8 Các mối quan hệ

"C hào buổi sáng!”, tôi vừa nói vừa dịch xe đạp cho thẳng hàng với bạn bè. “Mọi người dạo này thế nào?”

“Ừ thì tớ vẫn chưa khóc, thế đấy,” một người nói. “Tớ cũng thế!”, người khác cười nói. Tôi leo lên xe và bảo họ rằng buổi tập gym/trị liệu của chúng tôi vẫn còn mới, bất kì điều gì cũng có thể.

Trong suốt thời gian trưởng thành của mình, tôi đã mơ về tình bạn như thế. Tôi khao khát tình bạn mà tôi có thể phơi bày tất cả mà vẫn chắc chắn rồi tôi sẽ không – và không thể – dọa các bạn chạy mất. Trên những chiếc xe đạp trong phòng gym, chúng tôi hỗ trợ lẫn nhau với những căng thẳng và niềm vui của hôn nhân và cách nuôi dạy con cái, sự khó khăn trong việc tìm mục đích trong những điều vụn vặt của cuộc sống, những thách thức về sức khỏe thể chất và tinh thần của những người thân yêu, và hơn thế nữa.

Bạn đã bao giờ tự hỏi liệu nhu cầu được kết nối của bạn có khác biệt – sâu sắc hơn, có lẽ thế – so với những người xung quanh không? Nghiên cứu về sự phát triển của người trưởng thành tại Đại học Harvard, một trong những nghiên cứu lâu đời nhất về cuộc sống của người trưởng thành, đã cho thấy nhu cầu này là phổ biến. Các nhà nghiên cứu đã theo dõi cuộc sống của 724 người đàn ông kể từ năm 1938, thường xuyên trao đổi với họ về sức khỏe, công việc, cuộc sống gia đình, và nhiều điều khác. Theo thời gian, nghiên cứu đã mở rộng ra bao gồm cả vợ và con của họ, đẩy con số nghiên cứu lên đến 2.000 người.

Điều thú vị là khối lượng nghiên cứu khổng lồ cho thấy rằng những gì khiến cho cuộc sống trở nên thỏa mãn không phải là chức danh, mức độ thu nhập, sự hài lòng nghề nghiệp, tôn giáo, số lượng con bạn có, hay bất kỳ sự kết hợp nào của các yếu tố trên. Đó là chất lượng của các mối quan hệ.

Trong bài diễn thuyết TED talk nổi tiếng, Robert Waldinger, giám đốc thứ tư của dự án đa thế hệ đã chia sẻ ba bài học chính mà nghiên cứu đã tiết lộ:

1. Những người có kết nối về mặt xã hội sống lâu hơn, khỏe mạnh hơn.

2. Điều quan trọng không phải số lượng các mối quan hệ mà là chất lượng của những mối quan hệ đó.

3. Những người cảm thấy họ có bạn bè và gia đình ủng hộ, có khả năng giữ tinh thần sáng suốt lâu hơn những người không cảm thấy như vậy.

“Thông điệp rõ ràng nhất mà chúng ta nhận được từ nghiên cứu 75 năm là như sau: Mối quan hệ tốt giúp chúng ta hạnh phúc hơn và khỏe mạnh hơn. Chấm hết.”

- Robert Waldinger

Đối với tôi, những tiết lộ này rất phù hợp với cái khung của sự tối giản, lấp đầy bức tranh chúng tôi đã vẽ ra trong cuốn sách từ trước tới giờ. Đúng, áp dụng các phương pháp lên môi trường thể chất và tinh thần sẽ cải thiện cuộc sống của chúng ta. Nhưng không bồi đắp các mối quan hệ của chúng ta với cùng nỗ lực tương tự sẽ khiến ta cách cuộc sống đang cố gắng tạo ra rất xa. Trong chương này, chúng ta sẽ đánh giá tình trạng hiện tại của các mối quan hệ của bạn và thảo luận xem làm thế nào để tránh xa những cái không có ích cho bạn và làm sao để làm sâu sắc và làm phong phú những mối quan hệ có lợi.

