Chương 84

Sự trả ơn của Anne D’Autriche

Để vào tới chỗ Anne
D’Autriche, Arthos gặp ít khó khăn hơn anh tưởng. Ngay lần vận động đầu tiên
mọi sự đã trôi chảy, và cuộc bái yết mà anh thỉnh cầu được chấp thuận vào ngày
hôm sau, sau buổi lễ thức dậy mà với dòng dõi của mình, anh được phép tham dự.

Một đám đông đầy chật
các gian nhà ở Saint-Germain. Tại Louvre hoặc Hoàng cung, chưa bao giờ Anne
D’Autriche có nhiều cận thần đến thế. Tuy nhiên có một sự huyên náo nổi lên
trong cái đám quần thần thuộc lớp quý tộc thứ yếu ấy, trong khi những nhà quý
tộc đệ nhất Pháp quốc lại ở bên cạnh hoàng thân de Conti, hoàng thân de
Beaufort và ông chủ giáo.

Hơn nữa, một niềm hoan
hỉ lớn tràn ngập trong triều đình. Tính chất đặc biệt của cuộc chiến tranh này là có nhiều
khúc ca hơn là những phát đại bác.

Triều đình hát nhạo
cánh Paris, cánh Paris hát xỏ triều đình.

Những vết thương không
chết người thì cũng chẳng kém phần đau đớn, bởi vì bị gây ra bởi vũ khí mỉa
mai.

Nhưng giữa những trận
cười tràn lan và những câu chuyện có vẻ tầm phào ấy, một mối bận tâm lớn lắng
sâu trong, mọi suy nghĩ.

Mazarin còn là tể tướng
hoặc sủng thần, hay là Mazarin từ phương Nam như một đám mây bị cơn gió cuốn
đến, rồi lại cuốn đi?

Tất cả mọi người hi
vọng điều đó, mong muốn điều đó, thành thử ngài tể tướng cảm thấy như mọi lễ
tiết, mọi sự phỉnh phờ ở quanh ông đều che phủ một nội dung hận thù ngụy trang
không kĩ dưới sự sợ hãi và lòng vụ lợi. Ông thấy bực bội khó chịu, không biết
tin cậy vào đâu và dựa dẫm vào ai.

Ngài Hoàng thân Condé
chiến đấu vì ông, nhưng vẫn không bỏ lỡ dịp giễu cợt ông hoặc làm nhục ông. Đã
mấy lần trước mặt kẻ chiến thắng Rocroy, Mazarin toan tỏ thiện ý thì Hoàng thân
đã nhìn ông bằng một cách để ông hiểu rằng, nếu Hoàng thân bảo vệ ông ta thì
chẳng phải vì tin tưởng hay nhiệt thành.

Thế là giáo chủ đành
bám vào hoàng hậu, điểm tựa cuối cùng của ông ta. Nhưng đã mấy lần rồi ông cảm
thấy như điểm tựa ấy rung rinh dưới bàn tay ông.

Giờ yết kiến tới, người
ta báo cho bá tước de La Fère rằng bá tước vẫn được tiếp, nhưng phải đợi một
lát, vì hoàng hậu còn phải họp với tể tướng. Sự thật có như vậy, Paris vừa cử
một đoàn đại biểu mới đến nhằm đưa lại một sự chuyển biến nào đó cho các công
việc và hoàng hậu đang trao đổi ý kiến với Mazarin về việc đón tiếp các đại
biểu.

Các nhân vật cao cấp
của nhà nước đang rất bận rộn. Arthos không thể chọn một thời điểm nào tồi tệ
hơn đề nói về các bạn bè mình, những hạt bụi khốn khổ mất hút trong cơn lốc
tung hoành.

Nhưng Arthos là một
người ương ngạnh chẳng bao giờ đắn đo với một điều đã quyết định, khi quyết
định ấy xuất phát từ lương tâm và do nghĩa vụ thôi thúc.

