Chương 20

Grimaud vào cuộc

Với vẻ ngoài thuận lợi
của mình, Grimaud đến trình diện ở cây tháp lâu đài Vincennes. De Chavigny tự phụ có con mắt
không bao giờ lầm lẫn; điều ấy có thể khiến người ta tin rằng ông ta đích thực
là con đẻ của giáo chủ De
Richelieu mà lòng tự
phụ cũng là muôn thuở. Ông ta chăm chú ngắm kẻ đến xin việc và suy đoán rằng
lông mày sít vào nhau, môi mông dính, mũi khoằm và lưỡng quyền cao gồ của
Grimaud là những đặc trưng hoàn hảo. Ông ta chỉ hỏi mười hai câu. Grimaud đáp
lại có bốn. Ông liền bảo:

- Đây là một tay xuất
sắc, tôi đã nhận xét trước như thế mà. Anh hãy đến nói với ông La Ramée chấp
nhận và bảo ông ấy rằng anh vừa ý tôi về mọi điểm.

Grimaud quay gót và
sang dự cuộc kiểm tra khe khắt hơn của La Ramée. Điều khiến La Ramée khó khăn
hơn, chính là vì De Chavigny biết là có thể dựa vào hắn ta và hắn ta thì muốn
có thể dựa vào Grimaud.

Grimaud có đúng những
phẩm chất có thể làm xiêu lòng một viên sĩ quan cảnh sát đang mong muốn có một
người phụ cảnh sát; cho nên sau một nghìn câu hỏi mà mỗi câu chỉ được đáp lại
bằng có một phần tư câu. La Ramée mê mẩn về cái tính hà tiện lời ấy, bèn xoa
xoa hai bàn tay và tuyển dụng Grimaud luôn.

- Mệnh lệnh? - Grimaud
hỏi.

- Đây. Không bao giờ để
tù nhân một mình, tước của hắn mọi đồ dùng nhọn sắc, không cho hắn làm hiệu với
những người ở ngoài hoặc chuyện trò quá lâu với bọn lính canh.

- Hết à? - Grimaud hỏi.

- Hết với lúc này thôi.
- La Ramée đáp. - Nếu có những hoàn cảnh mới thì sẽ có những mệnh lệnh mới.

- Được. - Grimaud đáp.

Và hắn đi vào phòng
quận công De
Beaufort.

Ông quận công đang chải
râu, ông để cả râu tóc mọc dài cốt để chơi khăm Mazarin bằng cách phơi bày sự
khổ cực và phô ra vẻ mặt ốm o của mình.

Nhưng vừa mới mấy hôm
trước đây, đứng trên tháp cao ông ngỡ như nhận ra ở trong một cỗ xe bóng bà De
Montbazon kiều diễm mà kỉ niệm bao giờ cũng thân thương với ông, thì ông lại
không muốn mình xuất hiện với bà cũng giống như Mazarin; cho nên trong niềm hi
vọng gặp lại bà, ông đã hỏi mượn một cái lược bằng chì và được đồng ý.

Ông De Beaufort hỏi mượn lược
bằng chì, vì giống như mọi người có tóc hoe vàng, ông có bộ râu hung đó; chải
lược bằng chì râu sẽ đen lại.

Grimaud bước vào vừa
nhìn thấy cái lược ông hoàng vừa đặt trên bàn, hắn cầm lấy chiếc lược và vái
chào.

Quận công kinh ngạc
nhìn nhân vật kỳ dị ấy.

Nhân vật đó bỏ lược vào
túi.

- Ơ này? Thế là thế
nào? - Quận công kêu lên - Cái thằng bố láo này là ai vậy?

Grimaud, chẳng nói
chẳng rằng, nhưng lại cúi chào lần thứ hai.

- Mày câm à? - Quận
công hỏi.

Grimaud ra hiệu là
không.

- Thế mày là gì nào.
Trả lời đi, tao ra lệnh cho mày đấy.

- Lính canh, - Grimaud
đáp.

- Lính canh? - Quận
công nói. - Được, bộ sưu tập của ta chỉ thiếu có bộ mặt đáng treo cổ này. Ơ! La
Ramée, có một kẻ nào đây này!

