Thế là Juliette trở thành góa bụa, ngay
khi vừa cử hành hôn lễ. Tuy nhiên, nàng vẫn còn chưa hay biết tai họa thảm khốc
của mình. Nàng đợi chờ bà vú đi săn tin về và mơ ước lần gặp gỡ Roméo sắp đến.
Nhưng tiếng than van nức nở nào thế, những câu nói đứt đoạn khó hiểu, câu
chuyện rối rắm lộn xộn, mới nghe qua Juliette cứ ngỡ Roméo vừa bị bị giết chết.
Buồn lo xen lẫn mừng vui, vừa mới khuây khỏa đã tuyệt vọng! Lưu đày ư! Roméo bị
lưu đày! Anh lẩn trốn trong phòng cha Laurent để chờ khi trời vừa sụp tối, bà
vú sẽ tìm chàng đến để từ biệt nàng Juliette rũ rượi ủ ê, trước giờ lên đường
biệt xứ.

Thất vọng vì phán quyết của vị lãnh
chúa, Roméo như điên dại, định tự hủy mình. Vị linh mục đáng kính quở mắng
chàng hồi lâu, phân tích cho chàng thấy việc lưu đày ở Mantoue, một thành phố
kế cận Vérone, tạo dịp cho chàng có thể thường xuyên nhận được tin tức Juliette
và mọi sự rồi sẽ được thu xếp ổn thỏa. Yên tâm phần nào, Roméo chờ đêm tối để
đến từ biệt Juliette.

Phần mình, đức ông Capulet vừa tiếp đón
gã trai trẻ Paris, kẻ say mê con gái ông, vừa đến để thăm dò tình cảm của
Juliette dành cho gã.

- Mọi việc xảy ra dồn dập,
- nhà quý tộc Capulet nói, - đối với ông, tình cảm riêng tư của một cô gái
chẳng mấy quan trọng, và biến chuyển khắc nghiệt đến nỗi chúng tôi chẳng còn
đâu thì giờ để hỏi han con gái mình, nhưng nó vẫn tùy quyền định đoạt của chúng
tôi. Tôi chịu trách nhiệm với ngài như thế. Bà này, hôm nay là thứ mấy nhỉ? Thứ
hai à! Tốt lắm. Báo cho Juliette biết rằng thứ năm tới, nó sẽ thành hôn với bá
tước Paris. Đừng phô trương gì cả, tang nhà ta còn ràng ràng đấy! Như thế ngài
có thể ra về, chào tạm biệt nhé! Bà này, chuẩn bị hôn lễ cho Juliette. Chúc tất
cả ngon giấc. Sắp sáng đến nơi rồi.

Phía bên kia dinh thự, trên cái bao lơn
mà ta đã biết, bao quát cả khu vườn tràn nập ánh trăng, đôi vợ chồng trẻ tuyệt
vọng, ngậm ngùi chờ đợi ánh sáng ban mai sẽ đến cướp Roméo lìa khỏi vòng tay
Juliette.

- Chàng đã muốn đi rồi
sao? Đêm hãy còn dài, ngày vẫn chưa tới. Đó là tiếng hót của họa mi, - chứ nào
phải sơn ca - mà khiến chàng hoảng sợ. Nó vẫn hót hàng đêm trên cành lựu mà
chàng thấy đó. Tin em đi, anh thân yêu của em, đó là tiếng hót họa mi.

- Không, chính đó là tiếng
hót sơn ca, báo hiệu bình minh sắp tới, - Roméo thở dài não ruột, - chứ nào
phải họa mi. Nhìn kìa, em yêu, những luồng ánh sáng hờn ghen, phía trời Đông
đang viền quanh những cụm mây tan tác. Vầng trăng đã nhạt nhòa, và đỉnh núi mù
sương, rạng Đông vừa nhóm dậy. Anh phải ra đi để sống, hay ở lại đây rồi chết.

- Không, đó chẳng phải là
ánh bình minh đâu, em biết rõ mà. Đó là đám vân thạch nào đó, trời gửi xuống
làm đuốc soi đường cho anh đến Mantoue. Nán lại chút nữa, anh cần chi phải vội.