SUY NGẪM

Nhìn lại cây giá trị bạn đã tạo ở chương 2, tập trung vào top 3 giá trị của lĩnh vực có liên quan đến mối quan hệ: (1) gia đình và (2) cộng đồng và các mối quan hệ. Viết chúng ra và dành vài phút suy nghĩ xem các mối quan hệ của bạn có hỗ trợ cho các giá trị này hay không. Sử dụng các giá trị dưới đây làm mũi tên dẫn đường khi bạn thực hành các phương pháp trong chương này.

Gia đình:

1. ____________________

2. ____________________

3. ____________________

Cộng đồng & các mối quan hệ:

1. ____________________

2. ____________________

3. ____________________

Viết vào trong sổ hoặc suy ngẫm các câu hỏi sau trước khi đọc tiếp: Bạn muốn cảm thấy thế nào trong cộng đồng của mình và trong các mối quan hệ với người khác? Viễn cảnh bạn nghĩ ra cho các mối quan hệ và liên kết với cộng động là gì? Điều gì đã ngăn không cho bạn cảm thấy như thế hay đạt được viễn cảnh ấy?

PHƯƠNG PHÁP TỐI GIẢN CHO CÁC MỐI QUAN HỆ

Cách tiếp cận tối giản cho các mối quan hệ không có nghĩa là cắt một nửa nhóm bạn của bạn đi hay bỏ bê tình bạn mới vì bạn không còn chỗ cho ai nữa. Tối giản trong các mối quan hệ nghĩa là đầu tư một cách có chủ đích vào những mối quan hệ sẽ đóng góp một cách đầy ý nghĩa cho cuộc sống tràn đầy niềm vui mà bạn đang dốc sức xây dựng.

1. Kiểm kê các mối quan hệ

Hãy nghĩ về các mối quan hệ hiện đang giữ một vai trò trong cuộc sống của bạn và viết ra trong sổ hay nhật kí. Viết tên của bạn bè, người làm cùng và đồng nghiệp, các bậc làm cha mẹ giống bạn và những người bạn liên hệ trên mạng nhưng chưa từng gặp ngoài đời. Thêm cả cha mẹ đẻ hoặc kế, họ hàng, bố mẹ chồng/vợ, người yêu hoặc bạn đời hợp pháp, bất cứ đại gia đình nào bạn thường xuyên giữ liên lạc và đương nhiên là cả các con của bạn nếu bạn có.

Phân loại sơ từng mối quan hệ đó ra thành hỗ trợ, trung tính và độc hại. Đương nhiên theo thời gian các mối quan hệ sẽ có sự thay đổi và không bao giờ nằm trong một mục mãi. Vậy nên trong giới hạn của bài tập này, hãy tập trung vào tình trạng hiện tại của từng mối quan hệ.

• Hỗ trợ: Những người trong cuộc sống hỗ trợ bạn và đổi lại được bạn hỗ trợ.

• Trung lập: Những người mà khi trao đổi với họ sức khỏe cảm xúc của bạn không hề được cải thiện và cũng chẳng làm giảm đi.

• Độc hại: Những người rút cạn năng lượng của bạn và liên tục khiến bạn cảm thấy tồi tệ về bản thân hoặc cuộc sống.

Theo kinh nghiệm của tôi, một trong những cách nhanh nhất và chính xác nhất để đánh giá một mối quan hệ chỉ đơn giản là hãy tự hỏi bản thân bạn cảm thấy thế nào sau khi tương tác với một người cụ thể. Bạn có cảm thấy có cảm hứng, nhẹ nhàng hơn, hoặc được sạc đầy theo nghĩa nào đó hay không? Hay bạn có cảm thấy kiệt quệ, cạn kiệt và tệ hơn thế?