Cho nên anh khẩn khoản
được vào chầu và nói rằng mặc dầu anh không phải đại biểu của de Conti, de
Beaufort, de Bouillon, của D’D’Elbeuf, cũng chẳng phải của chủ giáo, bà de
Longueville, de Broussel hay nghị viện, và anh đến chỉ về việc riêng thôi,
nhưng không phải vì thế mà không có những điều quan trọng nhất để trình với
Hoàng thượng, cuộc hội đàm xong, hoàng hậu cho gọi Arthos đến phòng mình.

Arthos được đưa vào và
xưng danh. Đó là một cái tên đã quá nhiều lần vang đến tai hoàng hậu và rung
động trong trái tim bà, nên bà không thể không nhận ra; tuy nhiên bà tỏ ra thản
nhiên và đành nhìn người quý tộc ấy với vẻ chằm chằm mà chỉ các bà hoàng được
phép do nhan sắc hoặc do dòng máu của mình.

Sau một lát im lặng,
Anne D’Autriche hỏi:

- Vậy là bá tước định
giúp chúng tôi một việc thế?

Khó chịu thấy hoàng hậu
không tỏ ra nhận biết mình, Arthos thưa:

- Vâng thưa Lệnh bà,
lại một việc nữa ạ.

Arthos thật là một trái
tim lớn, do đó là một cận thần rất tồi.

Anne chau mày, Mazarin
ngồi trước bàn đang giở những giấy tờ như một quốc vụ khanh bình thường ngẩng
đầu lên.

- Nói đi, - hoàng hậu
bảo.

Mazarin lại giở giấy
tờ.

- Thưa Lệnh bà, -
Arthos nói, - hai
người bạn thân của chúng tôi hai kẻ tôi tớ dũng cảm của Hoàng thượng là các ông
D’Artagnan và Du Vallon do ngài giáo chủ phái sang nước Anh, khi trở về mới đặt
chân lên đất Pháp thì bỗng nhiên mất tích, và không hiểu ra sao rồi.

- Thế thì sao? - Hoàng
hậu hỏi.

- Vì vậy thưa Lệnh bà,
- Arthos nói, - tôi khẩn cầu tới lòng nhân đức của Hoàng thượng để biết được
hai nhà quý tộc ấy bây giờ ra sao, và sau đó nếu cần thì khẩn cầu đến công lý của Người.

Với vẻ cao ngạo trở
thành xấc xược đối với một số người, Anne D’Autriche đáp:

- Thưa ông, thì ra đó
là lý do vì sao ông đến quấy rầy chúng tôi giữa lúc hàng trăm công nghìn việc
to lớn đang làm chúng tôi bận rộn. Một công việc cảnh sát! Này, ông biết đấy,
hoặc là ông cần phải biết rõ là từ khi chúng tôi không còn ở Paris, chúng tôi
không còn có cảnh sát nữa.

Arthos cúi mình với vẻ
cung kính lạnh lùng nói:

- Tôi nghĩ rằng Hoàng
thượng không cần hỏi đến cảnh sát để biết các ông D’Artagnan hay Du Vallon hiện
giờ ra sao mà nếu như Người hỏi ngài giáo chủ về hai nhà quý tộc đó, ngài giáo
chủ có thể trả lời Người mà không cần hỏi ai ngoài những ký ức của bản thân
ngài.

Với cái bĩu môi khính
thị riêng có, Anne D’Autriche nói:

- Xin Chúa khoan dung!
Tôi ngờ rằng ông hãy tự hỏi mình.

- Vâng, thưa Lệnh bà,
tôi hầu như có quyền làm thế, vì đây là chuyện về ông D’Artagnan, về ông
D’Artagnan, Lệnh bà nghe rõ chứ ạ. - Arthos nói khiến vầng trán của hoàng hậu
phải cúi xuống dưới những kỉ niệm của người đàn bà.

Mazarin hiểu rằng đến
lúc phải đỡ cho Anne D’Autriche, ông nói:

- Ông bá tước ạ, tôi
muốn nói để ông rõ điều mà Hoàng thượng chưa biết, đó là hai nhà quý tộc ấy
hiện nay ra sao. Họ đã bất tuân thượng lệnh và bị bắt giữ rồi.