La Ramée nghe gọi chạy
đến. Không may cho hoàng thân - La Ramée tin cậy ở Grimaud, sắp đi Paris,
ông ta đã ra đến sân, lại quay trở lên bực dọc và hỏi:

- Gì thế, hoàng thân?

- Tên kẻ cắp này là thế
nào, nó lấy cái lược của tôi và bỏ vào trong túi. - Ông De Beaufort hỏi.

- Đó là một tên lính
gác của Đức ông. Một anh chàng đầy uy tín mà tôi chắc rằng ngài cũng sẽ coi
trọng như ông De Chavigny và tôi.

- Tại sao nó lại lấy
cái lược của tôi?

- Quả vậy, - La Ramée
nói, - tại sao anh lại lấy cái lược của Đức ông?

Grimaud rút lược ở túi
ra, đưa mấy ngón tay lên và vừa nhìn vừa trỏ cái răng lược to, hắn chỉ thốt ra
có mỗi một tiếng:

- Nhọn.

- Đúng thế, - La Ramée
nói.

- Cái tên súc sinh ấy
bảo gì? - Quận công hỏi.

- Nó bảo rằng mọi đồ
dùng nhọn đều cấm Đức ông dùng.

- Thế đấy? La Ramée
này. Ông điên đấy à? Chính ông đưa cho tôi cái lược ấy cơ mà.

- Thưa Đức ông, tôi đã
sai lầm, đưa cái lược cho ngài, tôi đã vi phạm chính mệnh lệnh của tôi.

Hoàng thân giận dữ nhìn
Grimaud, hắn đã đưa chiếc lược cho La Ramée.

- Ta thấy trước rằng
cái thằng vô lại này sẽ làm bực mình ghê gớm, - hoàng thân lẩm bẩm nói.

Thực vậy, trong ngục tù
không có tình cảm trung gian. Vì vậy tất cả mọi thứ, người và vật, đều hoặc là
bạn anh, hoặc là kẻ thù của anh, người ta yêu và ghét đôi khi do lý trí, nhưng
thường thường do bản năng.

Do cái duyên do hết sức
đơn giản là vừa thoạt nhìn, Grimaud đã vừa lòng De Chavigny và La Ramée, những
đức tính của hắn trước mắt viên giám ngục và viên quan cảnh sát là ưu điểm thì
trước mắt người tù là khuyết điểm, cho nên trước tiên hắn ắt không vừa lòng ông
De Beaufort.

Tuy nhiên Grimaud không
muốn thẳng thừng công kích người tù; hắn cần không phải một sự hiềm ghét tạm
thời mà một sự hằn thù thật dai dẳng.

Cho nên hắn rút lui để
nhường chỗ cho bốn tên vệ sĩ vừa mới ăn sáng xong tiếp tục công việc ở bên
hoàng thân.

Về phía hoàng thân còn
phải làm một trò bông đùa mới mà ông ta rất trông cậy vào nó: ông đã bảo mang
đến những con tôm cho bữa ăn sáng hôm sau và mong dùng thì giờ ban ngày làm một
cái giá treo cổ nhỏ xíu để treo cái con đẹp nhất ngay giữa phòng. Cái màu đỏ
của tôm chín sẽ khiến người ta không còn phải nghi ngờ gì sự ám chỉ, và như vậy
ông sẽ thích chí được treo cổ hồng y giáo chủ bằng tượng trưng trong khi chờ
đợi lão ta bị treo cổ thật sự, mà chẳng ai có thể trách ông đã không treo vật
khác ngoài con tôm.

Ngày hôm ấy dùng để
chuẩn bị cho việc hành hình. Trong tù người ta trở thành trẻ con và ông de Beaufort có tính cách dễ
thành trẻ con hơn bất kỳ ai. Ông đi dạo như thường lệ, ông bẻ vài ba cành cây
để dùng vào trò chơi và sau khi tìm kiếm ông nhặt được một mảnh thủy tinh vỡ,
việc đó có vẻ làm ông thích thú nhất. Về nhà ông tháo sợi vải ở khăn tay.

Không một chi tiết nào thoát khỏi con mắt dò xét của
Grimaud.