2. Bảo vệ sức khỏe cảm xúc của bạn bằng việc từ bỏ những mối quan hệ độc hại

Nếu bạn xác định một mối quan hệ làm bạn kiệt sức, thêm vào đó là các dấu hiệu bao gồm cảm giác rằng bạn không bao giờ làm cái gì đúng đắn, rằng bạn không thể thực sự là chính mình và rằng bạn không được phép trưởng thành và lớn lên như mọi người. Điều này là do các cá nhân độc hại có nhu cầu giữ cho những người xung quanh họ trở nên nhỏ bé và dễ quản lí, giúp người độc hại cảm thấy mình là người quan trọng, được cần đến và nắm quyền kiểm soát. Tôi tin rằng điều này bắt nguồn từ sự bất an sâu sắc, một cảm giác thiếu thốn mà họ không tài nào rũ bỏ được. Và việc ghi nhớ điều này cho phép tôi (khi đang suy nghĩ đúng mực) cảm thấy thương cho họ.

Nhưng điều đó không có nghĩa là bất cứ ai trong chúng ta nên sẵn sàng hy sinh giá trị của bản thân cho mối quan hệ như thế. Cái giá phải trả quá cao. Buông bỏ một mối quan hệ độc hại có thể rất đa dạng từ tránh xa một cách tinh tế cho đến cắt hẳn liên lạc, tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của sự độc hại và tác động của mối quan hệ đó lên bạn.

Tôi chỉ xin bạn đừng để mối quan hệ này được tiếp tục như cũ. Hãy nghĩ như thế này: Nếu bạn không muốn giữ một căn phòng bừa bộn vì nó không có ích cho bạn, vậy thì tại sao bạn lại cho phép mối quan hệ có hại chiếm đóng không gian trong trái tim bạn trong khi tác hại của nó lại âm ỉ hơn nhiều? Rời khỏi một mối quan hệ có hại không biến bạn thành người xấu; nó có nghĩa bạn là người mạnh mẽ. Phải cực kì dũng cảm mới có thể tự đứng lên và cảnh giác với những gì bạn cho phép bước vào cuộc sống của bạn. Bạn xứng đáng được đối xử với sự tôn trọng, và suy cho cùng, chỉ có bạn mới đảm bảo được rằng điều đó sẽ xảy ra.

3. Tự tin là chính mình (và chấp nhận người khác sống đúng bản chất)

Một trong những câu tôi hay nói nhất với các con tôi là, “Chúng ta không thể kiểm soát người khác; chúng ta chỉ có thể kiểm soát bản thân mình”. Dù rất khó khăn nhưng chúng ta là người được lựa chọn đưa vào những gì trong cuộc sống. Khi con trai nói cho tôi biết điều một thằng bé khác nói trong bữa trưa ở trường, hay khi con gái tôi òa khóc vì một người bạn chỉ trích khả năng nhào lộn của con bé (tôi lấy làm mừng vì đều là vấn đề nhỏ!), tôi thường nhắc nhở chúng rằng hãy để “nước đổ lá khoai”. Điều người khác làm và nói, tôi nói với con, là việc của họ – và không liên quan gì đến mình. Chúng ta có thể để ngoài tai và chúng ta có thể chọn xem sẽ biến nó thành ý nghĩa gì.

Cái hay là mỗi lần tôi nhắc lại thông điệp này với các con, tôi lại hấp thu câu nói đó thêm một chút. Và tôi cần điều đó cũng nhiều như các con, thậm chí là hơn. Tôi đã có một trái tim rộng mở trong suốt cuộc đời; mẹ tôi luôn nói rằng ngay từ khi còn nhỏ, mỗi khi bố hoặc mẹ lên giọng với các anh chị lớn tôi sẽ òa khóc ngay. Đối với những người nhạy cảm và dựa vào trực giác, có thể phải mất cả đời mới đặt được bộ lọc vào đúng chỗ. Nhưng nỗ lực là rất đáng và cái khoảnh khắc ta có thể hiên ngang là chính mình sẽ gợi nhớ cho chúng ta lí do tại sao.