Arthos vẫn trơ trơ và
không đáp lại Mazarin, anh nói:

- Vậy thì van xin Hoàng
thượng hãy chiếu cố các ông D’Artagnan và Du Vallon mà bãi bỏ lệnh bắt ấy.

- Điều ông yêu cầu tôi
là một việc thuộc về kỉ luật và không can hệ gì đến tôi, ông ạ. - Hoàng hậu
đáp.

Với vẻ đường hoàng,
Arthos thi lễ và nói:

- Ông D’Artagnan đã
chẳng bao giờ nói điều ấy khi đó là việc phục vụ Hoàng thượng.

Và anh lui lại hai bước
để ra cửa, nhưng Mazarin ngăn lại.

- Ông cũng từ nước Anh
về phải không? - Ông nói và ra hiệu cho hoàng hậu, bà ta tái mặt đi rõ rệt và
sắp sửa ban ra một mệnh lệnh ngặt nghèo.

- Và tôi đã chứng kiến
những giây phút cuối cùng của vua Charles đệ nhất - Arthos nói. - Tội nghiệp
vua! Nhiều nhất ngài cũng chỉ phạm tội yếu đuối vậy mà quần thần đã trừng trị
ngài thật khắt khe. Lúc này đây, các ngai vàng đang lung lay và đối với những
tấm lòng trung thành, phục vụ các hoàng thân chẳng phải là hay đâu. Đây là lần
thứ hai ông D’Artagnan sang Anh, lần thứ nhất vì danh dự của một hoàng hậu vĩ đại,
lần thứ hai vì tính mạng của một ông vua vĩ đại.

- Với một giọng mà thói
quen che giấu không xua tan được nét biểu hiện thật sự, Anne D’Autriche nói:

- Ông Mazarin, xem có
thể làm được gì cho các nhà quý tộc này không?

- Thưa Lệnh bà, -
Mazarin đáp, tôi sẽ làm mọi điều gì vừa lòng Hoàng thượng.

- Ông hãy làm cái điều
mà bá tước de La Fère thỉnh cầu. Tên ông gọi như vậy có phải không?

- Thưa Lệnh bà, tôi còn
một tên khác nữa: Arthos.

Với một nụ cười chứng
tỏ rằng chỉ nửa lời ông đã dễ dàng hiểu ra ngay, Mazarin nói:

- Thưa Lệnh bà, xin
người cứ yên tâm, những ý muốn của người sẽ được thực hiện.

- Ông nghe rõ rồi chứ?
- Hoàng hậu nói.

- Vâng thưa Lệnh bà,
tôi không chờ đợi gì hơn là công lý của Hoàng thượng. Như vậy là tôi sẽ gặp lại
các bạn bè của tôi, có phải không, thưa Lệnh bà? Có phải Hoàng thượng hiểu như
vậy không?

- Phải, ông sẽ gặp lại
các bạn ông. Nhưng nhân đây xin hỏi, ông thuộc phái La Fronde phải không?

- Thưa Lệnh bà, tôi
phục vụ đức vua.

- Phải, theo cách của
ông.

- Cách của tôi là cách
của tất cả những nhà quý tộc chân chính, và tôi không biết có hai cách, -
Arthos kiêu ngạo đáp.

Hoàng hậu khoát tay ra
hiệu cho Arthos đi ra và bảo:

- Thôi, ông đi đi. Ông
đã đạt được điều ông mong muốn, và chúng tôi cũng biết được những điều chúng tôi cần biết.

Khi cửa đã sập lại sau
lưng Arthos, hoàng hậu quay lại bảo Mazarin:

- Giáo chủ cho bắt giữ
ngay gã quý tộc hỗn láo kia trước khi hắn ra khỏi sân!

- Tôi đã nghĩ đến điều
ấy, - Mazarin nói, - Và tôi vui mừng rằng Hoàng thượng đã ban cho một mệnh
lệnh mà tôi định yêu cầu Người. Những tên hung hăng mang những tập quán của
triều cũ vào thời đại hiện nay của ta gây rất nhiều phiền hà cho chúng ta; và
đã có hai tên bị bắt rồi, ta hãy cho thêm vào đứa thứ ba.

