Toàn bộ
mật thám lao vào truy lùng

Leopold không biết tại sao Georgie lại bị bắt. Cho
đến ngày Giải phóng, anh vẫn không hiểu nguyên nhân. Mãi sau này anh mới biết
tại mẩu giấy ghi địa chỉ của chị.

Cuộc hẹn hụt ngày 17 tại nhà thờ Auteuil càng làm
cho Leopold tăng cường cảnh giác vì không thấy ai đến nơi hẹn. Gestapo đã rình
quanh đó. Vậy phải thôi lang thang trên đường phố. Nhưng đã quá trưa rồi, không
đủ thời gian để có kế gì khác nữa. Lại phải đi lang thang tiếp, qua một cửa
hiệu thấy đề biển “Nur fur Deutschen”. Đó là một trong những nhà chứa dành
riêng cho quân đội phát xít. Nhiều lần bọn ĐĐN đã kể cho anh nghe về nhà chứa
này, nơi chúng hay lui tới, ở gần đường Champs-Elysees.

Đã nửa đêm, Leopold cần có nơi ẩn trong bốn năm
tiếng. Những tiếng hò, tiếng hát vang trong ngôi nhà này. Lính tráng say sưa cố
tránh hình ảnh chiến tranh bằng những thú vui xác thịt có tổ chức. Chúng say
đến mức chẳng đứa nào thèm để ý đến anh. Đối với các cô gái làm nghề mua vui
cho những tên hiếu chiến này thì Leopold cũng chỉ là một tên Boche như những
tên Đức khác. Thực tế, anh đẩy cửa bước vào. Anh tránh phòng khách vì chỗ đó
đông người, anh đề nghị mụ chủ đưa anh lên thẳng tầng trên. Anh ngồi thỏm vào
ghế bành êm ái. Một lúc thì “một nữ nhân viên” bước vào và hỏi thẳng anh:

- Dùng nửa giờ hay cả đêm?

Tất nhiên anh chẳng nghĩ gì đến chi tiết đó. Nửa
tiếng thì quá ngắn để anh có chỗ ngả lưng. Anh trả lời chưa vội, xin cho một
chai champagne để hai người làm quen nhau đã. “Cô chiêu đãi viên của anh” thi
hành và quay lại ngay với chai rượu Pháp. Anh nhấm nháp chưa hết li đầu tiên đã
thấy đầu óc quay cuồng. Anh nặng nề đứng lên, loạng choạng và cứ để nguyên quần
áo lăn ra giường dưới con mắt ngạc nhiên của cô gái. Nửa giờ sau Leopold tỉnh
lại và quan sát nơi anh đang nằm. Cô gái bình tĩnh và nhẫn nại nhìn anh nửa
tỉnh nửa mê và chờ anh tỉnh hẳn. Anh đứng dậy và hai người bắt đầu nói chuyện.
Cô gái hiểu đây là một khách đặc biệt đến chốn này không phải để hưởng những
thú vui theo chương trình của nhà chứa.

Cô nhìn thẳng vào mắt Leopold và hỏi:

- Nhưng tại sao ông đến đây, ông đến một khách sạn
có hơn không? Hay là ông sợ cái gì? Ông chẳng có cái gì phải sợ ở nhà này, ông
biết đấy, ở đây không bao giờ thấy bọn hiến binh Đức đến. Ông có thể ở đây tùy
theo ý muốn, ông sẽ được an toàn hơn chỗ khác.

Leopold trả lời rằng anh chẳng có gì phải sợ sệt.
Anh cho cô xem giấy chứng nhận Đức kiều của anh. Cô ta bắt đầu tuôn ra cơ man
nào những chuyện về sĩ quan Đức hay lui tới nhà này. Anh nghĩ bọn Gestapo còn
thiếu giáo dục cảnh giác cho những cô gái ở đây. Anh cũng biết được khá rõ về
tình hình tư tưởng “cao” của các sĩ quan quân đội Đức cuối năm 1943 này, nó
cũng đen tối không kém gì cái đít chai mà chúng đang tu ở dưới tầng trệt.