- Dù anh có bị bắt, dù anh
phải chết, anh cũng vui lòng vì em đã muốn thế! Anh thiết tha muốn ở lại hơn là
mong ước ra đi. Thôi thì tử thần ơi, cứ đến. Hãy trò chuyện với nhau đi, em
yêu, bởi ngày vẫn chưa rạng.

- Trời đã sáng, trời đã
sáng rồi! - Juliette chợt bàng hoàng bật khóc nức nở, - anh hãy đi đi! Trốn xa
chỗ này. Chính sơn ca vừa cất cao tiếng hót lạc điệu, nhói tai. Có người cho
rằng tiếng hót sơn ca rất thánh thót, êm đềm. Không phải thế đâu, vì nó khiên
đôi ta ngăn cách và đuổi chàng rời khỏi nơi đây, để chào đón bình minh. Bây giờ
anh hãy đi đi! Ánh sáng đã lên cao rồi!

- Tạm biệt, tạm biệt. Hôn
anh lần cuối đi, rồi anh nhảy xuống!

- Này, anh phải cho em
biết tin tức hàng ngày, hàng giờ, anh nhé! - Juliette dặn dò, - bởi vì trong
một phút là đằng đẳng bao ngày. Ôi! Em sẽ già đi mất trước khi gặp lại Roméo
của em! Hồn em đầy những dự cảm đen tối. Giờ đây, nhìn anh dưới đó, em cứ ngỡ
như thấy người chết dưới đáy mồ.

- Tạm biệt! - Roméo hét
lên, không còn chịu đựng nổi nữa, anh cắm đầu chạy, và Juliette cũng không thể
bình yên mơn man nỗi sầu, bởi phu nhân Capulet, theo lời chồng, ngay lúc ấy đã
bước vào, hơi ngạc nhiên bắt gặp con gái mình đã dậy.

Cho rằng những giọt lệ còn long lanh
trong mắt Juliette, là dành cho cái chết của người anh họ Tebaldo, bà kể lể
dông dài về những dự định báo thù tên sát nhân Roméo, rồi để làm vui lòng cô bé
khốn khổ, bà loan báo cho cô biết về lễ thành hôn sắp tới của cô với chàng kỵ
sĩ đẹp trai và dũng cảm Paris, tại nhà thờ thánh Pierre.

Sau cái đêm tuyệt vọng, cô Juliette đáng
thương hầu như mất hết kiên nhẫn. Cô từ chối người chồng do cha cô ép buộc. Ban
đầu, ông ta vẫn xem cô như đứa bé được nuông chiều, chưa hiểu rõ minh thực ra
muốn gì, nhưng sau đó, trước những lời từ chối quyết lệt, lặp đi nhắc lại nhiều
lần, ông ta nổi nóng và hung hăng, tàn bạo đến mức buông ra lời nguyền rủa, đe
dọa và mắng nhiếc Juliette thậm tệ, đoạn ông bỏ đi, đóng sầm cửa lại, bà vợ
hoảng hốt lủi thủi theo sau.

Sầu khổ và đau đớn, Juliette quyết định
đi gặp cha Laurent để vấn kế, nên hăm hở tìm đến ngôi nhà hiu quạnh đã chứng
kiến hôn lễ của nàng. Cha Laurent đang có khách: Paris đến thổ lộ cho ông biết,
cuộc thành hôn sắp tới của mình với tiểu thư họ Capulet. Tin đó khiến vị linh
mục tốt bụng hoang mang, ông vội đuổi khéo Paris về, để tập trung lo lắng cho
cô gái sám hối đáng thương. Biết làm sao đây? Juliette nói sẵn sàng làm bất cứ
việc gì, và sau khi cân nhắc đắn do hồi lâu, cha sắp đặt mưu kế như sau:

