NHẬT KÍ SỐ 6

VỀ SỰ VẬN ĐỘNG CỦA THẾ GIỚI

Quần lót hay Van Gogh

Hôm
nay, tôi cùng mẹ đi mua hàng giảm giá ở Saint-Honore. Địa ngục. Người
ra xếp hàng trước một vài cửa hiệu. Và tôi nghĩ rằng các bạn đã biết
loại cửa hiệu gì ở phố Saint-Honore: kiên trì thế để mua khăn hoặc găng
tay giảm giá, mặc dù đã giảm giá vẫn bằng giá một bức tranh của Van
Gogh, quả là đáng ngạc nhiên. Nhưng những người đàn bà đó lại đặc biệt
say mê việc này. Thậm chí có lúc đến bất lịch sự.

Nhưng dù sao tôi
cũng không thể kêu ca hoàn toàn về ngày hôm nay được, bởi vì tôi đã ghi
nhận được một vận động rất thú vị, mặc dù, than ôi, rất kém thẩm mỹ. Bù
lại, rất mạnh mẽ, vâng, đúng thế! Còn vui vẻ nữa. Hoặc bi kịch, tôi
không rõ lắm. Thực ra, từ khi tôi bắt đầu viết cuốn nhật kí này, tôi đã
bỏ đi không ít. Tôi xuất phát ới ý tưởng tìm ra sự hài hòa trong vận
động của thế giới và tôi đã đi tới chỗ những người đàn bà giàu có tranh
nhau một chiếc quần lót bằng ren. Thế đấy… Tôi nghĩ rằng dù sao tôi cũng
không tin điều đó. Vì thế, nếu phải viết thì cứ đùa vui một chút…

Câu
chuyện thế này: hai mẹ con tôi vào một cửa hiệu bán đồ lót mỏng. Đồ lót
mỏng, cái tên đó đã rất thú vị. Nếu không thì sẽ là gì? Đồ lót dày?
Vâng, trên thực tế, đó có nghĩa là đồ lót sexy; ở đó bạn sẽ không thể
tìm thấy loại quần lót kiểu cũ bằng cotton của các bà già. Nhưng vì đây
là phố Saint-Honore, nên dĩ nhiên là loại sexy cao cấp, với những thứ đồ
lót bằng ren móc thủ công, những chiếc quần lót dây bằng lụa và những
chiếc áo ngủ bằng len mượt Cachemire. Chúng tôi không phải xếp hàng đểu
vào, nhưng giá phải như thế cũng tốt, bởi vì ở bên trong, mọi người chen
chúc nhau. Tôi có cảm giác như bước vào trong một chiếc máy vắt quần
áo. Càng tuyệt, mẹ tôi ngất ngây ngay lập tức khi bới tung đống đồ lót
màu rợ (đen và đỏ hay xanh lét), tôi tự hỏi mình có thể trốn vào đâu và
ẩn náu trong thời gian mẹ tôi tìm thấy (hi vọng này nhỏ thôi) một bộ
pyjama bằng vải cào bông, và tôi chạy ra sau các phòng thử đồ. Nhưng
không chỉ có tôi: ở đó đã có một người đàn ông, duy nhất một người đàn
ông, vẻ mặt cũng khổ sở như Neptune khi nó vồ trượt nửa thân sau của
Athena. Đây chính là kịch bản tồi “em yêu, anh yêu em”. Con người khốn
khổ đó bị lôi đến một buổi thử đồ lót náo nhiệt và đang ở lãnh thổ của
quân địch, bị ba chục mụ đàn bà đang ngây ngất giẫm lên chân và nhìn như
muốn ăn sống nuốt tươi cho dù anh ta cố gắng đặt thân xác đàn ông cồng
kềnh của mình vào đâu. Còn cô bạn gái dịu dàng của anh ta đang biến
thành kẻ báo thù dữ dằn, sẵn sàng giết người vì một chiếc quần lót màu
hồng tím.

