- Okey. Anh có bồ, yên tâm đi, em rất hiểu điều đó, em không hòa
nhập được với môi trường của anh, em không leo được lên đến đỉnh, thật
ngượng khi phải giới thiệu em với người quen, em có vẻ mặt cau có, em
không phải là fan, không hợp mốt, một cô bạn gái hiếu thắng như vậy thật
phiền phải không, thích xen vào các cuộc tranh luận, tranh “nuận”,
không cười khi nghe chuyện tiếu lâm về những người bị ung thư, một con
bé lập dị. Lại còn thích bình luận nữa chứ, nào là vô vọng, nào là cổ
hủ, chủ nghĩa hoài cổ là đầu bảng, em không chia sẻ cảm xúc vui nhộn,
thật khó để sống với một cô người yêu lập dị như vậy, nước không uống,
thịt không ăn, không đi Mokotow Plaza, đã thế lại chẳng hiểu gì về âm
nhạc, chóng chán, một cô gái kiểu gì thế không biết. Một cô bạn tươi
tỉnh, dễ thương, biết pha cà phê, biết làm tình, phục vụ từ A đến Z, hai
tư trên hai tư rõ là hay hơn rồi. Và nếu anh có say sưa với các chiến
hữu thì cũng chẳng nói gì, đàn ông đôi khi phải thế, không nói gì, lại
còn để anh thọc vào nữa chứ, cho dù có đang không muốn, nhưng vẫn cho.
Còn em thì đúng là một con lập dị... Okey, nhưng bạn bè sẽ cho là có
chuyện gì đấy, em hiểu anh, điều này có thể là quá khó.

- Em biết
đấy, anh sẵn sàng xem xét mọi khả năng, mọi đề nghị, nhưng hình như em
là người thích tự do, em đọc tin nhắn của anh, em thay đổi quá.

- Đúng. Em thay đổi.

Và anh ra đi.

Với
Mateus chuyện gì cũng rất nhanh. Chưa kịp hiểu nhau thì chúng tôi đã ở
với nhau. Sau đấy chúng tôi cùng đi nghỉ, và mọi chuyện bắt đầu sau kỳ
nghỉ này, anh ấy đi làm, còn tôi thất nghiệp, đám cưới nằm trong kế
hoạch, sắm nội thất cho phòng tôi bằng tiền của anh ấy, máy ảnh chung,
máy tính chung nhưng hầu như chỉ có anh ấy sử dụng, bố mẹ anh ấy đến nhà
chúng tôi ăn trưa, tài khoản chung trong ngân hàng, chìa khóa, điện
thoại, bao giờ anh về và anh đang ở đâu? Nhanh, dễ thương, đều đặn. Thời
gian của anh ấy được chia sẻ giữa công ty quảng cáo và tôi, hai mươi ba
giờ cho công việc, một giờ cho tôi, sex một tuần hai lần, một tuần một
lần, hai tuần một lần, một tháng một lần

Mateus thuộc loại con
muốn gì được nấy. Nằm lăn ra trong cửa hàng và đấm tay xuống nền nhà. Kể
cả trong cửa hàng chẳng có gì thì nó vẫn cứ nằm lăn ra. Đồ chơi của nó
toàn loại mua trong pewex⁽¹⁰⁾,
quần jeans chính hãng, ôtô điều khiển từ xa, máy tính atari, trò chơi
lấy hàng giờ từ máy ghi âm, cả nhà phải đi rón rén, vì nếu chạm phải dây
cáp là báo lỗi ngay và khi đó thì toàn bộ bốn mươi nhăm phút ghi băng
là công cốc, và miệng Mateus sẽ có hình chữ U ngược và lúc bấy giờ mới
nên chuyện, mới nên chuyện. Mateus phải có tất cả. Chuối xanh, quýt,
jambon hộp của chú gửi từ Mỹ về, nói chung là muốn gì cũng có, chỉ cần
la to lên là đủ. Không bao giờ bị đòn. Khi đẻ nó, bà mẹ ba tư tuổi, họ
phải mất mười năm mới có được nó, mười năm của những câu hỏi của bà, của
cô, của thông gia: thế nào rồi, bao giờ? Chúng mày cũng phải có con đi
chứ?

