Khám Phá Ngôn Ngữ Tư Duy - Phần 8
Chương 15 Tôi muốn điều gì?
Mục đích, mục tiêu và những thứ có liên quan
Trong chương trước, chúng ta đã thấy rằng niềm tin tích cực có sức ảnh hưởng mạnh mẽ hơn rất nhiều so với niềm tin tiêu cực, hạn hẹp. Tương tự, khi nghĩ về kết quả (hoặc mục đích, mục tiêu) mà bạn muốn đạt được từ một tình huống cụ thề nào đó, bạn sẽ được tiếp thêm sức mạnh, động lực nếu hành động với lời khẳng định tích cực.
Ví dụ, bạn có suy nghĩ "Tôi muốn giám cân", thậm chí đưa ra mục tiêu và thời gian cụ thề là "Tôi muốn giám 3 ký trong tám tuần". Có thề bạn đã từng nghe hoặc quá quen thuộc với nguyên tắc xây dựng mục tiêu SMART: Cụ thề (Specific), Có thề đo lường được (Measurable), Có thề đạt được (Achievable), Có tính thực tiễn (Realistic), và Kịp thời (Timely). Tiêu chuẩn SMART được sử dụng trong nhiều tổ chức, và quả thực là lời tuyên bố "Tôi muốn giám 3 ký trong tám tuần" đã đáp ứng được các yêu cầu của tiêu chuẩn này.
Tuy nhiên, mục tiêu ấy không phải là một lời khẳng định tích cực, mạnh mẽ! Có thề nói nó chưa gắn liền với mục đích thật sự mà tôi muốn hướng tới. Lý do vì sao tôi có ý định giảm cân? "Tôi muốn giám 3 ký trong tám tuân" chỉ đề cập đến điều tôi không muốn chú không nêu rõ điều tôi muốn. Bằng ngôn từ khẳng định, tôi sẽ nói "Tôi muốn mình trông thật bánh trong chiếc quân lưng rộng 90 phân". Tôi nghĩ rằng thiếu lời tuyên bố tích cực là một trong những lý do khiến cho việc ăn kiêng hay kế hoạch giảm cân hầu như gặp thất bại.
Thay vì nói "Tôi muốn giám cân", "Tôi muốn ngừng hút thuốc" hay "Tôi cân phái hạn chế uống rượu", hãy khẳng định "Tôi muốn có một lối sống lành mạnh" hay "Tôi sẽ đạt được mục tiêu 120 ngày tỉnh rượu trong năm nay". Và chúng ta đều biết những cam kết hoặc mục tiêu cá nhân mạnh mẽ như vậy sẽ mang lại kết quả như thế nào phải không?
Khó khăn duy nhất đối với những mục tiêu tích cực này là bạn phải suy nghĩ về chúng! Giữ thái độ tích cực và nói ra những điều bạn muốn thay vì những điều không muốn cũng là một thử thách lớn. Nói rằng "Tôi không thích công việc, chiếc xe, căn hộ hay bât cứ cái gì của tôi" sẽ dễ dàng hơn nhiều so với việc chỉ ra những điều bạn muốn. Nếu bạn tuyên bố "Tôi chỉ muốn nó khác biệt", có thề nó sẽ trở nên khác biệt theo cách bất ngờ hoặc có thề không như mong đợi! Thế bạn nghĩ sao về câu hỏi có ý nghĩa to lớn này: "Tôi muốn làm gì với sự nghiệp, mối quan hệ hay thậm chí với cuộc đời mình?". Sau đây là một số ý tưởng có thề sẽ giúp ích cho bạn.
Thực hành đặt ra mục tiêu cho tương lai thông qua mường tượng sáng tạo Tấm bưu thiếp gửi đến bản thân ...
Bạn hãy thử viết cho chính mình một tấm bưu thiếp gửi đến từ tương lai. Trong thư, bạn mô tả cuộc sống của bạn trong 5 năm tới. Giả sử đó là thời điềm bạn đã đạt được các mục tiêu mình đề ra và hãy chú ý đến sự khác biệt: ■ Bạn nhìn thây gì?
■ Bạn nghe thây những âm thanh gì?
■ Bạn có thề ngửi và nếm trái mùi vị gì?