“Không ai có thể khiến bạn cảm thấy thấp kém nếu không được bạn đồng ý.”

- Eleanor Roosevelt

Bài học này đặc biệt có ích với các mối quan hệ chẳng có ích gì cho chúng ta nhưng lại rất khó cắt bỏ. Có thể bạn có một người chị dâu hay ngấm ngầm hạ thấp bạn một cách gián tiếp. Hoặc có thể giám đốc tại bạn nơi làm việc dường như muốn bó buộc bạn. Ngay cả khi bạn hạn chế liên lạc với những người này, rất có thể họ vẫn sẽ tồn tại trong cuộc sống của bạn theo một cách nào đó. Nếu chuyện này xảy ra với bạn, hãy xem xét các bước sau đây khi tương tác với những người khó chịu:

1. Thay vì nhắc đi nhắc lại rằng bạn muốn người đó thay đổi, hãy dừng lại và chấp nhận. Thật đáng ngạc nhiên khi một vấn đề có thể trở nên nhỏ bé ra sao khi ta ngừng chống lại nó. (Hi vọng không cần nói các bạn cũng hiểu điều này chỉ áp dụng với những người khó đối phó – không phải những kẻ ngược đãi).

2. Hãy cố gắng để tìm ra điều tốt nhất của người này, và ngừng việc cho rằng hành vi của họ có những ý nghĩa có thể khác với thực tế. Một độc giả tên Jill từng nói với tôi rằng mẹ cô ấy liên tục bình luận về tôn giáo như muốn ám chỉ rằng Jill nên đi theo đức tin của gia đình. Nhưng sẽ thế nào nếu thay vì gắn sự ám chỉ với bình luận của mẹ, Jill quyết định rằng chúng hoàn toàn bình thường và chỉ phản ánh lòng sùng kính của mẹ cô với đức tin của mình? Nếu như Jill ngừng cho rằng những câu nói đó là ám chỉ cô? Thử tưởng tượng xem mối quan hệ của họ sẽ thay đổi ra sao.

3. Tập trung vào hiện tại bằng cách chăm sóc thật tốt bản thân. Nếu bạn không tích cực chăm sóc bản thân, bạn sẽ không có đủ sáng suốt để làm bất kì bước nào ở trên. Tập yoga, tắm thật lâu, thiền, viết nhật kí, ngủ thật ngon, sống chánh niệm. Bạn sẽ được trang bị tốt hơn để đối phó với những người thách thức trong cuộc sống.

4. Xác định cảm xúc thực sự của bản thân

Mặc dù hầu hết chúng ta nhận ra ảnh hưởng của những người khó chịu với cuộc sống của mình, tôi nghĩ rằng chúng ta thường chậm hơn trong việc phát hiện ra mình đang mang theo cảm xúc tiêu cực của những người thân yêu. Khi lớn lên, nếu bố mẹ tôi cảm thấy căng thẳng về tiền bạc, tôi cũng căng thẳng. Trong đời sống hôn nhân, những khi chồng tôi bị stress, tôi cũng stress. Là một người mẹ, khi những đứa con của tôi cảm thấy lo lắng về một tình huống mới, tôi cũng lo lắng cùng con. Tôi đã tự phản ánh cảm xúc của những người xung quanh.

Nhưng ta thoải mái chấp nhận rằng chúng ta tồn tại trên Trái Đất để có những trải nghiệm riêng. Khi những người chúng ta thương yêu bị tổn thương, ta có thể cùng chịu đựng với họ; có thể ta sẽ nhớ về những khoảnh khắc đen tối nhất của bản thân để ở bên họ trong những giây phút đen tối của họ. Nhưng chúng ta không cần phải chịu đựng quá lâu đến nỗi quên mất lí do tại sao ta chủ động làm vậy ngay từ đầu. Chúng ta không cần phải mang theo cảm xúc của người khác như thể là của chính mình. Rốt cuộc ai sẽ được lợi khi cả hai cùng ở trong tâm trạng tồi tệ và không lối thoát cơ chứ?