Buổi sáng hôm sau, cái
giá treo cổ đã xong và để trông rõ nó, ở giữa gian phòng, ông de Beaufort dùng
mảnh thủy tinh vỡ để vót nhọn một đầu cọc.

La Ramée xem ông làm
với vẻ tò mò của một người cha đang nghĩ rằng có lẽ mình sắp phát hiện ra một
đồ chơi mới cho lũ con, còn bốn tên vệ sĩ thì nhìn với cái vẻ vô công rồi nghề
thời ấy cũng như bây giờ làm nên đặc điểm chủ yếu của bộ mặt người lính.

Lúc Grimaud vào, hoàng
thân vừa mới đặt mảnh thủy tinh xuống mặc dù ông chưa vót xong cái chân cột;
nhưng ông dừng lại để buộc sợi chỉ vào đầu cột.

Ông liếc nhìn Grimaud,
mắt vẫn còn vương một chút bực bội từ chiều hôm trước, nhưng rất hỉ hả về kết quả tất yếu của
sáng kiến mới của mình ông không còn chú ý đến chuyện khác.

Song, khi ông buộc xong
một nút ở đầu dây này và một thòng lọng ở đầu dây kia, ông nhìn sang một đĩa
tôm và đưa mắt chọn một con tôm bệ vệ nhất, và ông quay lại để tìm mảnh thủy
tinh, thì mảnh thủy
tinh đã biến mất.

- Ai lấy mảnh thủy tinh
của tôi? - Ông hoàng cau mày hỏi.

Grimaud ra hiệu là hắn
lấy.

- Sao? Lại là mày à?
Sao mày lấy của tao?

- Ờ - La Ramée hỏi. -
Sao ông lại lấy mảnh thủy tinh của Điện hạ?

- Sắc bén - Đúng thế,
thưa Đức ông!

La Ramée nói:

- Chà! Thật ghê chưa. Chúng ta
kiếm được một thằng cha quý hóa.

- Này ông Grimaud, -
hoàng thân nói, - vì lợi ích của ông, tôi van ông đó, hãy cẩn thận chớ có bao
giờ đứng ở trong tầm tay của tôi.

Grimaud cúi chào và
đứng xa ra đầu phòng.

- Thôi, thôi, Đức ông,
- La Ramée nói, - đưa tôi cái giá nhỏ của ông, tôi sẽ vót nhọn bằng con dao của
tôi.

- Ông ấy à? - Quận công
cười nói.

- Vâng, tôi; thế chẳng
phải ngài cần việc ấy sao?

- Đúng vậy.

- Này, làm đi, - quận
công nói tiếp, - thế thì càng ngộ. Cầm lấy, ông La Ramée thân mến.

La Ramée không hiểu tý
gì về lời cảm thán của hoàng thân, ra sức vót lấy vót để cái chân cọc.

- Được rồi, - quận công
nói, - bây giờ ông đào một lỗ nhỏ ở dưới đất kìa trong khi tôi đi kiếm kẻ chịu
nạn.

La Ramée quỳ một chân
xuống đào đất.

Trong lúc ấy, hoàng
thân treo một con tôm vào sợi len. Rồi ông cắm cái giá ở giữa gian phòng và phá
lên cười.

La Ramée cũng cười như
nắc nẻ, chẳng hiểu mình cười vì cái gì.

Và bọn vệ sĩ cũng đồng
thanh cười theo.

Riêng Grimaud không
cười.

Hắn đến gần La Ramée và
chỉ cho xem con tôm đang quay đi quay lại ở đầu dây, rồi nói:

- Giáo chủ!

- Bị treo cổ bởi Điện
hạ quận công de Beaufort và bởi thầy Jacques Chrysostome La Ramée, phó quan cảnh sát của nhà vua. -
Hoàng thân vừa nói vừa cười dữ dội hơn lúc nào hết.

La Ramée kêu lên một
tiếng kinh hoàng và nhảy bổ vào cái giá treo cổ mà hắn ta nhổ lên, bẻ vụn ra
từng mảnh và vứt qua cửa sổ, hắn toan làm thế với cả con tôm do hắn đang nổi
khùng, thì Grimaud liền đỡ lấy luôn.

- Ăn ngon đấy, - hắn nói và bỏ con tôm
vào túi.