Tôi hướng cái nhìn thiện cảm về phía anh ta, anh ta đáp
lại bằng ánh mắt của một con thú bị vây dồn. Từ chỗ tôi đứng, tôi bao
quát được toàn bộ cửa hàng và thấy mẹ tôi đang thèm thuồng trước một
kiểu áo lót rất rất nhỏ có ren trắng (ít nhất là như thế) và cả những
bông hoa rất to màu tím hoa cà. Mẹ tôi đã bốn lăm tuổi, dư vài cân nhưng
bông hoa to màu tím hoa cà không làm mẹ sợ, ngược lại, đồ không có
trang trí và sự trang trọng của màu be trơn làm mẹ tôi tê liệt vì khiếp
sợ. Tóm lại, mẹ tôi khó nhọc gỡ ra khỏi giá treo một chiếc áo lót mi ni
có hoa mà mẹ tôi cho là đúng với cỡ của mình, cái áo đó lại vô tình hợp
với chiếc quần lót ở dưới ba ngăn nữa. Mẹ tôi tự tin kéo lấy, nhưng bỗng
nhiên nhíu mày lại: vì ở đầu kia của chiếc quần lót, cũng có một bà
đang kéo và nhíu mày. Họ nhìn nhau, cùng nhìn cái giá treo, cùng nhận ra
rằng chiếc quần lót đó là chiếc cuối cùng của buổi sáng hạ giá hôm nay,
và cùng sẵn sàng chiến đấu bằng cách ném vào nhau ánh mắt dữ dằn.

Và
đây là mở đầu của một vận động thú vị: một chiếc quần lót giá 130 euro,
nhưng thậm chí là chỉ vài xăngtimet ren cực mỏng. Vì thế cần phải cười
với người kia, trong khi giữ chặt chiếc quần lót, kéo nó về phía mình
nhưng không được làm rách. Tôi có thể nói luôn với các bạn: trong vũ trụ
của chúng ta, các quy luật vật lý không thể là thường hằng. Sau vài
giây gắng sức mà không đạt được kết quả, hai người phụ nữ đó hoàn toàn
đồng ý với Newton nhưng vẫn không từ bỏ. Cần phải tiếp tục chiến tranh
bằng những phương thức khác, có nghĩa là bằng ngoại giao (một trong
những câu nói ưa thích của bố tôi). Điều này gây nên vận động thú vị sau
đây: phải làm như mình đang kéo mạnh chiếc quần lót và lịch sự hỏi
người kia vài lời. Vậy là mẹ tôi và bà kia bỗng dưng không còn tay phải
nữa, bàn tay đó đang giữ chặt chiếc quần lót. Cứ như chiếc quần lót
không tồn tại, cứ như bà kia và mẹ tôi tranh luận nhẹ nhàng về một chiếc
quần lót vẫn đang treo trên giá và không ai cố giành giật nó cả. Bàn
tay phải đâu? Vù! Bay mất rồi! Biến mất rồi! Thay vào đó là ngoại giao!

Như
tất cả mọi người đều biết, ngoại giao luôn thất bại khi tương quan lực
lượng cân bằng. Chưa bao giờ bên mạnh hơn lại chấp nhận đề xuất ngoại
giao của bên kia. Vì vậy cuộc đàm phán mà cả hai đều bắt đầu bằng cùng
một câu: “Ơ, tôi nghĩ là tôi đã nhanh hơn chị đấy” không đem lại kết quả
đáng kể. Khi đến bên cạnh mẹ, tôi nghe thấy: “Tôi không bỏ nó ra đâu”
và người ta dễ dàng tin hai bên tham chiến.