Tôi tin rằng một phần của hành trình tối giản là học cách nhận ra những cảm xúc nào thực sự là của ban. Hãy tưởng tượng sự nhẹ nhõm khi chấp nhận rằng bạn có thể trở thành người mà bạn mong muốn và tất cả mọi người xung quanh bạn – từ người bạn đời, bố mẹ chồng/vợ tới các con và sếp của bạn – có thể sống đúng với bản chất của họ. Trong cuộc sống của riêng tôi, điều này giúp tôi ngừng phán xét người khác hoặc mong đợi nhiều thứ từ họ. Nó giúp tôi có trách nhiệm với chính các liên kết và niềm vui của bản thân. Câu chuyện của tôi giao thoa với nhiều người khác, nhưng nó vẫn là của riêng tôi. Với những người xung quanh tôi cũng vậy.

5. Rèn luyện suy nghĩ chất lượng hơn số lượng

Hãy tưởng tượng đây là ngày cuối cùng của đời bạn. Bạn đã có một cuộc sống tốt đẹp và bạn cảm thấy tự hào về di sản mà bạn sắp để lại. Nếu bạn nhìn vào mắt những người xung quanh giường của bạn, bạn sẽ thấy có những ai đang có mặt ở đó?

Đây là một câu hỏi tôi từng nghe được đặt ra bởi Bob Goff – cựu nhân viên ngoại giao Hoa Kỳ, người chồng và cha mẫu mực, người tin vào sự thất thường và niềm vui, đồng thời là tác giả của cuốn sách bán chạy Love Does (tạm dịch: Tình yêu có thể). Bob cho rằng trong những khoảnh khắc cuối cùng, bạn có thể chỉ còn khoảng tám người bạn. Không phải 20. Không phải 50. Không phải là 600 người bạn bạn có trên Facebook. Tám.

Ai nằm trong tám người đó? Con số chính xác sẽ thay đổi tùy theo từng người, nhưng hãy dành chút thời gian để viết vào nhật kí tên của những người bạn có thể tưởng tượng ra là sẽ đứng bên giường mình trong những phút cuối đời. Ngẫm xem những mối quan hệ đó có ý nghĩa nhiều thế nào đối với bạn.

Khi vẫn còn thời gian, tám người đó là những người tôi muốn đầu tư thật nhiều vào mối quan hệ.

Tôi muốn yêu họ thật nhiều và tin tưởng rằng họ cũng sẽ yêu tôi. Sau cùng, tôi chẳng thể nghĩ ra điều gì quan trọng hơn thế. Chất lượng hơn số lượng.

6. Dọn dẹp mạng xã hội

Hãy dùng các nguyên tắc mà chúng ta đã thảo luận từ đầu đến giờ và áp dụng vào những người bạn theo dõi trên mạng xã hội. Người khác không có trách nhiệm phải đăng những bài viết có nội dung khiến bạn cảm thấy tuyệt vời về bản thân; trách nhiệm của bạn là phải lọc những gì bạn xem. Hãy tự hỏi liệu những người bạn theo dõi có đang hỗ trợ giá trị của bạn và ý thức về bản thân bạn hay không, hoặc những nội dung họ đăng có trung lập hay thậm chí gây hại đến bạn không. Bạn không có nghĩa vụ phải theo dõi bất cứ ai, ngay cả những người bạn biết và quan tâm trong đời thực, nếu những gì anh ấy hoặc cô ấy đăng lên mạng gây tổn hại đến bạn.