Lần này ông quận công
thích thú vô cùng với trò chơi đó, nên ông cũng hầu như tha thứ cho Grimaud về
cái vai hắn đóng. Nhưng trong ngày hôm ấy ông suy nghĩ về cái ý đồ của tên lính
canh và kỳ thực ý đồ ấy có vẻ xấu xa, cho nên ông cảm thấy mối hằn thù của ông
đối với hắn tăng lên rõ rệt.

Nhưng trước sự thất
vọng lớn lao của La
Ramée, câu chuyện con tôm vẫn có tiếng vang rộng rãi trong tháp đài và cả ra bên ngoài. De
Chavigny trong thâm tâm ghét cay ghét đắng tể tướng, rắp lòng kể lại giai thoại
ấy cho vài ba người bạn có thiện ý, họ đem loan truyền ngay tức khắc.

Ông de Beaufort được
hai ba ngày khoan khoái.

Tuy nhiên, ông quận
công chú ý thấy trong đoàn vệ sĩ có một người có vẻ mặt tử tế, và Grimaud càng
làm ông bực bội bao nhiêu thì ông càng mơn trớn người kia bấy nhiêu. Nhân một
buổi sáng ông đã gặp riêng được người ấy và đi tới chỗ nói chuyện nêng với hắn
một lát, thì Grimaud bước vào, nhìn xem tình hình đã diễn ra, rồi cung kính đến
gần tên vệ sĩ và hoàng thân, hắn nắm lấy cánh tay tên vệ sĩ.

- Ông muốn gì ở tôi? -
Quận công hỏi một cách tàn nhẫn.

Grimaud dẫn tên vệ sĩ
đi ra mấy bước và trở ra cửa mà bảo:

- Đi ra.

Tên vệ sĩ tuân theo.

- Ôi! - Hoàng thân la
lên - Ông thật là không chịu nồi, tôi sẽ trừng trị ông.

Grimaud chào cung kính.

- Này ông gián điệp;
tôi sẽ dần gãy xương ông! - Hoàng thân giận dữ hét lên, Grimaud vừa chào vừa
bước lùi.

- Ông gián điệp, - quận
công nói tiếp - tôi sẽ tự tay bóp chết ông…

Grimaud vẫn vừa chào
vừa lùi.

Ông quận công nghĩ thôi
thì chấm dứt mọi chuyện ngay cho xong, nói tiếp:

- Và như vậy không chậm
quá một phút đâu.

Rồi ông giơ hai bàn tay
co quắp về phía Grimaud, hắn ta đành đẩy tên vệ sĩ ra ngoài và đóng cửa lại sau
mình.

Cùng lúc hắn cảm thấy
hai bàn tay của hoàng thân hạ xuống hai vai hắn giống như hai gọng kìm bằng
sắt; đáng lẽ kêu cứu hoặc tự vệ hắn chỉ từ từ đưa hai ngón tay chỉ trỏ lên
ngang môi và vừa tô điểm gương mặt mình bằng một nụ cười duyên dáng nhất của
mình, hắn vừa khe khẽ nói một tiếng:

- Sụyt!

Ở Grimaud thì đó là một
điều hiếm hoi hơn cả một cử chỉ, một nụ cười và một lời nói khiến Điện hạ dừng
phắt ngay lại, kinh ngạc đến tột bực.

Lợi dụng lúc đó,
Grimaud rút từ lớp áo lót một bức thư xinh xinh có giấy niêm phong quyền quý,
mặc dầu để lâu trong áo Grimaud vẫn còn thoang thoảng mùi hương, và đưa cho ông
quận công mà không nói một lời.

Quận công mỗi lúc một
ngạc nhiên hơn, buông Grimaud ra, cầm lấy bức thư và nhận ra nét chữ, ông kêu
kêu:

- Của bà de Montbazon
à?

Grimaud gật đầu.

Quận công vội xé phong
bì, đưa tay lên mắt, ông bị chói ngợp biết chừng nào, và đọc những dòng sau
đây:

"Ông quận công
thân mến, ông có thể hoàn toàn tin cậy ở cái anh chàng trung thực sẽ đưa lại
ông bức thư này, bởi vì đó là một người hầu của một vị quý tộc thuộc phe chúng
ta. Ông ấy đã bảo đảm về hắn do đã được thử thách hai mươi năm trung thành. Hắn
đã bằng lòng vào giúp việc viên quan cảnh sát của ông và cùng nhốt mình với ông
ở Vincennes để sửa soạn và giúp vào việc vượt ngục của ông mà chúng tôi đang lo
liệu.