Tất nhiên, mẹ tôi đã
thua: khi tôi đến bên mẹ, mẹ chợt nhớ là mình là một bà mẹ trong gia
đình đáng kính và mẹ không thể tống bàn tay trái vào mặt bà kia mà không
đánh mất phẩm cách trước mặt tôi. Vì vậy, mẹ tôi lại sử dụng bàn tay
phải của mình và buông tay khỏi chiếc quần lót. Kết quả mua sắm: một
người ra về với chiếc quần lót, còn người kia với chiếc áo lót. Mẹ tôi
ăn tối với vẻ mặt cau có. Khi bố tôi hỏi đã xảy ta chuyện gì, mẹ tôi
đáp: “Ông là đại biểu quốc hội, lẽ ra ông phải chú ý hơn đến sự suy đồi
của các thói quen suy nghĩ và quy tắc xã giao.

Nhưng chúng ta hãy
trở lại với sự vận động thú vị: hai người phụ nữ hoàn toàn khỏe mạnh về
tâm thần bỗng nhiên không nhận ra một phần cơ thể của mình nữa. Điều này
có cái gì đó rất kỳ lạ: giống như có một sự ngắt quãng trong thực tại,
một lỗ đen mở vào không gian - thời gian, giống như trong một tiểu
thuyết giả tưởng thực sự. Một vận động tiêu cực, một kiểu cử chỉ xấu xa.

Và
tôi tự nhủ: nếu người ta có thể giả bộ không biết mình có bàn tay phải,
thì liệu người ta còn có thể giả bộ không biết những gì nữa? Liệu người
ta có thể có một trái tim tiêu cực, một tâm hồn đen tối không?

14

Chỉ một cuộn giấy thôi

Phần đầu của câu truyện diễn ra tốt đẹp.

Tôi
tìm thấy cánh cửa thứ hai ở bên phải trong hành lang mà không cần phải
thử mở bảy cánh cửa khác trong khi bàng quang của tôi rất nhỏ, và tôi đã
thực hiện với sự nhẹ nhõm không hề bị giảm bớt vì bối rối. Quả là bất
lịch sự khi hỏi ông Ozu về nhà vệ sinh. Nhà vệ sinh trắng như tuyết, từ
tường cho đến bồn cầu và cả cái bệ sạch tinh đến mức tôi ngần ngại ngồi
xuống vì sợ làm bẩn nó. Màu trắng đó được làm dịu đi - để cho không quá
giống phòng khám - bằng tấm thảm dày, mềm, mịn, mượt, êm, màu vàng mặt
trời, khiến cho nơi này thoát khỏi khung cảnh hình khối. Sau tất cả
những gì quan sát được, tôi rất kính phục ông Ozu. Sự giản dị tinh khiết
của màu trắng, không có đá cẩm thạch hay trang trí hoa mỹ - điểm yếu
rất thường thấy ở những kẻ trọc phú luôn muốn biến những thứ tầm thường
thành lộng lẫy - và sự mềm mại êm dịu của tấm thảm màu vàng mặt trời
chính là những điều kiện tạo nên sự tương hợp trong nhà vệ sinh. Chúng
ta tìm kiếm gì khi vào đây? Không gian sáng sủa để không nghĩ tới những
nơi dâu thẳm tối tăm lien minh với nhau và cái gì đó dưới dàn để thực
hiện nghĩa vụ của mình mà không phải chịu khổ hạnh vì lạnh buốt chân,
nhất là khi vào đây vào ban đêm.

Giấy vệ sinh cũng đạt tới chuẩn
mực. Tôi thấy đây là dấu hiệu của sự giàu sang đầy sức thuyết phục hơn
việc sở hữu một chiếc Maserati sang trọng hay một chiếc xe hai cửa
Jaguar. Cái mà giấy vệ sinh làm với phần hậu của con người lại đào sâu
hố ngăn cách đẳng cấp hơn hẳn dấu hiệu bên ngoài. Giấy ở nhà ông Ozu
dày, mềm, mịn và thơm dịu, được dành để tôn trọng bộ phận đó của cơ thể
chúng ta, bộ phận đặc biệt hơn bất cứ bộ phận nào khác. Một cuộn giá bao
nhiêu, chỉ một cuộn giấy nhỏ thôi? Tôi vừa tự hỏi vừa ấn vào nút giữa
của két nước xả, cái nút có hình hai bông hoa sen, bởi vì mặc dù kém tự
chủ, nhưng cái bàng quang nhỏ của tôi lại chứa được khá nhiều. Một bông
hoa dường như chỉ vừa đủ với tôi, nhưng ba bông có lẽ lại quá nhiều.

