con chó muốn làm ông
chủ. Thái độ của Lưu Bị năm xưa rất giống con chó đó.

Thời
Xuân Thu, phía bắc nước Tần có một bãi săn, các quý tộc rất thích đến đó. Nếu
muốn, người ta có thể thuê chó săn của chủ bãi.

Một
người nước Sở thuê một con tên là "Làm Công Nhật". Con chó này nghiệp
vụ rất cao, rất cố gắng, hễ đi là mang về sản phẩm. Mùa hè năm đó, người nước
Sở rất hài lòng về con chó này.

Hè
năm sau, ông ta lại đến bãi săn và hỏi thuê con chó năm ngóai.

Chủ
bãi săn lắc đầu:

-
Con chó này không làm gì được nữa, rồi chỉ tay ra góc tường, ở đó có con chó
đang nằm ườn, mắt mơ màng nhìn thái dương.

Người
nước Sở trừng mắt: đó là con chó nhiệt tình, xông xáo ngày xưa ư?

-
Sao đến nông nỗi này? – Người nước Sở ngạc nhiên hỏi.

-
Nó vốn là con chó tốt. Thế nhưng, có người nước Yên đã thuê nó, vì thấy con chó
giỏi nên đổi tên cho nó. Kết quả, chỉ vì có tên mới mà con chó đâm suy đốn như
vậy.

-
Chỉ đổi tên? Mà tên gì vậy? – Người nước Sở càng ngạc nhiên.

Chủ
bãi săn đáp:

-
Tên nó vốn là "Làm Công Nhật", người nước Yên lại đổi thành
"Giám Đốc".

Tào
Tháo nói:

-
Lưu Bị được làm ông chủ công ty Từ Châu là nhờ Đào Khiêm cho trước khi chết.

Dương
Tu nói:

-
Tất nhiên tôi biết việc đó. Anh mở hồi 12 "Tam quốc diễn nghĩa" là
thấy đoạn Đào Khiêm nhường Từ Châu cho Lưu Bị.

Tào
Tháo giải thích:

-
Ý ta là Đào Khiêm giống kẻ rỗi việc nước Yên, còn Lưu Bị chẳng khác nào con chó
muốn làm giám đốc! Tào Tháo tự cảm thấy thú vị, cười ha ha.

Dương
Tu cũng thấy buồn cười và cười theo.

Cười
xong, Tào Tháo trầm ngâm:

-
Không ngờ chú chó giám đốc Lưu Bị lại chẳng có vẻ lười biếng năm xưa. Không chỉ
tinh thần sung mãn, răng nanh cũng sắc nhọn lắm!

3. Thợ săn quản lý đàn
chó

Dương
Tu nói:

-
Nhắc tới chó, tôi cũng có câu chuyện về diễn tiến thợ săn quản lý bầy chó. Anh
sẽ thấy, quan hệ ông chủ và người làm thuê không khác là bao.

1.

Một
chú chó săn chạy khắp cánh đồng dưới chân núi mà không bắt được con thỏ nào.

Người
chăn dê thấy thế thì cười, trêu chú chó:

-
Chú thật bất tài. Con thỏ nhỏ hơn chú bao nhiêu mà còn chạy nhanh hơn.

Chó
săn đáp:

-
Ông không biết mục đích chạy của bọn tôi hoàn toàn khác nhau! Tôi chạy chỉ vì
miếng ăn, còn thỏ chạy vì tính mạng!

Thợ
săn nghe cuộc trò chuyện của người chăn dê và chú chó, nghĩ bụng: "Con chó
này nói đúng. Nếu ta muốn có nhiều thỏ hơn thì phải nghĩ cách khác". Một ý
nghĩ lóe lên trong đầu thợ săn. Đó là tia lửa đầu tiên của khoa học quản lý.

2.

Thế
là thợ săn ra chợ mua thêm mấy con chó săn khác. Sau đó, ông ta ra chính sách
mới: Hễ con nào bắt được đủ số thỏ sẽ được "trả lương" bằng mấy chiếc
xương. Không bắt được thỏ thì không có ăn.

Chiêu
mới quả cao tay. Bầy chó tranh nhau săn bắt, đem rất nhiều thỏ về, bởi chẳng
con nào muốn thấy chó khác gặm xương, trong khi mình hóp bụng trương mắt ếch.

3.

Được
một thời gian, lại có vấn đề xuất hiện. Bầy chó nhận ra: thỏ lớn khó bắt hơn
thỏ bé, vậy mà bắt được bất kể thỏ lớn hay thỏ bé thì đều nhận trả công như
nhau. Lúc đầu chỉ có một vài con giỏi nhận xét mới chuyên bắt thỏ nhỏ, sau cả
đàn đều làm theo.

