Chương 96

Do đâu mà chứng minh rằng đối với các ông vua trở
lại kinh đô vương quốc đôi khi lại còn khó khăn hơn là ra khỏi kinh đô

Trong khi D’Artagnan và
Porthos đưa tể tướng đến Saint-Germain, thì Arthos và Aramis chia tay họ ở
Saint-Denis và trở về Paris.

Mỗi người có việc đi
viếng thăm riêng của mình.

Vừa tới Paris là Aramis
chạy ngay đến Tòa đô sảnh nơi bà de Longueville ở. Nghe tin tức đầu tiên về hòa
bình, bà quận công xinh đẹp kêu toáng lên. Chiến tranh đã khiến bà trở thành nữ
hoàng, hòa bình dẫn đến sự thoái vị của bà, bà tuyên bố rằng chẳng bao giờ bà
ký vào bản hiệp ước và bà muốn một cuộc chiến tranh muôn thuở.

Nhưng khi Aramis trình
bày nền hòa bình ấy dưới ánh sáng thật sự của nó nghĩa là với tất cả những lợi
lộc; khi anh chỉ rõ rằng đánh đổi cái vương vị bấp bênh kia mà Paris không thừa
nhận lấy cái phó vương vị Pont de l'Arche, tức là toàn bộ xứ Normandie; khi anh
làm vang lên bên tai bà năm trăm nghìn đồng livres mà tể tướng hứa; khi anh làm
lấp lánh trước mặt bà niềm vinh dự được thấy vua đỡ đứa con bà trong lễ rửa
tội, thì bà de Longueville chỉ còn phản đối theo thói quen của những người đàn
bà xinh đẹp thường hay phản đối và chỉ còn chống cự chiếu lệ để rồi đầu hàng.

Aramis giả vờ tin rằng
sự phản đối ấy là có thực và không muốn trước mắt bà tức bỏ đi cái công trạng
đã thuyết phục được bà.

- Thưa bà, - anh nói, -
bà muốn một lần nữa đánh lại ngài hoàng thân anh bà, nghĩa là người chỉ huy tài
giỏi nhất của thời đại, và khi mà những người phụ nữ tài năng muốn, họ vẫn
thành công. Bà đã thành công, ngài Hoàng thân bị thua vì rằng ngài không thể
làm chiến tranh được nữa. Bây giờ hãy kéo ông ấy về phe đảng của ta. Cứ nhẹ
nhàng tách ông ra khỏi hoàng hậu mà ông không thích và khỏi Mazarin mà ông
khinh rẻ. La Fronde là một vở hài kịch mà chúng ta mới diễn có màn đầu. Ta hãy
chờ ông Mazarin ở đoạn kết, tức là ngày mà ngài hoàng thân, nhờ ở bà, sẽ quay
ra chống lại triều đình.

Bà de Longueville bị
thuyết phục. Cái bà quận công Fronde ấy rất tin tưởng ở quyền lực của đôi mắt
tuyệt đẹp của mình đến nỗi không hoài nghi về tác động của nó ngay đến cả ông
de Condé anh bà, và sử sách châm biếm của thời ấy cho rằng bà đã không quá tự
phụ.

Chia tay Aramis ở Hoàng
trường, Arthos đến ngay bà de Chevreuse. Đây lại là một nữ Fronde phải thuyết
phục, nhưng bà này khó thuyết phục hơn đối thủ trẻ của bà. Hịệp ước không quy định một điều kiện nào có
lợi cho bà cả. Ông de Chevreuse chẳng được cử làm tổng đốc một tỉnh thành nào.
Và nếu như hoàng hậu nhận làm mẹ nuôi thì chỉ là đối với cháu trai hoặc cháu
gái của ông mà thôi.

Cho nên vừa mới nghe
đến tiếng hòa bình, bà de Chevreuse chau mày và mặc dầu mọi luận lý của Arthos
để chứng minh rằng một cuộc chiến tranh lâu dài hơn là không thể được bà vẫn
khăng khăng ủng hộ chiến tranh.

- Bà bạn xinh đẹp ơi –
Arthos nói, - Tôi xin phép nói rằng trong khi tất cả thiên hạ chán nản chiến
tranh, có lẽ trừ có bà và ngài chủ giáo, còn tất cả mọi người mong muốn hòa
bình. Bà sẽ lại bị lưu đày như thời vua Louis XIII. Xin hãy tin tôi, chúng ta
đã qua cái tuổi những thành công về âm mưu, và cặp mắt huyền diệu của bà không
phải sinh ra để lại tan trong nước mắt than khóc Paris, ở Paris bao giờ cũng sẽ
có hai hoàng hậu chừng nào bà còn ở đó.