Đúng lúc đó thì xảy ra chuyện.

Một
âm thanh mạnh khủng khiếp ập vào tai tôi, suýt nữa làm tôi ngất tại
chỗ. Điều kinh sợ nhất là tôi không thể xác định được nó phát ra từ đâu.
Không phải tiếng xả nước vì tôi thậm chí không nghe thấy mà âm thanh
phát ra từ bên trên và ập xuống đầu tôi. Tim tôi đập mạnh như sắp vỡ.
Các bạn biết ba khả năng xảy ra khi đối diện với nguy hiểm: fight, flee
hoặc freeze(28). Tôi hoàn toàn toàn có thể flee, nhưng bỗng dưng tôi
không biết mở một cánh cửa thế nào nữa. Trong đầu tôi có nảy sinh các
giả thiết không? Có lẽ có, nhưng không rõ ràng lắm. Hay là tôi đã ấn
nhầm nút đo ước lượng sai khối lượng thải ra- quá tự cao đấy, quá kiêu
ngạo đấy, Renee ạ, những hai bông hoa sen cho tí chút đóng góp chẳng
đáng kể gì- và hậu quả là tôi bị một tòa án thần thánh trừng phạt bằng
cú sét âm thanh cực mạnh giáng vào tai? Hay là tôi đã quá tận hưởng -
dâm đãng- lạc thú của hành động đó ở nơi mà lẽ ra phải bị coi là ô uế?
hay là tôi đã dám đố kỵ khi thèm muốn cuộn giấy vệ sinh dành cho bậc đế
vương và vì thế tôi được thông báo một cách rõ ràng về tội lỗi đáng chết
đó? Hay là các ngón tay cứng đờ của một người lao động chân tay như
tôi, dưới tác động của cơn bực tức vô thức, đã điều chỉnh sai cơ chế
tinh vi của nút xả có hình hoa sen do đó đã gây ra tai họa cho hệ thống
đường ống và có nguy cơ làm sập cả tầng năm?

28. Chiến đấu, chạy trốn hoặc chết đứng vì sợ.

Tôi
vẫn cố hết sức để thoát ra, nhưng hai bàn tay không còn tuân theo lệnh
của tôi. Tôi vặn tay nắm cửa bằng đồng, nếu mở đúng tôi sẽ được giải
phóng, nhưng tôi không đạt được kết quả mong đợi.

Vào khoảng khắc
đó, tôi đã hoàn toàn tin rằng mình bị điên hoặc đã lên tới trời vì âm
thanh lúc đầu chưa xác định được nay đã trở nên rõ ràng và điều không
thể nghĩ đến được là nó lại giống với nhạc của Mozart.

Cụ thể là giống đoạn Confutatis trong Requiem của Mozart

Confutatis, maledictis, Flammis acribus addictis! Những tiếng hát trữ tình ngân nga.

Tôi phát điên lên

-
Bà Michel, mọi việc ổn chứ? - một giọng nói vang lên sau cánh cửa,
giọng của ông Ozu, hay đúng hơn là giọng của thánh Piere ở cửa chuộc tội
trước khi lên thiên đường.

- Tôi… - tôi nói, - tôi không mở được cửa!

Tôi cố gắng bằng mọi cách làm cho ông Ozu tin vào sự đần độn của mình.

Mà đó đúng là chuyện đã xảy ra

- Có lẽ bà xoay tay nắm nhầm hướng, - giọng nói của thánh Pierre gợi ý một cách rất tôn trọng.