Thời kỳ giải thoát sắp
tới gần; ông hãy kiên tâm và can đảm lên khi nghĩ rằng, mặc dù thời gian và sự
vắng mặt, tất cả các bạn bè của ông vẫn giữ gìn những tình cảm mà họ đã trao
cho ông.

Người vô cùng và mãi
mãi thân thương của ông, Marie de Montbazon"

Tái bút - Tôi ký cả
tên, bởi vì e rằng mình sẽ quá tự phụ khi nghĩ rằng sau năm năm vắng mặt, ông
vẫn nhận ra những chữ đầu của tên họ tôi."

Ông quận công đứng ngẩn
ngơ một lát. Cái mà ông tìm kiếm từ năm năm nay mà không thể chứng minh, tức là
một người đầy tớ, một người giúp việc, một người bạn, bỗng nhiên từ trên trời
rơi xuống vào lúc mình ít chờ đợi nhất. Ông nhìn Grimaud, vẻ ngạc nhiên và trở
lại với bức thư, ông đọc lại từ đầu đến cuối.

Ôi, nàng Marie thân
yêu, - ông lẩm bẩm nói khi đã đọc xong, thì ra chính nàng mà ta đã nhác thấy ở
trong cỗ xe. Sao, nàng vẫn còn nghĩ đến ta sau năm năm xa cách ư? Mẹ kiếp! Đây
là một sự thủy chung mà người ta chỉ thấy ở trong truyện Astrée(1). Rồi ông quay về phía
Grimaud, bảo:

- Còn bác, con người
trung hậu của tôi ơi, bác bằng lòng giúp chúng tôi đấy à?

(1) Tiểu thuyết
thôn dã của Ônorê D’Uyêcphê (1607-1628) về chuyện ái tình giữa Xeladông và nàng
Axtre.

Grimaud gật đầu.

- Và vì vậy mà bác đến
đây ư?

Grimaud lại gật đầu.

- Và chính tôi muốn bóp
cổ bác ư? - Quận công kêu than.

Grimaud hơi mỉm cười.

- Này đợi tí, - quận
công bảo.

Và ông lục tìm trong
túi.

- Đợi tí! - Ông nói
tiếp và làm lại cái thí nghiệm vô hiệu quả ban đầu - Không thể nào một sự tận tụy như vậy đối với
một vị cháu nội của Henri IV mà lại không được ân thưởng.

Cứ chỉ của quận công de
Beaufort cáo giác cái ý định tử tế nhất trên đời. Nhưng một trong những điều
phòng ngừa ở Vincennes là không để tiền cho tù nhân.

Nhìn thấy sự thất vọng
của quận công, Grimaud rút từ trong túi ra một bao đầy tiền vàng đưa cho ông và
bảo:

- Đây là cái mà ngài
tìm.

Quận công mở bao tiền
và muốn dốc hết ra tay Grimaud, nhưng bác lắc đầu.

- Xin cảm ơn Đức ông,
tôi đã được trả công. - Bác vừa nói vừa lùi ra.

Quận công đi từ kinh
ngạc nọ đến kinh ngạc kia.

Ông giơ hai bàn tay ra.
Grimaud bước tới và cung kính hôn tay ông. Những phong cách quý phái của Arthos
đã lây sang cả Grimaud.

- Thế bây giờ chúng ta
sẽ làm gì? - Quận công hỏi.

- Bây giờ là mười một giờ sáng, -
Grimaud nói - Đến hai giờ xin Đức ông rủ La Ramée ra chơi cầu và ném vài ba quả
vọt qua tường thành.

- Rồi sao nữa?

- Rồi… Đức ông đi đến
gần tường và gọi một người đàn ông đang làm ở dưới hào nhờ họ ném cầu lại cho.

- Tôi hiểu, - quận công
nói.