Chẳng phải Arthos hoàn
toàn bị hoàng hậu lừa bịp. Trong giọng nói của bà có cái gì đó đã khiến anh chú
ý, nó vừa hứa hẹn lại vừa đe dọa.
Nhưng anh không phải người hơi thấy nghi ngờ là lánh xa ngay, nhất là khi người
ta đã nói rõ ràng với anh rằng anh sắp gặp lại các bạn anh. Cho nên anh đến một
phòng ở gần kề nơi văn phòng anh được tiếp kiến để chờ người ta dẫn D’Artagnan
và Porthos đến hoặc đưa anh tới gặp họ.

Trong lúc chờ đợi, anh
tới bên cửa sổ và bất giác nhìn ra sân.

Anh trông thấy đoàn đại
biểu Paris vào để thu xếp nơi hội đàm dứt khoát và chào hoàng hậu. Có các vị cố
vấn của nghị viện, các chủ tịch, luật sư, trong đó lạc lõng vài binh gia. Một
đoàn hộ tống hùng hậu chờ đợi họ ở ngoài hàng rào sắt.

Arthos nhìn chăm chú
hơn bởi vì giữa đám đông ấy anh tưởng như nhận ra một người quen, thì có người
vỗ nhẹ vào vai anh.

Anh quay lạt và thốt
lên.

- A! Ông de Comminger!

- Vâng, thưa bá tước
chính tôi, và tôi được giao một nhiệm vụ mà để thi hành nó tôi xin ông hãy nhận
tất cả những lời xin lỗi của tôi.

- Nhiệm vụ gì vậy, thưa
ông? - Arthos hỏi.

- Xin bá tước nộp thanh
gươm cho tôi.

Arthos mỉm cười và mở
cửa sổ ra anh kêu lên:

- Aramis!

Một nhà quý tộc quay
lại; đó là người mà Arthos đã ngỡ nhận ra, và chính là Aramis. Anh thân mật
chào Arthos.

- Aramis! - Arthos nói.
- Người ta bắt giữ tôi.

- Thế à! - Aramis lạnh
lùng đáp.

Arthos quay lại phía
Comminger và lịch sự trao kiếm đằng chuôi cho hắn ta, anh nói:

- Thưa ông, mong ông
giữ gìn cẩn thận hộ cho để trả lại tôi khi nào tôi ra tù. Tôi rất quý nó vì nó
do vua Françoise đệ nhất ban cho tổ phụ tôi. Trong thời ngài, người ta ban vũ
khí cho các nhà quý tộc, chứ không tước vũ khí họ. Bây giờ ông đưa tôi đi đâu?

- À vào phòng tôi trước
đã, - Comminger đáp. - Hoàng hậu sẽ quy định chỗ ở của ông sau.

Arthos không nói thêm
một lời và đi theo Comminger.

Chương 85

Vương vị của Mazarin

Việc bắt bớ không gây
một tiếng động nào, một sự công phẫn nào và gần như không ai biết đến. Do đo nó
không ngăn cản diễn biến của các sự kiện, và đoàn đại biểu do Paris cử đến được
thông báo long trọng rằng họ sẽ được tiếp kiến Hoàng hậu.

Hoàng hậu tiếp đón họ,
im lặng và oai vệ như mọi khi. Bà nghe những điều kêu ca và cầu khẩn của các
đại biểu, nhưng đến khi họ dứt lời, gương mặt Anne D’Autriche vẫn thản nhiên,
đến nỗi không ai có thể nói chắc được rằng bà có nghe thấy hay không.

Ngược lại Mazarin, có
mặt trong buổi tiếp kiến ấy nghe rất rõ ràng điều các đại biểu yêu cầu, đó là
sự thải hồi ông ta bằng những từ ngữ rõ ràng và rành mạch, một cách thuần túy và đơn giản.

