-
"Mọi người đều cho rằng tôi không thể làm được gì, nhưng cha mẹ tôi không
nghĩ thế, họ tin ở tôi, và chúng tôi đã chứng minh cho mọi người thấy rằng họ
đã nhầm khi nghĩ như thế.”

Đó là một câu chuyện khó tin, nhưng có thật: một
người liệt toàn thân ngồi xe lăn nhưng có thể thi đấu đủ các môn, từ marathon
đến ba môn phối hợp, và thậm chí cả những cuộc tranh tài thể thao khắc nghiệt
vốn chỉ dành cho những vận động viên có sức khỏe siêu hạng.

Anh luôn về đích và bỏ lại phía sau hơn một nửa số
vận động viên khác trong cuộc đua. Chỉ bấy nhiêu thôi cũng đủ làm cho đám đông
khán giả thán phục đến lặng người.

Rick Hoyt đã từng cán đích 631 lần như thế trong
suốt hai mươi năm qua, và hầu như anh luôn nằm trong nhóm năm mươi phần trăm
những người về đầu, chưa kể đôi lần anh đoạt chức vô địch. Tuy nhiên, anh không
bao giờ về đích một mình vì lúc nào cũng vậy, sát bên anh là người đồng đội chí
cốt, Dick Hoyt, cha anh.

Mọi người nói rằng những gì Dick làm được thật phi thường.
Người ta thường nhìn thấy hình ảnh một người đàn ông trung niên vừa chạy vừa
đẩy một người khác ngồi trong xe lăn, hoặc gò lưng đạp xe kéo theo một chiếc xe
lăn lên dốc xuống đồi, hay vừa bơi vừa kéo một người khuyết tật cùng chinh phục
3 km đường đua xanh và còn nhiều chuyện hơn thế nữa. Gia đình Hoyt đã quen
thuộc với những hình ảnh đó. Và, họ có thể biến những cái không thể thành có
thể.

Khi Rick chào đời năm 1962, các bác sĩ nói với Dick
và Judy, cha mẹ anh, rằng đứa bé sẽ chẳng mang lại điều gì tốt đẹp cho họ ngoài
sự đau buồn và khuyên họ nên gởi Rick vào trại trẻ mồ côi. Bị liệt toàn thân do
bại não, Rick chỉ có thể sống đời sống thực vật. Có lẽ con trai họ không bao
giờ có thể hòa nhập được với cộng đồng.

Gia đình Hoyt bỏ ngoài tai lời khuyên của bác sĩ và
đem con trai họ về North Reading, bang Massachusetts. Dick và Judy quyết
định nuôi dưỡng con trai họ như mọi đứa trẻ bình thường khác. Vào thời đó, các
chuyên gia không biết nhiều về chứng bại não và do đó họ cũng không chắc chắn
lắm về tình trạng của Rick. Việc phải sống cùng với trẻ tàn tật là điều hầu như
nằm ngoài mong đợi của hầu hết các bậc phụ huynh. Nhưng gia đình Hoyt là một
ngoại lệ. Họ muốn chứng tỏ “tình trạng khuyết tật” thuần túy chỉ là một thử
thách cần phải chinh phục, chứ không phải là những rào cản không thể vượt qua.

Cách giao tiếp duy nhất với mọi người mà Rick có thể
thực hiện là gật đầu để biểu lộ sự đồng tình hoặc lắc đầu chỉ sự phản đối. Các
chuyên gia y tế bảo rằng anh không thể nói được. Gia đình Hoyt lại có niềm tin
ngược lại và họ đã tặng 5.000 đô la cho trường Đại học Tufts để nghiên cứu
thiết bị hỗ trợ giao tiếp dành cho người không có khả năng nói bình thường. Khi
Rick mười hai tuổi, thiết bị này đã sẵn sàng đưa vào thử nghiệm. Các kỹ sư của
Đại học Tufts và cả gia đình Hoyt hồi hộp vây quanh Rick chờ đợi những câu nói
đầu tiên của cậu. Rick dùng đầu để điều khiển công tắc điện và cuối cùng cũng
lắp ghép được thành câu: “Giống con gấu quá!”.

“Chúng tôi cùng bật cười trong hạnh phúc”, Dick nói,
“bởi vì điều đó đã xác nhận những gì chúng tôi hằng tin tưởng - Rick có tư duy
lành mạnh và tích cực - và cả óc khôi hài nữa.”

Vì Rick sớm bộc lộ sự yêu thích thể thao, cả gia
đình thường đưa cậu đi câu cá, đua thuyền, và thậm chí là leo núi bằng cách
mang cậu sau lưng. Mọi người trong gia đình được dịp nhận biết khuynh hướng
thích mạo hiểm, thử thách ở cậu, đồng thời thấy rõ một con người bình thường
với một đầu óc bình thường, có những nhu cầu như mọi người khác - cả những niềm
hy vọng và ao ước được mọi người tôn trọng - trong thân thể hầu như không cử
động được của Rick.