- Thế này nhé, - cha nói,
- con hãy vui vẻ lên và cứ ưng thuận làm lễ cưới đi. Ngày mà là thứ tư rồi,
đừng cho bà vú ngủ chung phòng với con. Cầm lấy cái lọ này, khi nào lên giường
ngủ, con hãy uống thuốc đựng trong ấy, tức khắc, mạch con sẽ ngừng đập, hơi thở
tắt lịm, thân thể lạnh băng, chứng tỏ rằng con không còn sống nữa. Nét đằm thắm
của má và môi con sẽ trở màu tro úa, tứ chi bất động, cứng đờ như chết suốt bốn
mươi hai giờ. Con sẽ nằm trong trạng thái một kẻ đã giã từ cõi đời, nhưng con
sẽ thức dậy, sau một giấc ngủ êm đềm. Có điều, buổi sáng cử hành hôn lễ, họ sẽ
phát hiện rằng con đã chết; thế là đúng theo phong tục trong xứ, họ sẽ đặt con
vào cái quan tài không đậy nắp, trong bộ trang phúc lộng lẫy nhất và mang con
đến ngôi nhà mồ của dòng họ Capulet. Cùng lúc, Roméo sẽ được thông báo về mưu
lược của chúng ta, anh ấy sẽ đến đây: cha và anh ấy sẽ canh chừng, chờ con thức
giấc và ngay chiều đó, anh ta sẽ cùng đưa con đi Mantoue. Con sẽ được giải
thoát trọn vẹn, nếu sự yếu đuối thường tình sẽ không khiến con mất bình tĩnh
trong lúc hành động.

- Trao con lọ thuốc đi. - Juliette
kiên quyết nói, - đừng lo con sợ hãi, tình yêu sẽ cho con nhiều can đảm, và sẽ
cứu thoát đời con. Xin từ biệt cha.

Ngày hôm sau trôi qua thật nhanh, đức
ông Capulet đích thân chuẩn bị yến tiệc; cô con gái, từ nhà vị linh mục về, xin
cáo lỗi. Phu nhân Capulet đảm đương việc chọn lựa y phục và trang sức cô dâu.
Bà vú thì lăng xăng rối rít, Juliette bèn bào bà đi nghỉ. Còn lại một mình, cô
bé hôm qua còn là đứa con được nuông chiều và đầy đủ hạnh phúc, giờ đây phải
đơn độc chống chọi với nỗi khổ đau oan nghiệt.

- Vĩnh biệt! - nàng nói
thầm với mẹ, - biết bao giờ mẹ con ta mới gặp lại nhau. Ta cảm thấy một thoáng
ghê rợn, làm nguội lạnh mọi nguồn sống trong ta. Hay ta gọi các người thân đến
đây cho vững bụng? Không! Ta phải diễn một mình tấn tuồng quái đản! Ta sẽ ra
sao, nếu mai này thuốc kia không ngấm? Ta sẽ phải thành hôn ư? Không, không,
lưỡi dao găm trong tầm tay ta đây, sẽ chống lại. Hay nếu đó là thuốc độc, mà
cha Laurent định đưa ta vào cõi chết, để khỏi phải chịu ô nhục, vì chính cha đã
tác hợp ta với Roméo? Không. Không thể nào như thế được, mọi người đều biết cha
là một bậc thánh, không thể nào nghĩ xấu về cha. Nhưng việc gì sẽ xảy ra, nếu
ta lại thức dậy trong mồ, trước khi Roméo kịp đến giải thoát ta? Ta sẽ chết
ngạt mất, hay nếu còn sống ta sẽ điên loạn vì kinh hãi, giữa những người chết
và các oan hồn thường ẩn hiện về đêm? Ta có mơ mộng quá chăng? Em đến đây,
Roméo, chỉ vì chàng mà em uống liều thuốc này!

Thế rồi cô bé dũng cảm phóng lên giường,
nốc cạn một hơi lọ thuốc.

Lúc đó, trong lâu đài Capulet; thiên hạ
tất bật dưới bếp. Mặt trời vừa ló dạng, các phụ bếp đã chạy lăng xăng với que
nướng, thủng múng, củi lửa. Người ta báo tin bá tước Paris đến, trang trọng và
lịch sự với cả ban nhạc rộn ràng ban mai. Người ta hối thúc bà vú đi đánh thức
Juliette dậy để trang điểm. Rồi bỗng nhiên những tiếng kêu gào thảm thiết vang
lên; nằm dài trên giường, xanh xao, lạnh cứng với nguyên vẹn y phục, Juliette
vẫn lặng thinh trước bao lời kêu gọi của bà vú điên cuồng, rồi của bà mẹ đau
đớn quằn quại, của người cha sầu khổ khôn nguôi, tiếp đó là bá tước Paris hào
hoa với ban nhạc của mình, cuối cùng là của cha Laurent. Tiếng khóc than và kể
lể vang lên cho đến lúc vị ẩn sĩ thuyết phục mọi người đè nén đau thương, bình
tâm lo tổ chức tang lễ cho huy hoàng, trọng thể. Bọn nhạc công đút ống sáo vào
bao, nhưng để khỏi phải thiệt thòi, họ quyết định nán lại chờ nhập bọn với
những người khóc thuê, theo sau đám ma, hầu dự cơm chiều với họ.