■ Bạn cám thấy như thế nào khi ở tương lai cùng với những mục tiêu được hoàn thành?
■ Nếu bạn có thề vẽ ra được viễn cảnh về tương lai ấy, bức tranh sẽ trông như thế nào? Điều gì sẽ xảy ra nếu bạn nỗ lực biến mục tiêu thành hiện thực vào lúc này?
Một ngày hoàn hảo của tôi
Hãy lấy ngày hôm nay làm mốc và cộng thêm 10 năm nữa - ví dụ, hôm nay là ngày 01 tháng 02 năm 2008, vậy ngày dự tính đó sẽ là ngày 01 tháng 02 năm 2018 (hơn 5 năm sau Thế vận hội Luân Đôn) - và mô tả về một ngày hoàn hảo của bạn như sau: ■ Bạn ở đâu?
■ Bạn đang ở với ai?
■ Bạn đang làm gì?
■ Lúc này bạn có thề làm được những gì mà bạn không thề làm trước đó?
■ Những niềm tin và giá trị nào của bạn đã thay đổi?
■ Hiện giờ bạn là ai?
Kỹ thuật mường tượng sáng tạo này sẽ giúp bạn nhận thấy rõ bạn mong muốn điều gì về lâu dài, và đặt ra những kế hoạch cho tương lai. Bạn sử dụng tất cả các giác quan của mình đề hình dung. Hình ảnh mường tượng càng chi tiết thì mong muốn càng có khả năng biến thành hiện thực. Vì vậy, hãy đầu tư nhiều thời gian đề suy nghĩ về điều này.
Hãy xem đây như điềm khởi đầu, là những mục tiêu của bạn trong thời điềm hiện tại. Nếu đạt được mục tiêu nào đó trong khoảng thời gian năm năm, vậy bạn sẽ ở đâu trong thời gian bốn năm, ba năm, hai năm hoặc một năm? Chẳng hạn như, đối với mục tiêu có thời hạn là một năm, vậy bạn sẽ ở đâu trong giai đoạn trung gian - sáu tháng, ba tháng hay thậm chí trong tháng tới?
Với những mục tiêu ngắn hạn trong vòng một tháng, bạn cần phải hoàn thành xong điều gì vào tuần tới? Còn đề hoàn tất kế hoạch của tuần này, bạn cần phải làm gì ngay từ bây giờ?
Cách làm này giống như khái niệm "phân đoạn" ở chương 12, nhưng được áp dụng theo thang đo thời gian.
Chương 16 Từ suy nghĩ đến hành động
Phần mở đầu
Đến đây, bạn đã nắm rõ một số công cụ thiết yếu trong "bộ công cụ NLP". Nhưng nếu chỉ biết thôi thì bạn sẽ chẳng thề tiến xa hơn, bạn phải thực sự sử dụng chúng. Trước hết là hãy áp dụng cho chính mình. Vì thế nhiệm vụ cuối cùng là phải cân nhắc về cách thức biến các quy trình tư duy được nêu trong cuốn sách này thành những thay đổi thiết thực mà bạn mong muốn đạt được.
Suy nghĩ, lên kế hoạch và hành động
Mọi hành động, mọi mục tiêu, những sự việc diễn ra xung quanh ta đều khởi điềm từ suy nghĩ trong tâm trí. Đề chuyền từ một ý tưởng thành hành động thực tế, chúng ta cần phải lên kế hoạch về cách thức thực hiện chúng. Kế hoạch càng tỉ mỉ, chi tiết thì cơ hội đạt được thành công càng cao.
Song, đây cũng là lúc những điều tồi tệ nhất bắt đầu lộ diện! Nếu như "Không có thât bại, đó chỉ là cách nghĩ của mỗi nguời", vậy thì còn điều gì ngăn trở bạn nữa? Bạn đã nghĩ về nó, đã lên kế hoạch, nên bây giờ chỉ cần hành động thôi!