Gương mặt Grimaud rạng
rỡ vẻ thỏa mãn: thói quen ít dùng đến lời nói đã khiến cho việc chuyện trò của
bác thành khó khăn.

Bác làm một động tác để
rút lui.

- Ái chà! - Quận công
nói - Thế bác không chịu nhận cái gì ư?

- Tôi muốn Đức ông hứa
với tôi một điều.

- Điều gì? Nói đi…

- Đó là khi chúng ta
chạy trốn, bất cứ lúc nào và ở chỗ nào, tôi cũng đi đầu tiên; vì nếu người ta
bắt được Đức ông, điều rủi ro lớn nhất đối với ngài là bị giam lại vào tù; còn
nếu như người ta bắt được tôi điều rủi ro xoàng nhất đối với tôi là bị treo cổ.

- Đúng quá đi rồi, -
quận công nói - xin lấy danh dự nhà quý tộc ra mà thề, điều ấy sẽ được thực
hiện như bác đòi hỏi.

- Bây giờ, - Grimaud
nói, - tôi chỉ xin Đức ông có một điều là ngài hãy tiếp tục ban cho tôi niềm
vinh dự là căm ghét tôi như trước.

- Tôi sẽ cố gắng. -
quận công đáp.

Có tiếng gõ cửa.

Quận công nhét bức thư
và bọc tiền vào túi và nằm lăn ra giường. Ai cũng biết đó là cung cách của ông
trong những lúc phiền muộn nhất. Grimaud ra cửa: đó là La Ramée vừa mới ở chỗ
tể tướng về, nơi đã diễn cảnh gặp gỡ mà chúng tôi đã kể.

La Ramée đưa mắt dò xét
nhìn quanh mình, mà vẫn nom thấy những biểu hiện hục hặc giữa người tù và người
canh tù, hắn ta cười đầy vẻ thởa mãn trong lòng.

Rồi quay về phía
Grimaud, hắn nói:

- Tốt, anh bạn ạ, tốt!
Anh vừa được nói đến rất đúng chỗ, và tôi hi vọng chẳng mấy chốc anh sẽ có
những tin tức chẳng đến nỗi khó chịu đối với anh đâu.

Grimaud chào với cái vẻ
mà bác cố làm cho lịch sự và rút lui, đó là thói quen của bác khi cấp trên vào.

- Thế nào, Đức ông! -
La Ramée vừa nói vừa cười hô hố, - ngài cứ giận dỗi mãi cái thằng cha tội
nghiệp ấy ư?

- À! La Ramée đấy à? -
Quận công nói, - thực tình ông đến đúng lúc. Tôi đã nằm lăn ra giường và quay
mặt vào tường để cưỡng lại cái ý định giữ lời hứa của tôi là bóp cổ tên phản
trắc Grimaud.

La Ramée muốn dùng một
câu bóng gió hóm hỉnh về cái tật câm lì của kẻ phụ tá cho mình, nói:

- Tuy nhiên tôi ngờ
rằng hắn lại có thể nói điều gì rất khó chịu với Điện hạ.

- Chắc mười mươi như
vậy! Một thằng câm phương Đông. La Ramée ạ, tôi xin thề là ông đến đúng lúc, và
tôi rất nóng gặp lại ông.

- Đức ông tốt bụng quá!
- La Ramée phồng mũi về lời khen, nói.

- Phải, - Quận công nói
tiếp, - thực ra hôm nay tôi cảm thấy một sự vụng về mà ông nom thấy cũng hay.

- Vậy chúng ta sẽ làm
một ván cầu chứ? - La Ramée bất giác nói.

- Nếu ông muốn.

- Xin tuân lệnh Đức
ông.

- La Ramée thân mến ơi,
- Quận công nói - nghĩa là ông là một người rất hay và có lẽ tôi muốn ở lại
Vincennes mãi mãi để hưởng cái thú là sống suốt đời với ông.

- Thưa Đức ông, - La
Ramée nói, - Tôi cho rằng những nguyện ước của ngài thực hiện được hay không
chẳng phải do nơi ông giáo chủ đâu.

- Sao lại thế? Gần đây
ông có gặp ông ta không?

- Ông ấy mới cho tìm
tôi sớm hôm nay.

- Thật à? Để nói với
ông về tôi ư?

