Chương
36: Thêm những sự việc lạ lùng trong quán trọ

Lúc này, chủ quán đứng trước cửa bỗng reo lên:

- Có một đám
khách sộp đang đi tới; nếu họ nghỉ tại đây, lạy Chúa, thật sung sướng quá!

- Họ là những
người như thế nào? Carđêniô hỏi.

Chủ quán đáp:

- Có bốn người
cưỡi ngựa mang thương và khiên, đeo mặt nạ đen, lại có một người đàn bà mặc
toàn đồ trắng ngồi trong một cái ghế đặt trên lưng ngựa, mặt cũng che kín, cùng
với hai người hầu đi bộ.

- Họ sắp tới
chưa? Cha xứ hỏi.

- Họ đã đến
nơi, chủ quán đáp, họ đây rồi.

Thấy vậy,
Đôrôtêa bèn che kín mặt, còn Carđêniô thì chạy vào buồng Đôn Kihôtê, vừa xong
thì đám khách lạ bước vào trong quán. Bốn chàng kỵ sĩ nhảy xuống ngựa, người
nào cũng khôi ngô, tuấn tú, họ đỡ người phụ nữ đang ngồi trên lưng ngựa xuống,
rồi một người trong bọn bế nàng đặt vào một chiếc ghế kề ngay cửa buồng Đôn
Kihôtê, nơi Carđêniô vừa chạy vào nấp. Trong khoảng thời gian đó, đám người mới
tới vẫn đeo mặt nạ và không ai nói năng gì, chỉ thấy người đàn bà khi ngồi
xuống ghế bỗng thốt ra một tiếng thở dài não nuột, hai tay buông thõng, nom có
vẻ ốm yếu, buồn bã. Hai người hầu dắt ngựa vào chuồng.

Thấy đám khách
mới tới che mặt nạ và quá kín tiếng, Cha xứ tò mò muốn biết họ là ai, bèn xuống
chuồng ngựa hỏi một trong hai người theo hầu; anh này đáp:

- Lạy Chúa,
tôi cũng chẳng biết họ là ai để thưa lại với ngài; chỉ thấy họ có vẻ sang trọng
lắm, đặc biệt là anh chàng bế người con gái mà ngài đã nhìn thấy; sở dĩ tôi nói
thế vì những người kia tỏ vẻ kính nể chàng ta, nhất nhất đều tuân lệnh.

- Thế còn
người đàn bà là ai? Cha xứ hỏi.

- Tôi cũng
không biết nói gì, anh hầu đáp, vì suốt dọc đường, tôi không nhìn thấy mặt mũi
ra sao cả; nhưng tôi nghe thấy cô ta thở dài luôn và đôi lúc than vãn, mỗi lần
như vậy tưởng như cô ta sắp lìa cõi đời. Nếu chúng tôi không biết gì hơn nữa,
điều đó không đáng lạ vì anh bạn tôi đây và tôi mới đi theo họ có hơn hai hôm
nay. Họ gặp chúng tôi giữa đường, yêu cầu chúng tôi đi cùng tới miền Anđaluxia,
hứa sẽ trả công hậu hĩ.

- Thế anh có
thấy họ gọi tên nhau không? Cha xứ hỏi.

- Không có,
anh hầu đáp; họ không nói năng gì với nhau, thật là lạ; chỉ thấy những tiếng
thở than, thổn thức của cô gái đáng thương kia, nghe nẫu cả ruột; chúng tôi ngờ
là cô ta bị cưỡng bức đưa đi. Cứ nhìn cách ăn mặc của cô ta, chúng tôi đoán cô
ta đi tu hoặc sắp đi tu thì đúng hơn, và sở dĩ cô ta có vẻ buồn bã vì không
muốn vào nhà tu.

- Có thể lắm,
Cha xứ nói rồi trở vào quán tìm Đôrôtêa.

Trong quán
trọ, cô gái che mặt mới tới vẫn ngồi thở dài; động lòng trắc ẩn, Đôrôtêa lại
gần hỏi:

- Chị đau đớn
ra sao? Nếu phải một bệnh mà phụ nữ chúng ta có kinh nghiệm chữa được, tôi xin
vui lòng giúp chị.

Cô gái đáng
thương lặng yên không đáp; mặc cho Đôrôtêa tiếp tục hứa hẹn giúp đỡ, cô ta vẫn
không hé răng. Lúc này, một kỵ sĩ đeo mặt nạ tới (theo lời anh hầu kể với Cha
xứ, đó là người có uy quyền nhất trong bọn) và nói với Đôrôtêa:

- Xin nàng chớ
nhọc lòng hỏi han giúp đỡ người đàn bà này làm chi vì cô ta xưa nay không quen
chịu ơn những ai đã giúp đỡ mình; nàng cũng không nên yêu cầu cô ta trả lời làm
gì nếu không muốn nghe những lời dối trá từ cửa miệng cô ta thốt ra.

- Tôi không
bao giờ dối trá, người con gái bỗng bật lên tiếng nói; chỉ vì tôi quá thật thà
không biết dối trá nên mới khốn khổ như thế này đây. Tôi muốn rằng bản thân anh
sẽ làm chứng cho tôi vì chính sự thật thà của tôi đã khiến anh trở thành một kẻ
tráo trở, dối trá.