10. Hệ thống cửa hàng bán bằng đô-la trong những năm 70-80 ở Ba Lan - ND.

Họ
đã nghĩ đến cả việc xin con nuôi, thậm chí họ đã hai lần đến gặp một bé
trai. Xinh xắn, nhút nhát, không ồn ào, nhưng rồi họ đã từ bỏ ý định vì
nó có một cái bớt thẫm màu và họ nghĩ rằng rồi mọi người sẽ biết nó
không phải là con của họ, với lại không lâu sau thì mẹ Mateus có thai,
thế là cậu bớt đen kia chỉ còn được liếm mép mà chờ thêm một thời gian
nữa xem họ có quay lại không, nó đứng bên cửa sổ và cầu nguyện, nhưng ở
đây không động tĩnh gì cả. Rồi nó mơ thấy cái bà tốt bụng dễ thương kia,
bà mẹ của Mateus ấy, bà cười với nó, đưa chocolate vào miệng nó, nó
muốn ôm lấy bà nhưng bà tránh ra xa và cứ nhỏ dần nhỏ dần. Còn nó vẫn cứ
tỉnh giấc trong căn phòng mười một người, trên chiếc giường ướt sũng
nước đái và không muốn dậy tẹo nào.

Vậy nên Mateus phải được chiều
chuộng, cà chua trần nước sôi bóc vỏ, chocolate hạnh nhân, bánh cuộn
nhân mứt nhà làm. Nó nhổ nước bọt vào bố - không sao, trẻ con ấy mà. Nó
đánh bạn gái trong lớp, thế thì chắc chắn con kia phải làm điều gì xấu.
Mateus chú ý đấy, khéo không lại xước đầu gối, đừng chạy vì con sẽ hít
phải không khí lạnh và sẽ bị cảm mất. Mateus đội mũ quàng khăn trong khi
những đứa trẻ khác mặc bộ đồ thể thao, Mateus mặc hai quần, Mateus mặc hai quần yếm, mặt đỏ như tôm luộc vì nóng, bạn bè thì chơi trò leo thang, Mateus ngồi với mẹ trên ghế. Mẹ giữ tay.

Còn
Mateus thì chán ngấy. Năm mười ba tuổi nó bỏ nhà đi tận Jarocin hít
keo. Ở trên tàu nó cắt tóc để đổi keo và bị bất tỉnh suốt ba ngày. Và
ngay cả khi nằm như vậy cạnh một đứa bạn gái cũng bất tỉnh như n đầu bốc
lên toàn mùi nhựa cao su, thì toàn bộ tiềm thức của nó vẫn đầy ắp những
lời: đừng có nhảy cao quá, chú ý đừng có làm thế, không được cởi mũ,
không được cắn móng tay, không được chạy, không được nhảy, để đấy, cẩn
thận, không được bẻ, không nghịch chim, không được xô rèm, mẹ giặt và
đang là rèm cửa, đừng có làm mẹ phải phiền lòng, nếu em Mateus không
ngoan là mẹ sẽ khóc đấy. Và em Mateus không thể chịu được lâu hơn nữa
nên cuối cùng đã khiến mẹ vô cùng phiền lòng.

Bây giờ gia đình
khiến Mateus liên tưởng đến những lệnh cấm đoán, đến rèm cửa đã là ủi,
đến cái lồng mô phỏng một lò sưởi mà mình có thể chết ngạt vì nó. Vì thế
nên ở chỗ làm anh cảm thấy thích hơn, thích đến nỗi anh ăn ở văn phòng,
ở lại đấy vào các buổi tối, ở lại sau giờ làm việc, cặp bồ, thỉnh
thoảng thậm chí anh còn ngủ ở đấy. Vì ở đấy chẳng có ai nói với anh:
không được nghịch, không được chạy nhảy, không được nghịch chim. Mà công
ty thì rất yêu quý những nhân viên ở lại sau giờ làm việc, làm việc
hiệu quả và nếu có yêu cầu thì làm cả thứ Bảy cả Chủ nhật và cả những
cuối tuần dài. Người yêu ngồi nhà, cô ấy làm gì? Kể ra anh cũng hơi
ngượng khi nói rằng cô ấy đang đi tìm việc.

Còn cái cô ở chỗ làm,
cái cô mới đến làm được ít lâu ấy, dẻo mỏ lẳng lơ, đã thế lại còn đen
nữa, tóc thì nhuộm, nhưng không sao. Già hơn, rất chỉn chu, móng tay để
dài, ở nhà thì đi dép màu hồng có lông, cô ta lấy một viên đá trong tủ
lạnh ra, nhét thật sâu vào chỗ ấy và nói - nào, lại đây anh.

Họ
không nói chuyện. Cô ta biết rằng đó là anh ấy, anh ấy biết rằng đó là
cô ta. Và cuối cùng thì ở đây không còn: không được chạy nhảy, không
được đụng vào, không được nghịch chim. Nhẫn cưới mua chưa? Mua rồi.
Phòng cưới đặt chưa? Đặt rồi. Em Đen biết rằng là anh ấy, anh ấy biết
rằng là em Đen. Ở chỗ làm chỉ cần e-mail cho cô ta, rằng ba mươi phút
nữa ở thang máy, thang máy dừng và chỉ cần năm phút để làm tình, hoặc là
cho vào chớp nhoáng.

- Còn người yêu anh làm gì?

- Tìm việc.