Bị lưu đày ở Mantoue, Roméo ngóng đợi
tin tức của Juliette và trong khi mong chờ, chàng ôm ấp nhiều ý nghĩ phấn khởi
và đệt bao mộng đẹp. Chợt tên đầy tớ Balthazar của chàng bước vào, gã từ Vérone
đến thẳng đây và hoàn toàn không hay biết gì về kế hoạch của cha Laurent. Không
kịp thở, gã báo cho chủ mình nghe nguồn tin bi thảm.

- Tôi trông thấy tận mắt,
- gã nói, - họ mang tiểu thư Juliette vào nhà mộ tổ tiên và tôi vội phóng xe
đến ngay để báo tin cho công tử rõ.

- Thật thế sao? - Roméo
hỏi lại với vẻ trầm lặng của sự tuyệt vọng tận cùng, - ngươi chẳng có thư từ gì
của cha cả sao? Không à? Thôi chẳng cần nữa. Hãy mau đi thuê ngựa cho ta. Ta sẽ
ra đi ngay chiều nay. Juliette ơi! Đêm nay, anh sẽ đến ngủ bên cạnh em. Biết
làm cách nào đây? Ta còn nhớ một lão dược sư, rách rưới tơi tả, nghèo đói, trên
trần cửa hiệu khốn khổ của lão, treo tòn ten một con rùa, một con cá sấu nhồi
rơm; trên hàng kệ bụi bặm lăn lóc vài cái hộp rỗng, những viên thuốc mốc meo,
mấy hũ sành màu xanh, rải rác đây đó, chưng bày làm vi. Trước tình trạng túng
bấn đó, ta nghĩ, nếu có ai cần một liều thuốc độc, vẫn bị cấm ngặt ở Mantoue,
thì chính nơi đây, lão già khốn khổ kia sẽ sẵn sàng bán cho hắn. Ôi chao! Dược
sư!

Với bốn mươi đuy-ca, Roméo nài mua của
con người bần cùng ấy, một liều thuốc độc có khả năng đưa hai mươi người khỏe
mạnh sang thế giới bên kia, rồi cấp tốc đến Vérone. Cha Laurent vừa hay tin lá
thư ông gửi cho Roméo đã bị chặn lại bởi một hàng rào y tế, vẫn thường xuyên
dựng ra trong thời bệnh dịch hoành hoành. Ông vội vã đến hầm mộ nơi Juliette sẽ
tỉnh dậy trong ba giờ nữa. Thật đáng thương cho tấm thân căng tràn nhựa sống,
phải bị giam hãm giữa những người chết. Ông đã già yếu và tật nguyền, lại phải
vác cái đòn bẩy nặng nề, dù cố gắng hết mức, ông vẫn không thể đi nhanh hơn
được. Bá tước Paris khóc than vị hôn thê dịu hiền của mình, đã đến trước ông,
tuôn nước mắt lã chã và rắc đầy hoa lên mộ Juliette. Roméo mang cuốc theo để
nạy tấm đá lát trên phần mộ, suýt bắt gặp Paris, nếu Paris không kịp ẩn mình,
khi nghe có tiếng chân người. Nhưng vừa nhận ra kẻ lạ thuộc dòng họ Montaigu.
Paris bước ra, đầy vẻ đe dọa. Đã cận kề cái chết, Roméo không muốn gây thêm tộ
lỗi nào nữa, chàng cầu xin Paris hãy tránh xa nơi này. Nhưng kẻ si tình đau khổ
của Juliette dùng lời lăng mạ để thách thức chàng. Hai người trai trẻ đấu nhau
và Paris tử thương gục xuống, còn van nài được đặt thi thể cạnh Juliette, mà
anh ta trót yêu tha thiết.