- Ôi - Bà quận công
nói, - Tôi không thể làm chiến tranh một mình, nhưng tôi có thể trả thù cái bà
hoàng hậu bội bạc ấy và cái lão sủng thần tham lam kia, và… Xin lấy danh dự nữ
quận công mà thề rằng tôi sẽ trả thù.

- Thưa bà, - Arthos
nói, - Tôi van xin bà, đừng tạo một tương lai xấu cho de Bragelonne, anh
ta đã được tiến cử, ngài hoàng thân muốn điều tốt lành cho anh ta, anh ta còn
trẻ, hãy để cho một ông vua trẻ gây dựng. Chao ôi! Xin lỗi bà về sự yếu đuối
của tôi; đến một lúc nào đó con người ta hồi sinh và trẻ lại trong con cái
mình.

Bà quận công mỉm cười
nửa thân thương, nửa giễu cợt và nói:

- Arthos nói thật, anh
không biết điều yêu cầu của Porthos và không biết rằng anh sẽ có một dải huân
chương khác nữa.

- Ôi ta trở thành bà
già mất? - Bà công tước mơ màng nói Arthos cầm lấy tay bà và hôn lên. Bà nắm
anh mà thở dài nói:

- Bá tước ơi,
Bragelonne chắc là một nơi ở rất đẹp. Ông là người phong nhã, ắt là ở đấy có
nước non hùng vĩ, có rừng núi hữu tình,

Bà lại thở dài và tì
cái đầu tuyệt mỹ lên bàn tay uốn cong lại một cách duyên dáng vẫn thon thả và
nuột nà.

- Thưa bà, - bá tước
nói, - Lúc nãy bà nói gì vậy? Chưa bao giờ tôi thấy bà trẻ đẹp đến thế.

Bà công tước lắc đầu.

- De Bragelonne có ở lại
Paris không? - Bà
hỏi.

- Bà nghĩ thế nào về
nó? - Arthos hỏi.

- Hãy để nó cho tôi, -
Bà bảo.

- Không được đâu. Nếu
bà quên câu chuyện về Ơđíp ( Oedipe)(1) thì tôi vẫn nhớ.

(1) Theo thần thoại Hy Lạp, Ơđíp là con vua Latiôx
và Jôcaxtơ. Được nhà tiên tri cho biết là sau này Ơp sẽ giết cha và lấy mẹ.
Laitiôx cho vứt con đi. Ơíp được những người chăn cừu cứu và đưa sang nuôi ở xứ
khác. Ơđíp lớn lên, do tình cờ mà giết bố, rồi cưới mẹ. Sau này vỡ lẽ ra,
Jôcaxtơ tự tử, còn Ơđíp tự móc mắt và cùng con gái bỏ ra đi.

- Sự thật là ông rất dễ
thương, bá tước ạ, và tôi muốn ở chơi Bragelonne một tháng.

- Bà không sợ là sẽ làm
cho khối người ghen tị
với tôi hay sao? - Arthos đáp một cách phong nhã.

- Không, tôi sẽ đi kiểu
vi hành, dưới cái tên Marie Michon.

- Bà thật đáng quý.

- Nhưng ông đừng cho
Raoul về ở với ông.

- Tại sao vậy?

- Vì nó yêu đương.

- Nó ấy à, một đứa trẻ
con.

- Cho nên nó cũng yêu
một đứa bé gái đấy thôi.

Arthos trở nên đăm
chiểu. Anh nói:

- Bà nói đúng, bà công
tước ạ. Mối tình lạ lùng đối với một con bé bảy tuổi có thể một ngày kia làm
cho nó khốn khổ. Sắp có đánh nhau ở Flandre, nó sẽ đi đấy.

- Khi nó trở về, ông
gửi nó đến tôi, tôi sẽ bọc áo giáp cho nó để chống lại ái tình.

- Chao ôi, thưa bà,
ngày nay ái tình cũng giống như chiến tranh và áo giáp trở thành vô ích.

Vừa lúc ấy Raoul vào.
Anh đến báo với bá tước và bà công tước rằng bá tước de Guise bạn anh đã cho
anh biết rằng cuộc lễ long trọng đón vua, hoàng hậu và tể tướng sẽ cử hành vào
ngày hôm sau.

Quả thật, hôm sau, từ
mờ sáng, triều đình đã tấp nập sửa soạn rời Saint-Germain.

Từ chiều hôm trước
Hoàng hậu đã cho mời D’Artagnan đến và bảo:

- Này ông, người ta nói
với tôi là Paris không yên tĩnh. Tôi lo ngại cho vua. Vậy ông hãy đi kèm ở cửa
xe bên phải nhé.

- Xin Lệnh bà hãy yên
trí, - D’Artagnan đáp, - Tôi xin đảm nhận việc bảo vệ Đức vua.

Anh chào hoàng hậu, và
đi ra.