-
Hay là cho người yêu anh gặp ông anh em, ông ấy có làm việc cho một đại
diện mới, anh biết đấy, có thể tiến triển gì đó trong việc n

Người yêu gặp ông anh.

Một phòng rộng, mười hai chỗ cùng với máy tính, mười chỗ đã có người.

- Chào cả nhà, đây là bạn nữ mới, Magda, bắt đầu từ hôm nay sẽ làm việc với chúng ta.

- Xin chào.

Tôi
ngồi cạnh cửa sổ, có vẻ như tôi không biết mình phải làm gì. Tôi phải
nắm bắt được câu lạc bộ nào ở Warsaw có khả năng cho chúng tôi quay
quảng cáo, nhưng phải là miễn phí.

Tôi nhìn mọi người, trông mặt
họ cứ như được vẽ một cách vội vã, một sự sôi nổi đơn giản thật trẻ con,
nhưng khi tôi vào toilet thì mới thấy rằng mặt tôi cũng chẳng khác mặt
họ là mấy, có khi còn tệ hơn, vì mặt tôi thậm chí chưa tới được sự vội
vã như của họ, đúng hơn là nó ghi tên mình vào hội nghị của thuốc màu,
hai câu trả lời không hợp lệ - đúng hoặc là đúng. Họ nói to, rõ, kéo dài
từng từ, cứ như thể họ phải học thuộc lòng, thành ra giọng tôi cũng ít
nhiều thay đổi. Giọng nói là quan trọng, giọng nói, body language⁽¹¹⁾ và image⁽¹²⁾ như
là rất thoáng, như là lạnh nhạt, chúng ta cố làm ra vẻ thanh niên, để
cho thanh niên cố làm ra vẻ như chúng ta. Chúng ta tạo ra thế giới theo
những tiêu chí không tồn tại. Đó chỉ là thỏa thuận - tôi nghĩ bụng, một
trò chơi để chơi. Tôi lo được. Phải nhớ không được chắp tay trước bụng,
vì như thế có nghĩa là tôi đang lúng túng, không được gãi mũi, vì người
đối thoại sẽ nghĩ là tôi đang nói dối, trong lúc nói chuyện với sếp,
không được ngồi dạng chân quá rộng, vì sếp có thể hiểu tôi bật đèn xanh
cho sex. Không nhìn thẳng vào mắt, không nhìn quanh, hãy thả lỏng người,
tạo cảm giác tự tin. Không bắt đầu một ngày bằng việc uống cà phê và
kiểm tra hộp thư. Hãy chuẩn bị vài ba phương án trả lời cho mỗi tình
huống. Hãy tỏ ra dễ thương, tươi tỉnh và thậm chí nếu có không thích cái
gì đấy thì vẫn cứ nói là hết xảy.

11. Ngôn ngữ cơ thể.

12. Hình ảnh.

Ania P. ngồi bên phải. Tóc đỏ, đeo vòng ở lưỡi, ở tai, ở chỗ ấy. Trên bàn có Đức Mẹ phát quang, để đùa thế thôi.

Adrian N. hói, sơ mi vàng sặc sỡ, không cạo râu, dưới gầm bàn là cái vỏ chai rượu cognac. Để ai cũng nhìn thấy.

Marcin
L. béo, tóc dài, bòm xờm, bóng nhẫy, nói: ở công ty quảng cáo người ta
làm việc cho đến chết thì thôi, có là hai giờ sáng thì cũng chẳng ai
thèm quan tâm.

Ha, ha, ha, một lão gầy, mặc một chiếc áo mà logo
của hãng McDonald’s bị chuyển thành logo ma túy, cười một mình rung cả
người, đúng hơn là cười với cái màn hình.

- Sao thế anh giai, chẳng phải tiền cũng quan trọng sao, tiền cũng quan trọng, tiền quan trọng, quan trọng, quan trọng.

Anh
nghĩ gì, anh cảm thấy gì thì cứ giữ lấy để sau này. Ở chỗ làm, anh là
nhân viên, những suy nghĩ của anh chẳng có nghĩa lý gì, tiền là quan
trọng, tiền là quan trọng, quan trọng. Và tự quảng cáo, tiếp thị. Cần
phải hoàn thành dự án này, đúng, nhưng tôi đã ngồi thêm năm tiếng rồi,
tôi phải về chứ.

- Vậy thì hãy giải lao năm phút, chúng ta sẽ cùng ngồi và làm việc tiếp.

Anh
đeo mặt nạ đến chỗ làm, anh tự thích nghi, anh không nói năng gì, tội
gì đi gây thù chuốc oán, họ vẫn chưa trả tiền làm ngoài giờ cho anh,
hoặc nói chung là họ tống cổ anh đi và chỉ có thế, anh cần cái đó để làm
gì?