Năm giờ sáng, anh rời nhà chứa, trước khi ra phố,
anh bảo cô gái tính tiền.

- Không, em không dám lấy tiền của ông vì em chẳng
làm được gì để nhận tiền của ông.

- Thì cô cứ nhận đi nào, coi như biểu hiện của tình
bạn mà!

Cuối cùng cô nhận và dặn anh:

- Ông hãy cẩn thận nhé, đừng lang thang trên đường
phố! Nếu ông không có chỗ ở, hãy đến nhà em, ông sẽ an toàn hơn.

Được, nhưng anh phỏng đoán trong nhà này, sự nghỉ
ngơi của chiến binh không thể vĩnh hằng được!

18 tháng mười, hôm nay là ngày thứ tư. Leopold
tiếp tục lang thang. Anh đi quanh quẩn, chưa biết mình nên đi đằng nào. Qua phố
này phố nọ, anh đến trước trụ sở của Đảng thân quốc xã do Marcel Deat cầm đầu.
Lúc này bỗng một khẩu hiệu trên báo “Sự nghiệp” của Deat lóe lên trong trí nhớ
của anh: “Chết cho Danzig”. Tên lãnh tụ cũ của Đảng xã hội bây giờ lại thúc đàn
cừu của nó đi chết cho Hitler!

Cũng lúc
đó, bỗng anh nhớ rằng trong cùng một ngôi nhà này có một nữ y tá tên là bà
Lucie ngày xưa đã từng tiêm thuốc cho anh. Lúc này anh nảy ra ý nghĩ kiếm nơi
ẩn tại ngôi nhà này, ngôi nhà có trụ sở của Tập hợp quốc gia bình dân, là phong
trào tích cực nhất về cổ vũ nhân dân hợp tác với phát xít. Anh ngoái nhìn xa xa
là phố Saussaies có trụ sở của tên Pannwitz đang truy lùng anh rát ráo riết.
Khu này ít người dám lai vãng.

Ý nghĩ của
anh thật là lẩm cẩm, nhưng đó chỉ là bề ngoài thôi. Bởi vì quan hệ của anh với
bà Lucie chẳng ai biết, hơn nữa ĐĐN sẽ bất ngờ về việc Leopold dám lẩn tránh ở
sát ngay trụ sở của chúng. Chỉ có một trở ngại là có một số người đứng ở cổng.
Anh chờ khi họ đi xa rồi, đến 10 giờ đêm anh quyết định vào ngôi nhà này, ở
phần không có bọn “tay sai Đức”.

Leo lên
tầng bốn, anh bấm chuông nhà bà Lucie. Bà mở cửa, nhận ra anh và tái mặt đi:

- Ông có
việc gì thế? - Bà Lucie hỏi, - ông ốm à?

Leopold kéo
bà vào trong nhà để trình bày. Bà nói thêm:

- Ông hoàn
toàn khác trước, ông không còn là người mà tôi gặp trước đây nữa.

Con người
mà bà biết trước đây là một nhà công nghiệp Bỉ qua Paris vài ngày. Leopold nói
luôn một hơi:

- Bà Lucie
ạ, tôi là kẻ trốn tù đang bị Gestapo truy nã ráo riết, bà có thể cho tôi ở
trong nhà bà trong vài ngày được không? Xin bà cứ trả lời thẳng thắn cho tôi,
tôi xin bà, được hay không được. Nếu không được, tôi không van nài bà, tôi sẽ
đi ngay lập tức!

Nước mắt bà
tràn đầy khóe thu ba. Bà trả lời với một giọng đau sót:

- Tại sao
ông lại nghĩ tôi có thể từ chối ông, dù chỉ một giây thôi?

Bà dẫn anh
vào một căn phòng và bảo anh:

- Ở đây ông
sẽ an toàn. Ông có thể ở đây bao nhiêu lâu tùy theo ý của ông, tôi đi tìm cái
gì cho ông uống nhé!