Những bài diễn văn kết
thúc, hoàng hậu vẫn câm như hến.

- Thưa các ngài, - Mazarin
nói, - Tôi xin theo các ngài mà khẩn cầu hoàng hậu hạn chế những nỗi đau
của các quần thần. Tôi đã làm mọi việc có thể làm dịu bớt, song theo các ngài
nói, ý kiến chung cho rằng những nỗi đau khổ ấy là do tôi gây ra, một người
ngoại quốc khốn khổ đã không làm vừa lòng mỗi người Pháp. Than ôi! Người ta
không hiểu tôi, và cũng đúng thôi, tôi kế tục con người tuyệt vời nhất dường
như vẫn còn nâng đỡ cái vương trượng của các vua chúa Pháp. Những ký ức của
Ngài de Richelieu áp đảo tôi. Nếu như tôi có tham vọng mà chống lại các ký ức
đó thì cũng uổng công. Nhưng tôi không thể và tôi muốn đưa ra một bằng chứng.
Tôi tuyên bố là chịu thua. Tôi sẽ làm điều mà nhân dân đòi hỏi. Nếu như dân
chúng Paris có vài điều sai lầm, mà ai chẳng có, phải không các ngài, thì Paris
cũng đã bị trừng phạt đủ rồi, khá nhiều máu đã đổ ra, khá nhiều nỗi thống khổ
đang đè nặng lên một thành phố không có vua của mình và nền công lý. Đừng qui
cho tôi, một cá nhân tầm thường, cái việc tày đình là chia rẽ một bà hoàng hậu với vương quốc
của mình. Bởi vì các ngài đòi hỏi tôi rút lui, vậy thì tôi rút lui.

Aramis ghé tai người
bên cạnh mà nói:

- Nếu vậy thì hòa bình
được lập lại, và các cuộc đàm phán là vô ích. Chỉ còn có việc cho áp giải cẩn
thận và tống khứ ông Mazarin ra tận nơi biên cương xa nhất và không để ông ta
trở lại bằng nơi ấy hoặc nơi khác…

Viên pháp quan mà
Aramis vừa bảo ấy lên tiếng:

- Khoan đã, ông ơi,
khoan đã! Ông ra đi như vậy ư? Người ta thấy rõ ông là hạng người giang hồ hiệp
khách đấy… Còn có cả một danh mục những khoản tiền lời lãi và những tiền trợ
cấp phải sao chép minh bạch.

Đấy là ông Séguier, chỗ
quen biết cũ của chúng ta. Hoàng hậu quay về phía ông ta mà bảo:

- Này ông chưởng ấn ơi,
ông sẽ mở những cuộc hội đàm, mà họp ở Reuil. Ngài giáo chủ đã nói những lời
khiến tôi rất xúc động. Đó là lý do vì sao tôi không trả lời ông dài dòng hơn.
Còn về chuyện ở lại hay ra đi, tôi hàm ơn Ngài giáo chủ quá nhiều nên không thể
không để cho ông ấy tự do hành động về mọi mặt. Ông giáo chủ muốn làm gì thì
làm.

Một vẻ tái nhợt thoáng
qua trên gương mặt thông minh của tể tướng ông lo âu nhìn hoàng hậu. Mặt bà trơ
trơ như đá đến nỗi ông cũng giống như những người khác, chẳng đọc nổi những gì
đang diễn ra trong lòng bà:

- Nhưng, thưa các ngài,
- hoàng hậu nói thêm, - trong
khi chờ đợi sự quyết định của ngài Mazarin tôi mong rằng chỉ còn có vấn đề của
nhà vua thôi.

Các đại biểu cúi chào
và đi ra. Khi người cuối cùng đã ra khỏi phòng, hoàng hậu bảo Mazarin:

- Thế nào, ông nhượng
bộ bọn quan tòa và thầy cãi à?

Mazarin đưa con mắt sắc
nhìn hoàng hậu chằm chằm và nói:

- Thưa Lệnh bà vì hạnh
phúc của Hoàng thượng, không có sự hi sinh nào mà tôi không sẵn sàng chịu đựng.