- Anh giai, thư giãn cái đã, mình ra ngoài làm điếu thuốc đi.

- Tôi không hú

-
Mình ra ngoài đi, tôi có chuyện muốn nói với anh. Cô ta đã chẳng có
chồng làm ở ban quản trị rồi sao, đừng có dây vào mâu thuẫn với con ấy
làm gì, đó là một con chó cái xấu tính, nếu không có tay kia thì còn lâu
nó mới được làm ở đây nhé. Điều kiện để tay kia làm việc ở đây là họ
phải nhận cả nó nữa đấy, đừng có bắt đầu, tôi nói cho anh biết. Mà tay
kia thì cũng chẳng hơn gì, tiền phụ cấp cho vợ, cho hai đứa con có chịu
trả đâu, trong khi hắn thu hoạch ở đây ngần ấy tiền.

Mình đã đến một chỗ như thế nào chứ - tôi nghĩ bụng.

-
Cứ kệ hết, thật đấy, nếu không là mất việc đấy, thôi, mình vào làm việc
đi, hết giờ giải lao rồi. Và nếu có ai bảo cậu ở lại sau giờ làm việc
thì đừng có nói gì, có một ông không đi làm thứ bảy, hình như con ốm hay
cái gì đó đại loại như thế, thế là không quay lại đây nữa, một người
khác đến làm thay ông ta và ở lại luôn. Còn Jacek, cậu biết ai rồi đấy,
cậu đã quen với anh ta...

- Em không biết là ai...

- Mới đây ở đại siêu thị có một vụ xì-căng-đan về tã lót Pampers, nhân viên thu ngân không được giải lao, phải lót pampers ngồi
làm việc để không phải đi toilet, không một ai trong số họ kiện ra tòa
về vi phạm quyền con người, với họ thì năm trăm là một cái gì đó, không
nói ra vẫn hơn, cậu biết đấy, họ đeo mặt nạ ở nơi làm việc, mặt nạ và
pampers, mặt nạ và pampers, bởi vì tiền là quan trọng, bao nhiêu cũng
được, miễn là có.

- Một thằng hẹn với bạn gái, hai đứa quen nhau qua chat -
gã mặc sơ mi vàng lòe loẹt ngồi cạnh cửa sổ bắt đầu - hai đứa tán gẫu,
viết cho nhau, mọi người biết đấy, toàn chuyện vớ vẩn, và cô nàng nói
với anh chàng rằng cô ta có một ý tưởng quái dị là cô ta muốn bị cưỡng
hiếp, cô nàng cho cậu kia địa chỉ và hẹn gặp, và cậu kia đến và cưỡng
hiếp cô ta, nhưng sau đấy hóa ra là cậu ta nhầm địa chỉ... Không tồi
phải không, một sự nhầm lẫn như vậy, ha, ha, ha, tôi vừa đọc trên mạng.

-
Chắc là cô bạn kia phải khó chịu lắm khi thấy rằng đó là nhầm lẫn - anh
chàng có logo ma túy trên áo bình luận - thế mọi người đã nghe chuyện
về cô gái bị hiếp dâm sau đó đến công an khai báo chưa, cô ta cứ ngồi
thế, không mặc quần lót, thậm chí không thèm cả cái chăn mà công an đưa
cho, cứ ngồi thế ngoài hành lang, hay đấy chứ...

- Còn em lại đọc
về một cô - cô gái nhuộm tóc đỏ tham gia - hình như cũng bị hiếp dâm và
có thai, rồi cô ta đẻ và bây giờ đang muốn đòi nhà nước bồi thường gì
đó, hình như là cho đứa con này, và họ đang làm xét nghiệm xem lúc bị
hiếp dâm cô ta đã có thai chưa...

- Mọi người có nghe chuyện về
bọn tù nhân không? Ảnh trên mạng đấy, một thằng thủ dâm, cái thằng đội
túi ấy, những thằng khác lặng im, còn thằng thứ hai thì được cây gậy mặc
quân phục kích động, thằng thứ ba thì bị thằng thứ tư hiếp, cái nhà tù
này tên là gì ấy nhỉ? Mọi người xem đi.

- Này, đừng có mà bị kích thích quá thế - gã mặc sơ mi vàng nói.

Tôi
chạy xuống dưới và thấy muốn khóc, lần đầu tiên kể từ khi nào tôi cũng
không nhớ nữa, tôi lại muốn khóc. Và bác ở thường trực, cái bác bảo vệ
trực đêm để không cho người vào tòa nhà này ấy, đang nghe bài hát Cuộc sống hai mặt của
Veronika, nói rằng đây là ca trực cuối cùng của bác ấy, rằng bác ấy
không còn phải đến đây nữa, vì bác ấy sắp nghỉ hưu rồi. Tôi nói với bác
ấy là tôi cũng thế. Veronika bị cao hơn hai quãng tám.