Vừa ra khỏi cửa, anh
gặp Bernouin đến báo cho anh biết rằng tể tướng đang đợi anh vì có những việc
quan trọng. Anh lập tức đến đấy.

- Này ông, - giáo chủ
nói, - người ta đang đồn về chuyện nổi loạn ở Paris. Tôi sẽ ngồi ở bên trái Đức
vua. Do tôi là người chủ yếu bị đe doạ, ông sẽ đi ở cửa xe bên trái nhé.

- Xin Đức ông cứ yên
tâm, - D’Artagnan đáp, - Người ta sẽ không dụng đến một sợi tóc của ngài đâu.

Ra ngoài tiền sảnh,
D’Artagnan tự nhủ thầm.

- Chết thật? Mình làm
sao gỡ ra được đây. Mình không thể vừa ở cửa xe bên trái lại vừa ở cửa xe bên
phải. À, được rồi, mình sẽ canh vua, còn Porthos canh giáo chủ.

Sự thu xếp ấy vừa lòng
mọi người, kể cũng là hiếm có. Hoàng hậu tin cậy ở lòng dũng cảm của D’Artagnan
mà bà đã biết rõ; còn tể tướng tin cậy ở sức mạnh của Porthos mà ông đã được
thử thách.

Đoàn ngự giá lên đường
về Paris theo thứ tự định sẵn. Gitaud và Comminger dẫn đầu đội thị vệ đi trước.
Rồi đến xe nhà vua, hai bên cửa xe có D’Artagnan và Porthos. Rồi đến ngự lâm
quân, những người bạn cũ của D’Artagnan từ hai mươi năm nay, mà anh là trung úy
từ hai mươi năm và là đại úy từ hôm qua.

Tới cửa ô, cỗ xe được
chào bằng những tiếng hô lớn: "Đức vua muôn năm!"; "Hoàng hậu
muôn năm". Vài tiếng hô "Mazarin muôn năm!" xen lẫn, nhưng không
có tiếng vang.

Đoàn xe đi đến nhà thờ
Đức Bà nơi sẽ tổ chức lễ Tạ ơn.

Tất cả dân chúng Paris
đổ ra đường phố. Người ta đã bố trí lính Thụy Sĩ suốt dọc đường đi, nhưng vì đường rất dài, nên chỉ có thể
đặt cách bảy, tám bước một người. Hàng rào ấy rõ ràng là không đủ, và thỉnh
thoảng lại bị một đợt sóng dân chúng xô vỡ, rất khó khăn mới dựng lại được.

Từ một năm nay vắng mặt
Nhà vua và Hoàng hậu, cho nên nhân dân Paris ao ước gặp lại và có xô đổ hàng
rào bảo vệ cũng là do thiện ý thôi; nhưng mỗi lần như vậy Anne D’Autriche lại
nhìn D’Artagnan với vẻ lo lắng, nhưng anh làm yên tâm bà bằng một nụ cười.

Mazarin đã chi tiêu một
nghìn louis để vận động người ta hô "Mazarin muôn năm!" và đánh giá
những tiếng hô đã nghe thấy không đáng hai mươi pistol, cũng lo sợ nhìn
Porthos. Nhưng anh chàng vệ sĩ khổng lồ đáp lại bằng một giọng trầm rất tuyệt:
"Đức ông yên trí", nên Mazarin mỗi lúc một vững dạ hơn.

Đến Hoàng cung người ta
thấy dân chúng càng đông hơn nhiều.

Họ từ các phố tiếp giáp
đổ vào quảng trường, và như con sông rộng nổi sóng, tất cả làn sóng người ấy đi
đón xe vua, và chảy ầm ầm vào phố Saint-Honoré.

Khi xe tới quảng trường
nhiều tiếng hô lớn: "Các đức Hoàng thượng muôn năm!" vang lên.
Mazarin cúi xuống cửa xe. Vài ba tiếng hô: "Tể tướng muôn năm!" chào
ông, nhưng lập tức bị dập tắt một cách thảm hại bởi những tiếng huýt sáo và la
ó. Mazarin tái mặt đi và vội lùi lại phía sau.

- Đồ súc sinh! -
Porthos lẩm bẩm.

D’Artagnan không nói
năng gì, nhưng vân vê ria mép với một cử chỉ đặc biệt nó chứng tỏ rằng cái khí
chất vui vẻ Gascon của anh bắt đầu bốc nóng.

Anne D’Autriche ghé tai
ông vua trẻ và nói thầm:

- Con hãy tỏ ra nhã
nhặn và nói vài lời với ông D’Artagnan.

Ông vua trẻ quay ra
phía cửa và nói:

- Ông D’Artagnan ơi,
tôi chưa chào ông, nhưng tôi vẫn nhận ra ông đấy. Chính ông đã đứng sau rèm màn
giường tôi cái đêm mà dân Paris muốn đến xem tôi ngủ ấy mà.