Có lẽ tôi là thế hệ cuối cùng học trung học mà không có mạng xã hội. Facebook bắt đầu xuất hiện vào mấy năm cuối khi tôi học đại học, nhưng Instagram, Snapchat và Pinterest phải nhiều năm sau đó mới trở nên phổ biến. Không có cái gọi là “người có tầm ảnh hưởng” hay người nổi tiếng trên YouTube. Có thể vì tôi lớn lên mà không có mạng xã hội hoặc do bản tính của tôi nên tôi luôn luôn cực kỳ (thẳng thắn mà nói) kĩ tính khi chọn những người để theo dõi trên mạng xã hội.

Tuy vậy, vài năm trước, tôi đã theo dõi một người phụ nữ mang thông điệp và sứ mệnh khiến tôi cảm thấy đồng cảm. Tôi thích xem story trên Instagram của cô và đánh giá cao việc cô ấy coi trọng sự trung thực và không cố gắng vẽ ra một phiên bản hoàn hảo của bản thân. Trong những bức ảnh không chăm chút, cô đăng hình mình cầm cốc cà phê bằng đôi tay được làm móng cầu kì, cô chia sẻ hình cô bế con, mặt không hề son phấn.

Nhưng dần dần profile của cô ngày càng được đầu tư hơn và thông điệp về sự chấp nhận bản thân đã phát triển thành một thông điệp hãy hối hả chạy theo những giấc mơ. Nếu bạn muốn thứ gì đó, cô nói, đừng để bất cứ điều gì cản đường bạn.

Tôi vẫn thích theo dõi cô, và theo cách một kỳ lạ mà chỉ mạng xã hội mới có, tôi đã say sưa quan tâm về sự thành công và hạnh phúc của gia đình cô, dù cho tôi chưa bao giờ gặp họ và có lẽ sẽ chẳng bao giờ gặp. Ngừng theo dõi cô sẽ giống như dừng xem một bộ phim ở đoạn giữa; tôi cần được biết cái kết.

Nhưng tôi biết tôi đang so sánh mình với cô ấy. Tôi so sánh cái quần thể thao ngày thứ Ba tôi mặc với chiếc quần bò được thiết kế riêng cô diện ngày thứ Bảy – nỗi khát khao thầm lặng, cháy bỏng được tạo ra sự khác biệt trong thế giới của tôi, đối nghịch hoàn toàn với tinh thần quyết tâm tham gia vào mọi vấn đề và vượt qua mọi khó khăn dù gian nan đến mấy của cô.

Vậy là tôi bỏ theo dõi. Tôi buông bỏ kết quả của cô và tập trung lại vào của tôi. Tôi không đổ lỗi cho cô ấy vì những so sánh khập khiễng mà tôi tự nghĩ ra. Tôi biết thông điệp của cô sẽ có tác động lâu dài đến rất nhiều người và đó là một điều tốt đẹp. Nhưng nó không dành cho tôi nữa, tôi (chứ không phải cô) có trách nhiệm kiểm soát những gì tôi thu nhận.

Giống như mối quan hệ của tôi với người có tầm ảnh hưởng này, các mối quan hệ kỹ thuật số có thể ảnh hưởng đến chúng ta nhiều như các mối quan hệ trong đời thực. Hãy xem xét kĩ người mà bạn theo dõi trên mạng và đảm bảo rằng các thông điệp bạn đang đón nhận phù hợp với các giá trị và tầm nhìn cuộc sống của bạn.

7. Chú ý tới khoảng rộng mở trong tim

Bạn đã bao giờ dọn dẹp tủ quần áo và sau đó cảm thấy mình có thể cân cả thế giới chưa? Cảm giác thành tựu trào lên mạnh mẽ đến mức có thể lan sang các phần khác của cuộc sống. Có lẽ bạn sẽ thấy mình đột nhiên xin được đề bạt, lập kế hoạch cho một chuyến đi, tạo câu lạc bộ đọc sách hay cuối cùng cũng tham dự buổi gặp mặt mà bạn đã để ý từ lâu.