Tiến trình dẫn đến hành động trong NLP
Mô hình (quy trình hoặc ý tưởng) NLP này giúp bạn chuẩn bị và đưa ra hành động có ý nghĩa. Ví dụ, tôi đã cố gắng phác thảo ra ý tưởng về việc chuyền từ trạng thái rầu rĩ (không mong muốn) sang trạng thái hạnh phúc (mong muốn). Những gì tôi cần làm là biến nó thành hiện thực? Vậy tôi có thề thu hút những nguồn lực hỗ trợ nào? Có thề từ Internet, sách báo, từ bạn bè, từ người nào đó có kỹ năng liên quan, từ nhân vật hư cấu trong phim ảnh, nhân vật có thật trong lịch sử, v.v. Luôn nhớ rằng "Chúng ta có tất cá mọi nguồn lực cân thiết để tạo ra sự thay đổi" (ý tưởng 3). Bên cạnh đó, tôi cần phải linh hoạt đến mức nào? Tôi nên loại bỏ những niềm tin hạn hẹp, tiêu cực nào? Các giác quan sẽ giúp tôi nhận biết điều gì - ví dụ, nếu tôi thủ nghiệm ý tưởng của mình với người có quan điềm mà tôi đánh giá cao, tôi nghĩ họ sẽ phản ứng như thế nào?
Tôi có thề ứng dụng quy trình này theo cách nào? Có lần, một khách hàng yêu cầu tôi "mách nước" cho họ những hành động hoặc lời nói nào đó giúp giám bớt căng thang và củng cố tinh thân đồng đội tại một buổi hội thảo nửa ngày dự định sẽ tổ chức trước Giáng sinh. Tôi nhanh chóng vạch ra kế hoạch dựa trên những thông tin cơ sở như: địa điềm tổ chức, số người tham dự và lượng thời gian tôi được phép sử dụng. Tôi chuẩn bị một vài hoạt động tập thề phù hợp và nhanh chóng tìm kiếm thêm một số hoạt động khác trên Internet. Tôi đặt mua hai cuốn sách về xây dựng tinh thần đồng đội và được giao hàng đúng hẹn (một cuốn rất hay, còn cuốn kia thì không giúp ích được gì nhiều). Tôi nhanh chóng tìm mua vài vật dụng cần thiết đề chuẩn bị cho một số trò chơi. Tôi chuẩn bị chu đáo và cuối cùng, ngày đó đã đến.
Chỉ 16 người tham dự so với số lượng 30 người như tôi dự đoán. Tôi nhanh chóng tinh gọn quy mô trò chơi. Nhưng điều mà tôi không nhận ra là buổi chiều thứ sáu đặc biệt hôm ấy là một phần của bữa tiệc Giáng sinh và thức uống được cung cấp miễn phí. Tôi sớm nhận được ý kiến phản hồi từ hai bài tập đầu tiên về những gì họ thích và muốn thực hiện! Một lần nữa, tôi lại linh hoạt thay đổi chương trình - Bạn cần phải luôn có sự chuẩn bị tốt đề chuyền đổi một cách nhanh chóng, dễ dàng. Kết quả cuối cùng là mọi người thực sự có một buổi chiều tuyệt vời, còn vị khách hàng của tôi thì cảm thấy hài lòng!
Và cuối cùng, câu chuyện vé Gandhi...
Một lân nọ, một nguời phụ nữ đến gặp Gandhi và nhờ ông khuyên báo cậu con trai thừa cân của cô ta đừng ăn đồ ngọt nữa...
- Thua bà, - ông đáp, - hãy trở lại sau ba tuân nữa nhé!
Dù bât ngờ với lời yêu câu này nhung nguời phụ nữ đó vân trở lại gặp ông sau ba tuân.
Đúng nhu lời hứa, Gandhi nhìn cậu bé và nói:
- Đừng ăn đồ ngọt nữa nghen cháu!
Khi cậu bé rời khỏi phòng, nguời mẹ quay sang Gandhi và hỏi vì sao ông không nói điều này từ ba tuân trước. Gandhi đáp: - Thua bà, ba tuân trước chính tôi cũng đang ăn đồ ngọt.
Ý nghĩa của câu chuyện này là nói thì lúc nào cũng dễ dàng, nhưng thật sự làm được một điều gì đó, thật sự quyết định thay đổi cách sống của mình và/hoặc tạo nên sự khác biệt cho người khác lại chẳng dễ chút nào, nhưng tôi hy vọng cuốn sách này sẽ mang đến bạn nhiều điều thú vị và giúp cho hành trình cuộc sống của bạn trở nên dễ dàng hơn.