- Và tiểu đức vua cho phép,
- D’Artagnan đáp, - Chính tôi sẽ gần Người tất cả nhưng khi nào có một mối nguy
hiểm đe doạ.

Mazarin bảo Porthos:

- Này ông ơi, nếu tất
cả cả cái đám đông kia ùa đến chúng ta thì ông sẽ làm gì?

- Thưa Đức ông, -
Porthos đáp, - Tôi sẽ giết họ đến mức nhiều nhất.

- Hừm! - Mazarin nói, -
dù thật dũng cảm và lực lưỡng như ông, ông cũng không thể giết hết tất cả.

Porthos đứng lên bàn
đạp để xem cho rõ dân chúng đông chừng nào và nói.

- Đúng đấy, họ đông vô
kể.

- Có lẽ ta thích ông
kia hơn, - Mazarin nói.

Và ông ngồi thụt vào
lòng xe.

Hoàng hậu và nhất là tể
tướng cảm thấy lo ngại cũng đúng thôi.

Đám dân chúng vẫn giữ
bề ngoài cung kính và quý mến nhà vua và bà nhiếp chính, bắt đầu nhốn nháo ồn
ào. Người ta nghe thấy những tiếng rì rào ầm ĩ khi lướt trên mặt sóng nó báo
hiệu một cơn giông tố, và khi lướt trên đám dân chúng nó báo hiệu một cuộc bạo
loạn.

D’Artagnan quay lại
phía ngự lâm và nháy mắt làm hiệu: đám đông không nhận ra, nhưng cái đội ngũ ưu
tú kia thì hiểu rõ quá đi.

Các hàng ngựa siết chặt
lại và một cơn rùng mình nhè nhẹ chạy qua khắp mọi người.

Đến cửa ô Sergents đoàn
hộ giá buộc phải dừng lại.

Comminger rời khúc đầu
của đoàn hộ giá mà anh ta phụ trách và đến cỗ xe Hoàng hậu. Bà đưa mắt hỏi
D’Artagnan, anh cũng đáp lại bằng mắt.

- Cứ tiến lên, - Hoàng
hậu đáp.

Comminger trở lại vị
trí của mình. Người ta xô đẩy và rào chắn cửa ô đổ sập.

Mấy tiếng xì xào từ đám
đông nổi lên và lần này nhằm cả vua lẫn tể tướng.

- Tiến lên! -
D’Artagnan cất tiếng hô.

- Tiến lên! - Porthos
đáp lại.

Đám đông chỉ chờ đợi có
sự thị uy ấy để bùng nổ, nên tất cả những tình cảm chứa chất trong họ cũng nổ
ra đồng thời. Từ khắp phía vang lên những tiếng hô "Đả đảo lão
Mazarin?", "Giết chết giáo chủ đi?".

Cùng lúc ấy từ phía
Grenelle Saint-Honoré và phố du Coq, hai dòng thác người ùa đến và bẻ gãy cái hàng rào lính Thụy
Sĩ mỏng manh và cuồn cuộn đến tận chân ngựa của D’Artagnan và Porthos.

Sự xô tràn lần này nguy
hiểm hơn mấy lần trước và nó bao gồm những người vũ trang và còn vũ trang tốt
hơn cả những người dân thường mọi khi báo động.

Người ta thấy phong
trào này không phải là tác dụng của sự tình cờ đã tụ tập một số kẻ bất mãn trên
cùng một điểm, mà là sự phối hợp của tinh thần thù nghịch đã tổ chức một cuộc
tấn công.

Hai khối dân chúng ấy
do thủ lĩnh chỉ huy, một người không có vẻ thuộc dân chúng mà thuộc đoàn thể
danh giá của các vị hành khất; người kia thì mặc dầu cố bắt chước điệu bộ của
dân chúng, người ta vẫn dễ dàng nhận ra một nhà quý tộc.

Hiển nhiên là cùng một
xung lực đã thúc đẩy hai người hành động.

Có một chấn động rất
mạnh truyền đến cả cỗ xe vua; rồi hàng nghìn tiếng la hét hợp thành một tiếng
ồn ào xao động xen lẫn vài ba tiếng súng nổ.

- Ngự lâm quân đến đây?
- D’Artagnan hô to.

Đoàn hộ giá tách ra làm
hai hàng, một sang phía bên phải cỗ xe và một sang phía bên trái, chạy đến hỗ
trợ D’Artagnan và Porthos.

- Thế là cuộc chiến nổ
ra, càng khủng khiếp hơn do nó không có mục đích, càng thê thảm hơn do người ta
không biết mình chiến đấu làm gì và cho ai.