Năng lượng ấy rất tốt đẹp. Nhưng tôi nghĩ sau khi cảm giác trào dâng lắng xuống, sau khi sự mới mẻ của từng không gian được dọn sạch đã vơi đi và bạn phải điều chỉnh cho phù hợp với sự bình thường (tối giản) mới, một điều sâu sắc hơn có thể sẽ hé lộ: Có lẽ bạn đã vừa tìm ra thêm khoảng trống trong trái tim.

Tôi biết rằng những lúc tôi sống tiệm cận với các giá trị của mình nhất là lúc tôi có thể nhìn thẳng vào đôi mắt của con khi chúng kể chuyện cho tôi nghe, nhìn thấy mục đích của chồng tôi thay vì săm soi lỗi, cảm nhận được nỗi đau của người bạn trước cả khi họ mở miệng. Khi bạn tiếp tục hành trình tối giản của mình, hãy chú ý tới không gian nó giải phóng trong trái tim bạn, và sử dụng nó để tiếp tục củng cố các mối quan hệ gần gũi nhất của bạn.

8. Đưa cái tôi chân thật nhất ra thế giới

Gần đây một người phụ nữ đã gửi email cho tôi và nói rằng cô chật vật trong việc kết bạn. Cô cảm thấy như mình đang ở ngoài vùng phủ sóng trong vài nhóm bạn khác nhau và biết mình đã bị loại ra khỏi một vài nhóm chat và cuộc họp mặt trong quá khứ. Cô ấy nói cô thân thiện với nhiều người nhưng không thân thiết với bất cứ ai.

Tôi không biết người phụ nữ này; tôi không biết tuổi, công việc, hoàn cảnh gia đình của cô, hay thậm chí không biết cô ấy sống ở nước nào, vì vậy tôi không thể giả định mình biết bất cứ điều gì về khả năng kết nối của cô ấy với những người khác. Nhưng ngay lập tức câu hỏi dành cho cô ấy xuất hiện trong tâm trí tôi: Bạn có để những người trong cuộc đời mình nhìn thấy con người thật của bạn không? Bạn có chia sẻ nhiều về bản thân hơn là những nhà hàng ưa thích hay những sở thích bề nổi không?

Bởi điều khiến cho bất kì mối quan hệ nào trở nên sâu sắc hơn là một người sẵn sàng chia sẻ những mặt yếu của mình. Cảm giác xấu hổ khi bạn bỏ lỡ một sự kiện ở nhà vì bạn đã chọn công việc… Sự vô vọng mà bạn cảm nhận khi mối quan hệ trước của bạn kết thúc trong tan vỡ… Sự lo sợ khi nghĩ các đồng nghiệp sẽ nhận ra bạn không phù hợp với công việc này.

Hiển nhiên đây là sự mạo hiểm bởi luôn có khả năng người khác sẽ không đáp trả sự đặt cược cảm xúc của bạn và chia sẻ một điều về mình – hoặc có khả năng khác nhỏ hơn là người đó có thể làm tổn thương bạn bằng cách sử dụng những gì bạn đã chia sẻ. Nhưng muốn đi sâu hơn trong một mối quan hệ thì không thể không chia sẻ, và với tôi, nguy cơ sống cả cuộc đời mà không có những mối quan hệ thân thiết còn đáng sợ hơn nguy cơ bị từ chối.

Sâu bên trong, tối giản chính là chân thực – sự chân thực lớn hơn hình ảnh bề ngoài. Khi phần lớn các hành động của chúng ta tương thích với các giá trị, chúng ta tạo ra một sự đảm bảo từ bên trong sẽ vượt qua mối quan tâm về bề ngoài của bản ngã. Nói đơn giản, khi cảm thấy cách mình sống là tốt, ta có thể mang sự yên bình và tự tin vào các mối quan hệ của mình. Khi bạn áp dụng các phương pháp trong cuốn sách này và áp dụng góc nhìn tối giản, tôi hi vọng bạn sẽ thấy việc chia sẻ bản chất thật của mình dần trở nên dễ dàng hơn và nuôi dưỡng được các mối quan hệ dựa trên nền tảng chân thật.