Tôi thoáng cân nhắc lòng tin đó, nó khó nhọc chỉ ra con đường dẫn đến vòng xoay để xử lý.

Tôi xoay nắm về hướng ngược lại.

Cửa bật mở.

Đoạn Confutatis dừng ngay. Cơ thể tôi đắm chìm trong sự tĩnh lặng quý giá mà nó rất biết ơn.

- Tôi… - tôi nói với ông Ozu, vì đó chỉ có thể là ông ấy, - tôi… Cuối cùng… Ông biết, bản Requiem?

Lẽ ra tôi phải đặt tên con mèo của mình là Padsyntax(29).

29. Có thể là tác giả muốn nói “pas de syntaxe” hàm ý nói năng không đúng cú pháp.

-
Ôi, tôi cuộc là bà đã sợ! - ông ấy nói - Lẽ ra tôi phải báo trước cho
bà. Đó là kiểu của Nhật mà con gái tôi muốn mang tới đây. Khi ấn nút xả
nước, nhạc nổi lên, như thế… hay hơn, bà có thấy thế không?

Tôi
thấy rõ nhất là chúng tôi đang đứng trong hành lang, trước cửa nhà vệ
sinh, trong một tình cảnh phá vỡ mọi quy chuẩn của sự nực cười.

- À… - tôi nói, - à… tôi bị bất ngờ (và tôi bỏ qua tất cả tội lỗi đã hiện rõ của mình).

- Bà không phải là người đầu tiên, - ông Ozu nói rất lịch sự và dường như có một thoáng thích thú trên môi ông ấy.

-
Bản Requiem… trong nhà vệ sinh… đó là một lựa chọn… thật bất ngờ, - tôi
đáp để lấy lại bình tĩnh, nhưng ngay lập tức lại sợ hãi về cách diễn
đạt của mình trong khi chúng tôi vẫn chưa rời khỏi hành lang và đang
đứng đối diện với nhau, tay đu đưa, chưa chắc chắn về lối thoát.

Ông Ozu nhìn tôi.

Tôi nhìn ông ấy.

Một
cái gì đó gãy lìa trong ngực tôi, khẽ vang lên một tiếng rắc lạ thường,
giống như một chiếc van mở ra và đóng lại nhanh chóng. Rồi tôi bất lực
khi thấy phần ngực mình run nhè nhẹ, và như có chủ định, tôi cảm thấy
cũng mầm mống giật nảy mình đó tác động đến hai vai của người đối diện.

Chúng tôi cùng nhìn nhau vẻ do dự.

Rồi một tiếng uh uh uh rất êm và rất nhẹ phát ra từ miệng ông Ozu.

Tôi nhận ra rằng cũng tiếng uh uh uh rất nhẹ đó nhưng không thể kìm nén được đang dâng lên trong họng tôi.

Cả hai chúng tôi cùng phát ra tiếng uh uh uh nho nhỏ và nhìn nhau với ánh mắt hoài nghi.

Rồi tiếng uh uh uh của tôi trở thành tiếng còi hú báo động.

Chúng
tôi vẫn nhìn nhau, cùng đẩy ra khỏi phổi mình những tiếng uh uh uh ngày
càng mạnh mẽ. Mỗi khi tiếng uh uh uh dịu đi, chúng tôi lại nhìn nhau và
bắt đầu một lượt mới. Cơ bụng tôi co cứng lại, nước mắt ông Ozu giàn
giụa.

Chúng tôi đứng như thế trong bao lâu để cười đến co giật
người trước cửa nhà vệ sinh? Tôi không biết. Nhưng thời gian đủ dài để
vắt kiệt sức lực của cả hai. Chúng tôi còn tiếp tục kêu vài tiếng uh uh
uh gần hụt hơi nữa, rồi vì mệt chứ không phải vì thỏa mãn, chúng tôi
nghiêm túc trở lại.

- Chúng ta quay lại phòng khách thôi, - ông Ozu nói; ông ấy là người đầu tiên lấy lại được hơi thở.