Leopold vào
giường: vải trải giường trắng toát, chăn đệm ấm đã chờ anh. Anh thư giãn hết
sức lực và lăn ra ngủ. Khi bà Lucie trở vào buồng Leopold, anh mới tỉnh dậy.
Chắc chắn dáng hình anh tiều tụy như kẻ sắp chết, cho nên bà Lucie cứ hỏi anh:

- Thế chúng
nó làm gì ông! Chúng nó hành hạ ông như thế này à?

Sau khi
dùng cơm, anh lại ngủ, nhưng không sao nhắm được mắt. Người anh đã trở lại bình
thường, anh kiểm tra những giờ phút vừa qua. Có lẽ đã nửa đêm khi anh nghe thấy
có tiếng chuông bấm ở cổng. Có phải bọn Gestapo hay không? Anh vội cầm lấy ngay
viên nhân ngôn.

Có tiếng
đàn ông. Hình như có tiếng nói rất nhỏ. Có tiếng chân đến gần cửa buồng anh và
bà Lucie đi vào đem theo một luồng ánh sáng. Anh hỏi:

- Ai đó?

Có lẽ bà
hiểu giọng xúc động của anh, bà lại gần giường anh và nói với một giọng thật là
thành thật… nhưng với một vẻ ngây thơ khiến người nghe không thể giận được:

- Ông
Gilbert ạ, ông hãy bình tĩnh, đó là một người bạn của tôi, ông ta là sĩ quan
quân đội Pháp, tham gia kháng chiến và đến đây để qua đêm.

Hai chiến
sĩ kháng chiến cùng trú ở một nhà, sát nách tên Pannwitz, thật là quá nhiều,
quá đông. Anh giải thích cho bà Lucie và ung dung đề nghị mình đi nhà khác. Bà
từ chối và đi ra. Họ nói nhỏ. Một lúc sau, bà quay lại, khép cửa và nói:

- Xong rồi,
ông ta đã đi đến một địa chỉ khác rồi.

Hôm sau,
ngày 19, anh trở dậy và bị sốt nặng. Không thể nhấc mình nổi, phải nằm và lần đầu
tiên trong đời anh lăn ra ngủ với đầy ảo giác. Cả cuộc đời anh đã diễn ra như
một cuộn phim, hình ảnh nối tiếp nhau diễn ra, lúc có thứ tự, lúc chồng lên
nhau, lúc cắt quãng nhau. Những cảnh đời anh ở Ba lan, Palestine, ở Moscow rồi
ở Paris nối tiếp nhau không theo một thứ tự nào. Mọi cảnh diễn ra xa xôi nhưng
lại rất gần, tối và sáng, mờ ảo và trật tự, anh thấy người cha từ trần. Với sức
mạmh và hiện thực kì lạ, anh thấy sống lại những cảm súc đã qua, vui và buồn,
đau thương lẫn yêu thương. Cơn mơ kéo dài đó đã làm cho anh không rơi vào tình
trạng mất phương hướng. Dần dần, hiện tại kéo anh trở lại bình thường.

Một hiện
tại mẫu mực, đáng lo ngại. Trong hai ngày nữa anh phải gặp Spaak ở nhà thờ Ba
Ngôi. Ngày 22 tháng mười hẹn gặp Kowalski ở Bourg-la-Reine tại một ngôi nhà có
Gestapo phục kích! Tâm hồn anh kinh hoàng: anh chị Spaak có được an toàn không?
Spaak đã kịp báo động cho Kowalski chưa? Đau đớn quá, anh lại ngủ say đến tận
sáng bảnh mắt hôm 20. Anh đọc tờ Paris Buổi chiều (Paris-Soir), báo của ngụy
quyền, bỗng anh đọc thấy ở trang hai có dòng tin vặt “Edgar, tại sao anh không
gọi điện cho tôi? Georgie”. Anh đọc đi đọc lại mấy lần và hiểu rõ: Pannwitz đã
bắt mất Georgie rồi. Kín đáo báo tin chiến thắng, tên đó cảnh cáo anh phải ra
đầu thú. Sau này anh được biết Pannwitz hai lần dùng báo để báo tin chiến thắng
của hắn. Sau khi vây bắt ở Correze, hắn đã đưa lên báo dòng chữ “ Georgie, tại
sao bà không tới. Patrick đã đến ở nhà chú nó rồi”.