CON NGƯỜI KHÔNG GIỐNG NHƯ ĐỒ VẬT

Vấn đề của việc áp dụng chủ nghĩa tối giản vào các mối quan hệ là các mối quan hệ thì phức tạp và việc chăm chút cho chúng thường kéo dài suốt đời. Bạn có thể dẹp bỏ sự bừa bộn một lần và khả năng là không bao giờ phải dọn thêm lần nữa. Nhưng mối quan hệ ư? Các mối quan hệ không bao giờ kết thúc.

Một điểm khác biệt nữa là trong khi bỏ những thứ không sử dụng là điều hoàn toàn chính đáng thì bỏ một người trong cuộc sống của bạn lại ít khi được chính đáng như thế. Ngoài những người thực sự độc hại như ta đã nói, phần lớn những người trong cuộc sống của ta xứng đáng có được thật nhiều sự kiên nhẫn và nhiều cơ hội thứ hai hơn các món đồ của chúng ta. Suy cho cùng, tình yêu sẽ không thực sự là tình yêu nếu nó luôn dễ dàng xuất hiện. Tình yêu thử thách chúng ta.

Chúng ta đều có những người bạn không trao cho mình nhiều như mình trao cho họ. Ở tuổi đôi mươi, tôi đã gặp một người phụ nữ tên Catherine, người mới chuyển đến gần khu phố nhà tôi. Tôi giới thiệu với cô ấy bạn bè của mình, thuyết phục cô tham gia phòng gym chỗ mình và đưa cô ấy đi các sự kiện xã hội. Tôi lắng nghe cô ấy nói về việc nuôi con, công việc của cô và sự kết thúc của một mối quan hệ khó khăn – và giúp đỡ cô nhiều nhất có thể khi cô tự vực dậy và thu xếp cho căn hộ của riêng mình.

Catherine từ từ vững bước đi và hình thành một nhóm bạn khác nhóm của tôi nhưng chúng tôi vẫn giữ liên lạc trong suốt những năm tiếp theo. Tới khi cuối cùng phải rời xa nhau, tôi nhận ra rằng trong những năm tháng tình bạn của chúng tôi, mối quan hệ chưa bao giờ xoay theo chiều ngược lại. Chưa bao giờ cô ấy đi đón tôi tham dự buổi đi chơi tối của các cô gái với nhau hay thậm chí chỉ là mặc pyjama cùng đi siêu thị. Chưa bao giờ là tôi nói và cô ấy lắng nghe. Tôi luôn chờ đợi một ngày nào đó chuyện ấy sẽ đến, nhưng ngày ấy cuối cùng chẳng bao giờ đến.

Nhưng dù tôi không nhận được điều mình muốn từ mối quan hệ này, theo một cách khác, tôi có được điều tốt hơn. Tôi có cơ hội để thực hành yêu thương và sự tử tế dù không được nhận lại theo cách tôi muốn.

Triết lý chung của chủ nghĩa tối giản – đầu tư có chủ đích vào những thứ mang lại ý nghĩa cho viễn cảnh cuộc sống của bạn – cũng áp dụng cho những mối quan hệ như với các món đồ ta mua và cách ta sử dụng thời gian. Tuy triết lí chung thì vẫn vậy nhưng cách làm lại khác biệt, vì con người xứng đáng được đối xử khác biệt so với đồ vật ta có.

Đến cuối cùng, có thể điều ta nhận được từ các mối quan hệ sẽ không phải những gì ta mong muốn hay trông đợi, nhưng các bài học sẽ hình thành lên chúng ta – và cuộc đời của chúng ta – một cách rõ nét.