Anne cúi đầu và Reuil
vào trong những mơ mộng vẫn thường có ở bà. Kỉ niệm về Arthos trở lại tâm trí
bà. Cái phong độ táo bạo của người quý tộc, lời lẽ vừa kiên quyết và đường
hoàng, những ảo ảnh mà anh gợi lại chỉ bằng một lời, khiến bà nhớ lại cả một
quá khứ đầy thơ mộng mê say: thuở thanh xuân, nhan sắc, hào quang những mối
tình của tuổì hai mươi, và những cuộc chiến đấu khốc liệt của những người phù
trợ bà, và cái chết đẫm máu của Buckingham, người đàn ông duy nhất bà thực sự
yêu thương, và sự anh hùng của những kẻ vô danh bảo vệ bà đã cứu bà thoát khỏi
nỗi thù hằn của cả Richelieu và vua.

Lúc này bà tưởng như
ngồi một mình và không còn có cả một thế giới thù địch rình mò bà, thì Mazarin
theo dõi những suy nghĩ của bà qua gương mặt, giống như người ta nhìn vào mặt
hồ trong suốt những ánh mây trôi qua, những ánh phản quang của bầu trời cũng
như những nét suy tưởng.

- Như vậy là, - Anne
D’Autriche lẩm bẩm, - phải
nhượng bộ cơn bão táp, mua lấy hòa bình, chờ đợi kiên nhẫn và sùng kính những
thời cơ tốt hơn ư?

Mazarin mỉm cười chua
chát trước kiến nghị ấy nó bảo rằng hoàng hậu đã nhìn nhận lời đề nghị của ông
tể tướng một cách nghiêm túc.

Anne cúi đầu và không
nhìn thấy nụ cười ấy, nhưng nhận thấy câu hỏi của mình không được đáp lại, bà
ngẩng đẩu lên, nói:

- Này, ông giáo chủ,
ông không trả lời tôi à? Ông nghĩ gì thế?

- Thưa bà, tôi nghĩ
rằng cái gã quý tộc hỗn xược mà ta sai Comminger bắt giữ ấy đã nói bóng gió đến
ông de Buckingham mà bà để bị ám sát, đến bà de Chevreuse mà bà để bị lưu đày,
đến ông de Beaufort mà bà để bị giam cầm. Nhưng nếu như hắn ta nói bóng gió đến
tôi thì đó là hắn không biết rằng tôi là cái gì đối với bà.

Anne D’Autriche rùng
mình như mỗi khi người ta đánh vào lòng kiêu hãnh của bà. Bà đỏ mặt lên và để
khỏi phải trả lời, bà ẩn những móng tay sắc nhọn vào lòng bàn tay mình.

Mazarin nói tiếp:

- Đó là một người có ý
kiến hay, trọng danh dự và sáng trí chưa kể đó là người quả quyết. Bà cũng biết
rõ về ông ta chứ? Do đó tôi muốn nói với hắn rằng, đó là một ân huệ riêng mà
tôi ban cho, vậy mà hắn đã ngộ nhận về tôi. Đó là, cái điều mà người ta đề nghị
với tôi thật sự hẩu như là một sự thoái vị, mà một sự thoái vị thì cần phải
được suy nghĩ.

- Một sứ thoái vị ư? -
Anne nói, - Ông ơi, tôi tưởng rằng chỉ có vua mới thoái vị?

- Này bà, - Mazarin
đáp, - tôi chẳng hầu
như một ông vua, vua Pháp quốc đó sao? Thưa Lệnh bà, tôi xin bảo đảm rằng cái
áo tể tướng của tôi ném lên chiếc giường ngự ban đêm trông rất giống một tấm
ngự bào.

Đó là một trong những
điều sỉ nhục mà Mazarin thường hay bắt bà phải chịu, và bà luôn luôn cúi đầu
khuất phục. Chỉ có Elizabeth và Catherine II là những người giữ được mình vừa
là tình nhân vừa là nữ hoàng đối với tình lang của họ(1). Cho nên Anne
D’Autriche hoảng sợ nhìn bộ mặt hăm dọa của ông giáo chủ trong những lúc như vậy cũng có một vẻ uy
nghi nào đó.