Thợ
săn hỏi:

-
Gần đây thỏ bọn bay bắt được càng ngày càng nhỏ, vì sao vậy?

Bầy
chó trả lời:

-
Thỏ lớn thỏ nhỏ không khác nhau, ai phí công đi bắt thỏ lớn đây?

Sau
một thời gian suy nghĩ, thợ săn quyết định không dùng xương để trả cho số lượng
thỏ, mà dùng phương pháp đánh giá hiệu quả: cứ một thời gian lại thống kê trọng
lượng thỏ của từng con săn về, từ đó trả công theo từng giai đoạn.

Cách
quản lý mới của thợ săn lập tức có tác dụng, số thỏ bầy chó săn về tăng cả số
lượng lẫn chất lượng. Thợ săn rất đắc ý.

4.

Thế
nhưng, ngày này qua ngày khác, thợ săn lại thấy số thỏ bầy chó săn về giảm rõ
rệt, mà những con chó càng nhiều kinh nghiệm thì lại đem về càng ít thỏ.

Thợ
săn hỏi bầy chó. Bầy chó đáp:

-
Quãng đời đẹp nhất của bọn tôi đều là cho ông, chủ nhân. Nhưng giờ bọn tôi ngày
một già. Khi không bắt được thỏ nữa, ông có còn cho tôi xương không?

Thế
là thợ săn thống kê lại toàn bộ số thỏ bắt được của từng con, tiến hành phân
tích, đưa ra quy định mới về trả công: Nếu bắt được số thỏ vượt một mức nhất
định, chó săn khi về già sẽ được trả số xương nhất định.

Bầy
chó vui sướng, tất cả lại lao đi săn, cố để hoàn thành nhiệm vụ ông chủ giao.
Qua một thời gian, một số chú chó đã hoàn thành chỉ tiêu.

5.

Một
thời gian sau, có một con nói:

-
Chúng tôi cố gắng thế mà chỉ được trả mấy khúc xương, mà số thỏ tôi săn được
quý gấp bao nhiêu lần xương. Vì sao chúng tôi không bắt thỏ cho chính mình nhỉ?

Thế
là có mấy chú chó bỏ thợ săn, tự mình lập xưởng bắt thỏ.

Tào
Tháo nghe xong thì cười to, khen ngợi không ngớt:

-
Ha ha, sâu sắc lắm! Nhưng rốt cuộc chuyện ám chỉ gì?

Dương
Tu hỏi lại:

-
Anh cho là ám chỉ gì?

Tào
Thào nói:

-
Nghe quen lắm, nhưng không biết nói thế nào.

4. Năm bước phát triển
của khoa học quản lý

Dương
Tu nói:

-
Anh thấy đấy, xưa kia dưới tay Đổng Trác chỉ có Lã Bố, ba anh em Lưu, Quan,
Trương đều không phải là đối thủ của Lã Bố. Lã Bố không phải không có chí tiến
thủ mà còn cả gan đoạt bồ của ông chủ, gây ra vụ scandal Phụng Nghi Đình và
khiến công ty sụp đổ. Vì sao vậy? Vì thiếu khoa học quản lý. Đang mới chỉ ở
giai đoạn một của quản lý học mà đốm lửa đã đốt cháy tất cả các giai đoạn.

Tào
Tháo nói:

-
Ừ, có lý.

Dương
Tu nói:

-
Sau này Viên Thiệu thông minh hơn một chút, không chỉ nuôi một chó săn như Đổng
Trác mà còn có Nhan Lương, Văn Sú, Cao Lâm, Trương Quách, Vu Quỳnh... tạo ra cơ
chế cạnh tranh nội bộ. Đó là giai đoạn hai của quản lý học, là giai đoạn phát
triển lên cơ chế khích lệ.

Thào
Tháo nói:

-
Không sai! Viên Thiệu tuy chỉ còn nắm xương tàn, nhưng rốt cuộc y cũng có chút
thành tích.

Dương
Tu tiếp lời:

-
Sở dĩ tổng giám đốc Tào của chúng ta đánh bại Viên Thiệu là vì hơn một bậc. Anh
không chỉ cần bầy chó săn thỏ, mà cần săn thỏ lớn. Bầy chó săn cam tâm tình
nguyện vì được đánh giá theo hiệu quả trách nhiệm. Đó là giai đoạn thứ ba.

Tào
Tháo giật mình, nhắc nhở Dương Tu:

-
Anh này gan to thật, dám so sánh bao tướng tài của tôi với chó săn! Họ đường
đường là những giám đốc khu vực đấy!