Việc
Georgie bị bắt làm cho Leopold choáng váng vì không thể ngờ được, cho nên anh
phải giành lại chủ động ngay tức khắc. Tối 20, anh ra khỏi căn hộ của Lucie đi
gọi điện thoại hai lần. Trước hết gọi đến phố Beaujolais để kiểm tra xem nhà
Spaak đã bị Gestapo chiếm chưa. Nhà của hạn anh không thể nào mà Gestapo lại
buông tha, trừ khi nó đặt bẫy ở đó. Việc không có ai trả lời đã giải thích thực
trạng ngôi nhà Spaak.

Gọi cú điện
thoại thứ hai là đến Nhà Trắng, phố Bourg-la-Reine. Anh xin nói chuyện với bà Parrend. Một giọng của người nước ngoài trả lời
rằng bà đó đi vắng. Anh nhắn lại rằng anh không trở lại Bourg-la-Reine nữa và
anh sẽ gặp bà tại nhà của bà ở Paris. Cáu kỉnh, đầu dây bên kia yêu cầu anh
phải nhắn lại ý kiến nhắc: anh phải nói rất chậm ý kiến kể trên. Ý đồ của anh
là gì? Là đánh lạc sự chú ý của Gestapo càng được nhiều càng tốt để chúng không
chú ý đến Nhà Trắng trước khi Kowalski rơi vào bẫy. Thật là một hành động hầu
như tuyệt vọng, nhưng anh nhắc lại câu nói nổi tiếng: “Không có tình huống thất
vọng, chỉ có con người thất vọng mà thôi…”.

Giữa lúc đó, ngày 21 tháng mười, Leopold đi tìm gặp
Spaak tại nơi hẹn là nhà thờ Ba Ngôi. Để giết thời giờ và xua đuổi lo lắng, anh
ngồi ngắm qua cửa sổ xe cộ của ĐĐN ra vào qua lại trụ sở phố Saussaies. Chúng
nó có vẻ bị cuốn vào một trận lốc… Đến 21 giờ, anh đến gần nhà thờ Ba Ngôi.
Trời tối như mực, cách vài mét cũng không trông thấy gì. Anh cố giữ bình tĩnh,
một điều không dễ dàng do những sự kiện mới xảy ra. Cuối cùng anh gặp Spaak
đang chờ anh.

Hai người ôm chầm lấy nhau, không nói lên lời.

Anh cần biết tình hình ngay. Phút xúc động qua đi,
anh chỉ hỏi được một câu: Tình hình thế nào?

Khi hai người đi về phía phố Clichy, Spaak kể cho
Leopold biết vợ con anh đã sang Bỉ ngày 17, vợ anh không chịu đi vì không cho
rằng tình thế không nguy hiểm đến thế, anh buộc phải ép chị lên tầu. Anh qui
ước với vợ rằng nếu chị kí tên “Suzette” trong thư nghĩa là tình hình bình
thường, nhưng nếu kí là “Suzanne” tức là không tin được nội dung là thư đó nữa.

Ba tuần sau, Suzanne Spaak bị tố cáo và ngày 8 tháng
mười hai năm 1943 chị bị bắt. Thế là bắt đầu quãng đời đau khổ của chị, nó kết
thúc bởi cái chết của chị vào tháng tám năm 1944.