- Thế ông bảo còn nói
với ai nữa? Đức ông ạ, thực ra ngài là cơn ác mộng của giáo chủ.

Quận công mỉm cười chua
chát.

- A! - Ông nói - La Ramée,
nếu ông chấp nhận những đề nghị của tôi!

- Kìa, đức ông! Chúng
ta lại bàn về chuyện đó sao! Nhưng ngài phải thấy rõ là ngài chẳng biết điều.

- La Ramée, tôi đã nói
với ông và tôi xin nhắc lại rằng tôi sẽ làm cho ông giàu có.

- Bằng cái gì cơ? Chỉ
mới ra khỏi tù là của cải của ngài sẽ bị tịch thu.

- Chỉ mới ra khỏi tù là
tôi sẽ làm chủ Paris.

- Suỵt! Suỵt! Thế nào… Chẳng lẽ tôi
lại có thể nghe nói những điều như thế ư? Thật là một câu chuyện hay ho mà
người ta dám bàn với một sĩ quan của nhà vua. Thưa Đức ông, tôi thấy rõ là phải
kiếm thêm một Grimaud thứ hai.

- Thôi! Không nói
chuyện ấy nữa. Như vậy là có vấn đề giữa tôi với anh và giáo chủ? La Ramée ạ,
một ngày nào đó lão ta cho gọi anh thì anh phải để cho tôi mặc quần áo của anh.
Tôi sẽ đi thay anh, tôi sẽ bóp cổ lão, và xin lấy danh dự nhà quý tộc mà thề
nếu đó là một điều kiện, tôi sẽ tự mình trở lại nhà tù.

- Này Đức ông, tôi thấy
cần phải gọi Grimaud đến.

- Tôi sai rồi. Thế lão
ta đã nói gì với anh cái đồ nghiệp chướng(2) ấy?

(2) Trong nguyên bản: chữ cuistre (đê tiện) vần với
chữ ministre (tể tướng)

- Xin truyền lại Đức
ông cái từ ấy vì nó vần với tể tướng(3). - La Ramée nói với vẻ hóm hỉnh, - Ông
ấy nói gì với tôi ư? Ông ấy bảo tôi phải giám sát ngài.

(3) Trong nguyên bản: chữ cuistre (đê tiện) vần với
chữ ministre (tể tướng)

- Tại sao phải giám sát
tôi? - Quận công lo lắng hỏi.

- Bởi vì một nhà chiêm
tinh học tiên đoán là ngài sẽ trốn thoát.

- A! Một nhà chiêm tinh
học đoán vậy à? - Ông
quận công bất giác rùng mình.

- Ôi! Lạy Chúa! Có thể!
Cái bọn pháp sư ba láp ấy chúng cứ việc tưởng tượng ra để làm khổ những người
thật thà. Tôi xin lấy danh dự mà nói như vậy.

- Thế anh đã trả lời
Các hạ đại danh như thế nào?

- Là nếu cái lão chiêm
tinh ấy soạn ra các quyển lịch thì tôi khuyên Các hạ chớ có mua.

- Tại sao?

- Bởi vì nếu ngài có
muốn trốn thoát thì ngài phải biến thành con chim sơn ca hoặc con chim sẻ đó.

- Buồn thay, anh nói rất có lý. Thôi La Ramée, ta
đi chơi một ván cầu nào.

- Thưa Đức ông, xin
ngài thứ lỗi cho, nhưng ngài phải cho tôi nửa giờ nữa.

- Sao vậy?

- Bởi vì Đức ông
Mazarin dòng dõi dù chẳng ghê gớm gì, nhưng vẫn kiêu hãnh hơn ngài và ông ấy đã
quên không mời tôi ăn sáng.

- Vậy thì, anh có muốn
để tôi bảo dọn bữa ăn sáng lên đây cho anh không?

- Không! Xin trình với
Đức ông rằng cái người bán bánh ngọt ở trước mặt lâu đài, mà người ta gọi là
cha Marteau…

- Thế thì sao?

- Này nhé, cách đây tám
hôm ông ta đã bán cửa hàng của mình cho một người làm bánh ngọt ở Paris, nghe
đâu ông này được các thày thuốc khuyên là nên nghỉ ở nơi đồng quê thoáng đãng.