- Giờ
tôi đàm luận học vấn với tổng giám đốc Tào, chỉ rộng rãi như trời biển thì ý từ
mới bay bổng được! – Dương Tu không để ý đến lời Tào Tháo, vẫn nói tiếp:

- Tài
quản lý của tổng giám đốc Tào trác việt hơn người, không chỉ dừng lại ở giai
đoạn ba mà còn tiến lên giai đoạn bốn. Anh đề xuất kế hoạch cùng hưởng lợi
nhuận và kế hoạch tiền hưu trí, thật quá lợi hại để giữ chân nhân tài. Nó là
chủ đề nóng trong công ty một thời gian.

Tào
Tháo nói:

-
Đúng rồi. Trong một công ty lớn, kết hợp tất cả mọi người là việc chẳng dễ dàng
gì.

Dương
Tu mỉm cười:

-
Những kế hoạch đó đương nhiên là tốt, nhưng vẫn có ngoại lệ. Anh đối xử với Lưu
Bị đâu có bạc bẽo, kết quả là sao: chuồn rồi! Việc đó cho thấy điều gì? Rất
nhiều nhân viên muốn lập nghiệp. Quản lý học của chúng ta nên tiến tới giai
đoạn thứ năm. Không chỉ có thợ săn, ngay cả chó săn cũng có nhu cầu lập nghiệp.

Tào
Tháo sững người:

-
Chó săn cũng muốn có cơ hội lập nghiệp?

Dương
Tu giải thích:

-
Đúng vậy. Nhìn từng chú từng chú chó săn bỏ đi, vì sao chúng ta không tạo cho
họ cơ hội lập nghiệp trong nội bộ công ty? Tôi kiến nghị: Tổng giám đốc Tào cho
thành lập "Hội khích lệ nhân viên lập nghiệp". Hội sẽ tìm những cách
thức thích hợp để khích lệ và giúp đỡ nhân viên lập nghiệp. Như vậy, một mặt
công ty ta có thêm nhiều cơ hội đầu tư; mặt khác, nhân viên có thể tự quản lý
một hạng mục mới, bước một bước dài trong sự nghiệp.

Tào
Tháo kinh ngạc:

-
Ý hay lắm. Nó không chỉ giữ chân được những người ưu tú trong công ty, mà còn
tạo thêm nhiều lợi nhuận và tránh được những cuộc cạnh tranh phức tạp sau này.
Đúng rồi, chỉ cần hiểu ước muốn làm ông chủ của chó săn, ta không tạo ra một
Lưu Bị thứ hai.

Dương
Tu đắc ý:

-
Anh định thưởng tôi thế nào?

Tào
Tháo nói:

-
Một lời anh bằng mười năm đọc sách. Tôi sẽ thưởng anh xứng đáng. Tiện nói luôn:
anh là người tài, nhưng cậy tài mà khinh khi sẽ chuốc đố kị mà thôi.

LỜI BÀN CỦA TÁC GIẢ

Công
ty có được tinh thần cống hiến của nhân viên hay không, vấn đề cốt yếu là có
tạo điều kiện cho họ sáng tạo hay không, có cho họ cảm giác thành đạt và thực
hiện được ước mơ hay không. Trả lương, thưởng, đánh giá hiệu quả, tạo điều kiện
để nhân viên thực hiện kế hoạch… đều là những công cụ hữu hiệu để nhà quản lý
kích thích tinh thần làm việc của nhân viên.

Có
những người mục đích làm việc không chỉ xuất phát từ tiền, mà còn từ tình yêu
công việc. Trong tiềm thức, mỗi nhân viên đều hy vọng được làm và phát triển công
việc mình yêu thích.

Tạo
"đất" cho nhân viên làm việc là một kỹ thuật quản lý mới. Một mặt nó
giúp nhân viên hiểu rõ vị trí và phương hướng làm việc của mình trong công ty,
phát huy năng lực, thỏa mãn tình yêu công việc và khát vọng thành đạt của nhân
viên; mặt khác nó là cách giữ gìn và phát triển hữu hiệu nguồn lực con người,
đáp ứng cả nhu cầu hiện tại và tương lai của công ty.

Dùng
kỹ thuật quản lý mới này, bạn có thể để ra được bao kế hoạch, đồng thời tạo cho
nhân viên cơ hội học tập và phát triển. Khích lệ tinh thần tiến thủ của nhân
viên, bạn sẽ không ngừng tăng cao hiệu suất và thực hiện mục tiêu chiến lược
của công ty.