(1) Elizabeth (1533 - 1603) nữ hoàng Anh và
Catherine II đại đế (1762 - 1796) nữ hoàng Nga là những nữ hoàng kiên nghị và
có tài.

- Thưa ông, - bà nói, -
chẳng phải tôi đã nói
và ông cũng đã nghe thấy tôi nói với những người kia rằng tùy ý ông muốn làm gì thì
làm đó sao.

- Trong trường hợp ấy,
- Mazarin nói, - tôi
thích ở lại. Đó không những là lợi ích của tôi mà còn dám nói rằng đó là lợi
ích của bà nữa.

- Vậy thì ông cứ ở lại,
tôi không mong gì hơn; nhưng như vậy chớ có để tôi bị lăng nhục.

- Bà muốn nói đến yêu
sách của bọn nổi loạn và những giọng điệu của chúng phải không? Hãy nhẫn nại!
Chúng đã chọn một trận địa, và tôi là vị tướng khôn khéo hơn chúng: những cuộc
đàm phán. Chúng ta sẽ đánh bại chúng chỉ bằng cách chờ thời. Chúng đói lắm rồi,
tám ngày nữa thì còn tồi tệ hơn nữa.

- Ôi, lạy Chúa! Đúng
thế ông ạ, tôi biết rằng chúng ta sẽ kết thúc ở đó. Nhưng tôi không nói về bọn
ấy, không phải chúng là những kẻ nói với tôi những lời chửi rủa đau đớn nhất.

- A, tôi hiểu rồi! Bà
muốn nói đến những kỉ niệm ba bốn gã quý tộc kia thường xuyên gợi lại cho bà.
Nhưng chúng ta đã bắt giam chúng, và tội trạng của chúng khá đủ để chúng ta
giam cầm chúng bao lâu tuỳ ý ta. Chỉ còn một tên vẫn ở ngoài và coi thường
chúng ta. Nhưng, mẹ kiếp! Rồi chúng ta sẽ tống được hắn vào cùng với đồng bọn.
Dường như chúng ta làm được những việc còn khó khăn gấp mấy. Trước tiên và để
cẩn thận hơn, tôi đã cho giam chúng ở Reuil, nghĩa là bên cạnh tôi, nghĩa là
dưới con mắt của tôi, trong tầm tay của tôi hai tên bất trị nhất. Hôm nay đây,
tên thứ ba lại dẫn xác vào đó.

- Khi nào họ còn bị tù
thì tốt rồi, - Anne D’Autriche nói, - nhưng một ngày kia họ sẽ ra.

- Vâng, nếu như Hoàng
thượng thả họ ra.

Anne D’Autriche nói
tiếp như đáp lại chính ý của mình.

- A! Chính ở đây mà
người ta luyến tiếc Paris.

- Tại sao thế?

- Vì nhà ngục Bastille,
ông ạ, nó vững chắc và kín đáo.

- Thưa Lệnh bà, với
những cuộc đàm phán chúng ta có hòa bình, với hòa bình chúng ta có Paris, với
Paris chúng ta có Bastille. Bốn vị anh hùng rơm của ta sẽ chết mục ở trong đó.

Anne D’Autriche khẽ
chau mày, trong khi Mazarin hôn tay bà để cáo lui sau cái hành động nửa cung
kính nửa tán tỉnh ấy Mazarin đi ra. Anne D’Autriche nhìn theo và khi ông ta xa
dần, người ta có thể trông thấy nụ cười khinh thị hiện trên môi bà. Bà lẩm bẩm:

- Trước kia ta đã coi
khinh tình yêu của một ông giáo chủ không bao giờ nói "Ta sẽ làm", mà
nói "Ta làm": ông ta biết những chỗ ẩn náu còn chắc chắn hơn Reuil,
tối tăm và âm thầm hơn cả Bastille. Ôi, thế giới bây giờ suy vi rồi!