Đến lúc đó Roméo mới nhận ra anh, rồi
nhớ lại, như trong giấc mơ, rằng mình có nghe nói - Paris lẽ ra đã cưới
Juliette. Chàng nói:

- Ta sẽ, vùi chôn ngươi trong
một ngôi mộ thật rõ ràng, bởi nhan sắc của Juliette sẽ biến nhà mồ này thành
một phòng khánh tiết huy hoàng chói lọi. Juliette thân yêu ơi! Anh muốn ở cùng
em và chẳng bao giờ nữa, anh rời khỏi cái lâu đài sầu thảm này. Mắt ta ơi! Hãy
nhìn nàng lần cuối. Tay ta ơi, hãy siết nàng cho chặt. Hỡi những người hoa tiêu
tuyệt vọng! Hãy đâm đầu xuống những tảng đá, nơi con tàu đã rời rã vì bão táp
của ngươi sẽ vỡ nát tan tành. Ta uống cho tình yêu của ta! Lão dược sư trung
thực, thuốc của ngươi thật linh nghiệm!

Rồi phủ phục dưới chân Juliette, Roméo
trút hơi thở cuối cùng, trong lúc từ phía bên kia nàh mồ, vừa thở dốc vừa loạng
choạng vấp ngã, cha Laurent đước tin, do chính miệng Balthazar báo lại, rằng
công tử đã một mình đến nhà mồ từ hơn nửa giờ qua. Cấu xé bởi muốn vàn nỗi lo
âu sợ sệt, ông lão bước lần đến lăng mộ. Ôi! Máu ai bê bết ở cửa vào, gươm kiếm
của ai vứt bừa ra đất? Trời ơi! Roméo xanh xao và Paris đẫm máu! Và dưới đôi
mắt hãi hùng của vị ẩn sĩ già nua, Juliette cựa mình, rồi boàng hoàng mở hé mắt
ra. Nàng khẽ thầm thì:

- Ồ! Cha cứu tinh của con!
Chồng của con đâu rồi! Con nhớ rõ mình sẽ phải thức dậy nơi đâu, bây giờ con đã
thức. Nhưng Roméo của con đâu?

- Chao ôi! - cha Laurent
nghẹn ngào, cõi lòng tràn ngập xót thương, - một quyền lực quá lớn lao đã vượt
quá mọi dự định của chúng ta. Có tiếng người, ta phải rời khỏi đây ngay. Than
ôi! Trông kìa, chồng con đã nằm chết bên cạnh con, và Paris cũng thế. Nhanh
lên, ta không dám nán lại đây lâu hơn, bọn vệ binh sắp tới. Ta sẽ đưa con vào
tu viện các nữ tu, nhưng phải trốn đi ngay.

- Cha cứ đi đi, còn con,
con không đi đâu cả, - Juliette bình tĩnh nói.

Cũng như Roméo khi nhận được cái tin bi
thảm, nàng quyết định ngay. Nàng không do dự, cũng chẳng hề run sợ. Trong khi
cha Laurent rời đi, nàng nói tiếp: “Ta thấy cái gì đây? - Một cái cốc mà bàn
tay người thân thương của ta đang nắm chặt. Như vậy là thuốc độc đã kết liễu
cuộc đời chàng. Ôi, chàng ác quá, chàng đã uống hết cả rồi, chẳng để lại cho ta
lấy một giọt để giúp ta đi theo chàng. Có thể trên môi chàng còn có đủ chất độc
để giúp em chết, nếu em hôn chàng lần cuối?”

Bỗng từ một nới nào đó, vọng lại một
giọng nói chói tai:

- Này, nhóc con, hãy dẫn
bọn ta đi. Chú bảo là ở phía nào vậy?

Juliette vừa rút dao găm của Roméo ra
khỏi vỏ, vừa nói tiếp:

- Có tiếng động ư? Ta phải
gấp lên thôi: Dao ơi. Mày ở đây thật là đúng lúc. Mày hãy hoen gỉ đi trong vết
thương này. Hãy đem đến cho ta cái chết.

Rồi nàng ngã xuống bất tỉnh trên thi hài
của Roméo.

Thế là đôi tình nhân của thành Vérone đã
chết như họ đã sống, hai đứa trẻ từng yêu nhau, bất chấp mọ điều, bị chia lìa
nhưng mà lại đại đoàn viên.