Nhưng cái hôm 21 tháng mười đó, Leopold được tin chị
và hai cháu đã sang Bỉ, anh mừng lắm. Thảo luận với Spaak về cuộc hẹn ngày hôm
sau với Kowalski. Nội dung không vui vẻ. Bác sĩ Chertok phải gọi điện ngay cho
Spaak hôm 19 để qui định giờ hẹn. Spaak đã quay lại nhà để chờ Chertok. Đúng
bữa trưa, vào giờ qui ước, chuông điện thoại reo. Spaak hét trong máy: “Thất
hẹn rồi, đùng ai tốn công nữa!”.

Đầu dây bên kia cúp máy luôn.

Bác sĩ Chertok liệu có hiểu ra không? Liệu anh có
báo kịp cho Kowalski không? Toàn là những câu hỏi đầy lo âu…

Đó cũng là cuộc gặp Spaak lần cuối cùng trong thế
chiến. Chỉ sau ngày giải phóng, họ mới gặp lại nhau. Trong khoảng giữa hai cuộc
gặp đó, máu đã chảy dưới các chiếc cầu của Paris…

Leopold quay lại nhà bà Lucie, bị ám ảnh bởi cuộc
hẹn với Kowalski. Cách duy nhất để đánh lạc hướng bọn ĐĐN là về Nhà Trắng, là
thu hút sự chú ý về con mồi được ưa thích là thu ĐĐN chú ý vào anh. Sau khi suy
tính, anh tiến hành lịch trình: sáng sớm mai 22 tháng mười, anh gọi điện đến
nhà Spaak. Một giọng nữ trả lời. Anh hỏi:

- Tôi có vinh hạnh được nói chuyện với ai đó?

- Tôi là nữ thư kí của ông Spaak…

Spaak chưa hề có thư kí riêng. Vậy là Đội đặc nhiệm
đã đến đó rồi. Con bé tự xưng là thư kí của Spaak chỉ là mật thám Đức mà thôi.
Anh lấy giọng nghiêm trang, nói tiếp:

- Xin cô nói với ông Spaak rằng ông bạn Henri của
ông sẽ đến đó thăm ông vào lúc 14 giờ… Xin cảm ơn cô, đây là một việc rất quan
trọng đấy.

- Vâng, tôi sẽ nhắn hộ ông.

Rồi anh bỏ máy xuống.

Anh biết thủ đoạn đó hơi lộ, nhưng với bọn Gestapo
không phải lúc nào cũng tế nhị với chúng, có khi dương bẫy thô sơ như thế chúng
vẫn mắc. Dù thế nào đi nữa, thủ đoạn làm lệch hướng của Leopold đã đạt kết quả
ngay: lúc 14 giờ Pannwitz và bầy chó đã xông ngay vào nhà của Spaak. Trong khi
ấy, tại Bourg-la-Reine, bác sĩ Chertok và luật sư Lederman phục gần đó đã kịp
đón chặn Kowalski. Số may vẫn còn mỉm cười với các anh.

Ngày 22 tháng mười là kỉ niệm ngày sinh của mình, Spaak,
anh định kiếm mấy chai có chất cay ở nhà anh. Trước khi đi, anh gọi điện cho bà
phục vụ, bà Melandes, vì hai người đã qui ước mật hiệu với nhau đề phòng bất
trắc: nếu bà nói “thưa ông thân mến” tức là tình hình bình thường, anh có thể
về nhà tự do, ngược lại nếu bà trả lời cụt lủn “ông” có nghĩa là gặp nguy hiểm.

Claude
Spaak gọi điện thoại. Bà Melandes trả lời liên tiếp: “ông”, rồi bà thét lên:
“Đó là tất cả những gì tôi có thể nói với ông đấy!”.

Nếu đến như
thế mà Claude không hiểu, thì thật là nguy hiểm… Đến lúc đó, đường dây bị ngắt
một cách tàn bạo. Điên tiết, bọn chó Gestapo lao vào đánh bà Melandes.

Cũng vào
ngày 22/10 đó, trên tờ Paris - Buổi chiều (Paris-Soir) lại xuất hiện tin nhắn
như sau “Edgar, tại sao anh không gọi điện thoại?”

Nhưng tên
Pannwitz nói để chính hắn nghe mà thôi.