Thiết bị giao tiếp hỗ tương đóng vai trò then chốt
giúp Rick bày tỏ ý tưởng cá nhân và những quan tâm của cậu cùng những thắc mắc
thể hiện một tư chất thông minh. Tuy nhiên các trường học không dám nhận Rick bởi
cậu không thể tự bước đi, không thể tự ăn uống hoặc mở miệng nói chuyện. Năm 14
tuổi, do khả năng ‘nói’ thông qua thiết bị hỗ trợ ngày càng phát triển và đạo
luật mới nhằm đảm bảo cho mọi trẻ em đều được đến trường, cuối cùng Rick cũng
được vào trung học, nơi có những trang thiết bị hỗ trợ đặc biệt có thể giúp cậu
tự xoay xở trong mọi sinh hoạt. Chính trong quãng thời gian này, Rick cảm thấy
yêu thích môn điền kinh.

Vào năm 1977, khi Rick được mười lăm tuổi, tình cờ
cậu nghe nói về cuộc thi marathon năm dặm sắp được tổ chức để quyên góp cho một
sinh viên bị tai nạn xe hơi. Rick thổ lộ với cha ý muốn tham gia để giúp đỡ cậu
sinh viên nọ. Thoạt tiên cha cậu rất bất ngờ với đề nghị của con mình. “Tôi
nghĩ, mình đã bốn mươi tuổi và thỉnh thoảng mới chạy bộ chút ít nên không thể
nói tôi là một vận động viên điền kinh nghiệp dư được. Điều làm tôi lo nhất là
làm sao tôi có thể vừa chạy vừa đẩy Rick trên chiếc xe lăn của nó. Nhưng tôi
biết đây là cơ hội có ý nghĩa vô cùng lớn đối với con trai tôi nên tôi bảo Rick:
“Được rồi, chúng ta sẽ đăng ký!”.

Sau khi cuộc đua kết thúc, Dick ê ẩm cả người và hầu
như không thể nhấc nổi tay chân trong suốt hai tuần liền sau đó. Nhưng vào một
đêm nọ, trong khi Dick đang xoa bóp những chỗ bị đau bằng thuốc Epsom thì Rick
về đến nhà, cậu đưa ra một thông điệp làm thay đổi cả cuộc đời Dick: “Cha à,
khi chạy cùng cha, con cảm thấy như mình không phải là người tàn tật gì cả”.
Sau cùng thì Rick cũng đã tìm thấy điều có thể cho cậu cảm giác tự do bay bổng
không gì sánh bằng. Lúc đó, Dick biết mình phải làm gì. Nếu Rick muốn trở thành
vận động viên điền kinh và được thi đấu, Dick sẽ chắp đôi tay và đôi chân của
mình để giúp con trai đạt được ước mơ. Nhưng để làm được như thế, Dick cần phải
thiết kế lại một chiếc xe đẩy nhẹ hơn nhiều để giảm bớt sức nặng cho ông trên
đường chạy.

Hai năm sau đó, chiếc xe mới được hoàn tất vào tháng
chín năm 1979, lúc Rick và cha mình đăng ký tham gia một giải đấu marathon
chính thức lần đầu tiên, một cuộc đua năm dặm
ở Springfield, Massachusetts. Họ về đích thứ 150 trong tổng số 300
vận động viên. Sau đó, họ thi đấu ở nhiều thành phố khác nhau vào mỗi cuối
tuần. Một trong những cuộc đua đó là giải Marathon Boston, một giải đấu nổi
tiếng thế giới với đường đua tiêu chuẩn, dài 42,175 km. Rick và cha cậu đăng ký
ở nhóm vận động viên ngồi xe lăn, nơi có những vận động viên nhiều kinh nghiệm
thi đấu trước đó. Đơn đăng ký của Rick bị từ chối bởi Rick không thể đua một
mình. Nhưng cả gia đình Hoyt không chịu bỏ cuộc. Họ âm thầm tham dự cuộc đua,
họ thay phiên nhau chạy sau xe của Rick để đẩy cậu. Chẳng có nhà tài trợ hay
thành viên nào trong ban tổ chức biết đến sự có mặt của họ, nhưng khán giả dọc
đường đua trong thành phố thì ai cũng biết, và họ đã nhiệt liệt reo hò cổ vũ
gia đình Hoyt cho tới khi họ về đến đích. Trong số 7.400 vận động viên tham
gia, gia đình nhà Hoyt nằm trong nhóm chín mươi phần trăm những người về đầu.
Đây là một trong những cuộc đua marathon đầu tiên ở Boston mà họ tham
gia và về đến đích.