- Ơ hay! Thế thì có
liên can gì đến tôi nào?

- Khoan đã, Đức ông;
thành thử ra cái lão hàng bánh quái ác ấy cứ lúc nào cũng bày ra ở quầy hàng cơ
man nào là những thứ làm người ta thèm rõ dãi.

- Đồ tham ăn?

- Ôi lạy Chúa! - La
Ramée nói - Đức ông ơi, thích ăn ngon không phải là tham ăn. Bản tính con người ta
là tìm kiếm sự hoàn hảo trong những cái bánh ngọt cũng như trong các thứ khác.
Cũng xin thưa với Đức ông rằng khi trông thấy tôi dừng chân trước quầy hàng của
hắn, cái lão chủ hiệu bánh ngọt quỷ quyệt ấy, mồm đầy bột mon men đến và bảo
tôi rằng: "Ông La Ramée ơi, tôi cần phải có khách hàng trong đám tù nhân
của lâu đài. Tôi đã mua cửa hiệu này của người chủ trước, chẳng qua vì hắn ta
bảo đảm với tôi rằng hắn cung cấp bánh cho lâu đài; vậy mà, ông La Ramée ơi,
tôi xin lấy danh dự mà thề rằng, từ khi tôi mở cửa hiệu đến nay đã tám hôm rồi,
mà ông De Chavigny chẳng hề sai mua cho tôi lấy một cái bánh nhỏ."

Tôi bảo lão rằng:

- Chắc hẳn ông de Chavigny sợ rằng bánh
trái cây của bác không ngon…

- Bánh của tôi mà không
ngon. Thế thì ông La Ramée ơi, tôi mong rằng ông sẽ phán xét cho, và ngay bây
giờ đây này…

- Không được đâu, tôi
trả lời, nhất thiết tôi phải trở về lâu đài.

- Nếu ông vội thì xin
ông cứ về, nhưng mời ông nửa giờ nữa trở lại đây.

- Nửa giờ nữa à?

- Vâng. Ông đã ăn sáng
chưa?

- Thực tình là chưa.

- Thế thì đây, một cái
bánh nướng sẽ đợi ông cùng với một chai rượu vang Bourgogne lâu năm…

- Và thưa Đức ông vì
tôi cũng chưa ăn gì? Chắc ngài hiểu cho rằng được Điện hạ cho phép.

Và La Ramée nghiêng
mình.

- Thôi đi đi, của nợ ạ,
- quận công nói, - nhưng hãy chú ý là tôi chỉ cho có nửa giờ thôi đấy.

- Liệu tôi có thể hứa
hẹn với người kế tục cho cha Marteau về sự chiếu cố của Đức ông không ạ?

- Được miễn là ông ta
đừng có cho nấm vào trong bánh, anh biết đấy, - hoàng thân nói thêm, - những
cây nấm ở vùng Vincennes chết người đối với gia đình tôi đấy.

Không nhận thấy ý bóng
gió, La Ramée đi ra và năm phút sau, viên sĩ quan trực gác vào mượn cớ bầu bạn
với hoàng thân để làm rạng rỡ thêm cho ông, nhưng kỳ thực là để thi hành mệnh
lệnh của tể tướng là không được rời mắt khỏi người tù.

Nhưng trong năm phút
ngồi một mình, quận công có đủ thời giờ để đọc lại bức thư của bà de Montbazon,
nó chứng tỏ cho người tù thấy rằng bạn bè ông không quên ông và lo liệu việc
giải thoát cho ông. Bằng cách nào, ông chưa rõ, nhưng ông tự hứa là sẽ làm cho
Grimaud nói ra, dù bác ta có câm lì. Càng biết rõ tính nết Grimaud, ông càng
tin cậy bác nhiều hơn, và ông hiểu rằng bác ta bày đặt ra tất cả những trò hành
hạ vặt vãnh đối với ông chẳng qua là để cho bọn lính canh khỏi nghi ngờ rằng
bác có thể thông đồng với quận công.

Mưu chước ấy khiến quận
công đánh giá rất cao trí tuệ của Grimaud, và ông nhất quyết tin cậy hoàn toàn
ở bác.