Trong suốt những năm này, Rick cũng chứng tỏ mình
còn hơn cả một vận động viên “đặc biệt”. Cậu lấy bằng tốt nghiệp của Đại
học Boston và trở thành người khuyết tật bại não đầu tiên tốt nghiệp
đại học.

Năm 1984, Dick trở thành một vận động viên điền kinh
nổi tiếng và được mời tham dự các cuộc thi ba môn phối hợp (bơi, đạp xe, chạy
bộ). Đó vốn là cuộc thi dành cho những người có sức khỏe tốt và dẻo dai nhưng
ban tổ chức muốn Dick tham gia, và chỉ mình ông mà thôi, không có Rick. Ông từ
chối. Năm kế tiếp, họ lại đưa ra lời mời tương tự, nhưng một lần nữa ông lại từ
chối nếu không có con trai của mình cùng tham gia. Dick nói với các nhà tổ
chức, “Rick chính là lý do tôi tham gia các cuộc thi này; tôi không muốn thi
đấu một mình. Rick là động lực thúc đẩy tôi. Hơn nữa, nếu không có Rick, tôi
không biết phải làm gì với hai cánh tay của mình”.

Sau cùng, ban tổ chức đồng ý để Rick tham gia nếu
Dick có thể trang bị một thiết bị thi đấu an toàn cho cả hai. Dick cũng chẳng
thèm bận tâm khi con trai mình không biết bơi, cũng chẳng biết đạp xe kể từ năm
lên sáu tuổi. Sau những gì mà con trai ông đạt được, những khó khăn ấy chừng
như chẳng đáng kể gì.

Dick bắt đầu huấn luyện và thiết kế một thiết bị có
thể giúp ông kéo Rick theo dưới nước cũng như trên bộ. Chiếc xe đạp nặng 29 kg,
Rick 44 kg, và Dick 84 kg - tổng cộng 157 kg, cả khối lượng này sẽ lên đèo
xuống dốc, vượt qua những rào cản thể chất và tinh thần một cách không ngừng
nghỉ. Rick và Dick đã hoàn tất cuộc thi ba môn phối hợp lần đó và cả những lần
khác mà họ từng tham dự, với thành tích nằm trong số năm mươi phần trăm những
người về đầu.

Trong suốt quá trình thi đấu, Dick nghiệm ra rằng
“Không có gì không thể vượt qua nếu mọi người biết làm việc cùng nhau”. Dick đã
nghĩ đúng. Hai cha con họ đã cùng nhau trải qua những cuộc đua nổi tiếng chỉ
dành cho những người có sức khỏe tốt. Những cuộc đua mà mọi người chỉ riêng
nghĩ làm sao để sống còn đã là một niềm hạnh phúc lớn - bơi một mạch 3,8 km,
đạp xe 179 km và chạy 42 km đường trường. Rick đi học cả tuần, còn Dick thì tự
luyện tập. Mỗi ngày ông bơi khoảng 3 km, chạy 13 km, và đạp xe từ 50 - 60 km
cùng chiếc xe lăn thi đấu trong đó có khối bê tông 45 kg. Dick và con trai mình
đã cùng thi đấu và về đích bốn cuộc thi ba môn phối hợp như thế.

Họ cũng từng đạp xe từ Los
Angeles tớiBoston, với quãng đường 6.000 km trong suốt bốn mươi lăm ngày
không nghỉ. Sau khi hoàn tất cuộc đua marathon Boston lần thứ mười lăm, cuộc
đua mà họ đã bị từ chối vào năm 1981 khi lần đầu tiên đăng ký tham gia, họ đã
được tôn vinh như những Anh hùng của nước Mỹ nhân kỷ niệm lần thứ 100 môn
marathon.

Dick vẫn khăng khăng rằng chính con trai mình mới là
vận động viên điền kinh, chứ không phải ông. “Tôi không biết phải giải thích
thế nào, nhưng mỗi khi đứng đằng sau chiếc xe lăn của con trai, tôi cảm thấy
lâng lâng khó tả. Rick là cỗ máy hoạt động của cả hai chúng tôi. Tôi cho Rick
mượn thân thể mình, nhưng chính tinh thần của Rick mới là động cơ thúc đẩy
chúng tôi tiến về phía trước.”

Rick và Dick đã thi đấu cùng nhau suốt hai mươi năm
và có thể nói, thứ hạng trong mỗi cuộc đua không quan trọng đối với họ. Nhưng
vào những khoảnh khắc họ bước vào vạch xuất phát, mỗi cuộc đua đã là một chiến
thắng vĩ đại đối với họ.

DICK
HOYT - RICK HOYT

“Tôi xác quyết rằng tôi chỉ là một con người bình
thường với những khả năng dưới mức trung bình.Tôi không có chút nghi ngờ nào rằng
bất kỳ người nào cũng có thể làm được những điều tôi đã làm nếu họ không ngừng
ươm mầm hy vọng và niềm tin.”

-
Mahatma Gandhi