Carđêniô đứng
ngay bên cạnh cô gái, chỉ cách tấm cửa buồng của Đôn Kihôtê, nên nghe rõ mồn
một những lời cô ta nói; chàng vội kêu lên:

- Lạy Chúa! Ta
nghe thấy gì vậy! Tiếng ai vừa lọt vào tai ta?

Chợt nghe
tiếng Carđêniô kêu, cô gái giật mình quay ngoắt đầu lại; không thấy ai, cô ta
đứng dậy định đi thẳng vào trong buồng của Đôn Kihôtê thì chàng kỵ sĩ nọ trông
thấy vội giữ lại không cho đi. Trong lúc giằng co vùng vẫy, cái mạng che của cô
ta rơi xuống đất để lộ một khuôn mặt xinh đẹp tuyệt vời tuy có phần nhợt nhạt;
đôi mắt cô ngơ ngác đảo nhìn khắp nơi như một người mất trí; trước cảnh tượng
đó, Đôrôtêa và mọi người đều rất thương xót tuy họ không biết nguyên nhân vì
sao. Chàng kỵ sĩ nắm chặt hai vai cô; vì hai tay bận giữ cô gái, chiếc mặt nạ
của chàng tụt dần rồi rơi xuống đất. Đang đỡ cô gái, Đôrôtêa ngửng mặt lên thì
nhận ra chàng kỵ sĩ nọ chính là Đôn Phernanđô chồng nàng; nàng chỉ kịp kêu lên:
"Ôi"! - một tiếng kêu não nuột tự đáy lòng thốt ra - rồi ngã ngửa ra
phía sau, bất tỉnh nhân sự. May sao bác phó cạo đứng ngay bên cạnh kịp dang tay
ra đỡ, nếu không, ắt nàng nhào xuống đất. Cha xứ vội chạy lại gỡ chiếc mạng để
té nước vào mặt nàng; thoạt trông thấy, Đôn Phernanđô (tức là chàng kỵ sĩ đang
giữ cô gái mới đến) nhận ra ngay là Đôrôtêa và chàng đờ người ra như chết rồi;
tuy nhiên chàng vẫn không buông Luxinđa lúc này đang cố vùng vẫy thoát khỏi tay
chàng. Số là Luxinđa đã nhận ra tiếng Carđêniô và Carđêniô cũng đã nhận ra
nàng; khi Đôrôtêa thốt lên tiếng kêu "Ôi!" rồi ngất đi, Carđêniô lại
tưởng Luxinđa kêu; chàng hốt hoảng từ trong buồng chạy xổ ra thì nhìn thấy Đôn
Phernanđô đang giữ Luxinđa. Đôn Phernanđô cũng nhận ra Carđêniô ngay và cả bốn
người - Đôn Phernanđô, Luxinđa, Carđêniô và Đôrôtêa - đều sững sờ sửng sốt
trước một tình huống quá bất ngờ.

Họ lặng yên
đưa mắt nhìn nhau. Đôrôtêa nhìn Đôn Phernanđô, Đôn Phernanđô nhìn Carđêniô,
Carđêniô nhìn Luxinđa, Luxinđa nhìn Carđêniô. Cuối cùng Luxinđa phá tan bầu
không khí yên lặng, nói với Đôn Phernanđô những lời như sau:

- Chàng Đôn Phernanđô,
nếu không vì một lý do nào khác, xin chàng hãy làm trọn bổn phận đối với chính
mình và buông tha tôi ra. Tôi là cây leo, hãy trả tôi về với bức tường kia, về
với con người kia là nơi nương tựa của tôi mà những lời đe dọa, hứa hẹn và
những quà cáp của chàng không làm cho tôi xa rời. Chàng cũng đã thấy rằng trời
kia, bằng những con đường xa lạ và bí ẩn, đã đưa tôi đến với người chồng thực
sự của tôi; qua bao sự việc thực tế, chàng cũng hiểu rõ rằng chỉ có cái chết
mới có thể xóa nhòa hình ảnh con người đó trong tâm trí tôi. Ngần ấy sự việc đủ
để cho chàng vỡ mộng, khiến chàng biến yêu thành ghét, biến thương thành giận,
và thực ra chàng cũng không thể làm khác được. Thôi, xin hãy kết liễu cuộc đời
tôi đi; được chết trước mặt người chồng yêu quý của tôi, tôi cảm thấy không
chết uổng. Có lẽ với cái chết của tôi, chồng tôi sẽ hài lòng thấy tôi đã giữ
trọn tình trọn nghĩa tới giờ phút cuối cùng.

Lúc này,
Đôrôtêa đã hồi tỉnh; nghe những lời Luxinđa nói, nàng đã đoán ra là ai; thấy
Đôn Phernanđô vẫn lặng thinh giữ chặt Luxinđa, nàng gượng đứng dậy, đến quỳ
trước mặt Đôn Phernanđô, vừa khóc lóc thảm thiết vừa nói:

- Chàng ôi,
nếu như những tia sáng của vầng ô kia mà chàng đang dùng hai cánh tay che
khuất, không làm mờ mắt chàng, chàng sẽ nhận ra kẻ đang quỳ dưới chân chàng
chính là Đôrôtêa bất hạnh, bất hạnh chừng nào chàng chưa buông tha cho. Tôi là
cô thôn nữ hèn mọn mà chàng đã vì lòng tốt hay vì ý thích riêng muốn đưa lên
một địa vị cao sang làm bạn trăm năm cùng chàng. Tôi là cô gái sống một cuộc đời
êm ấm trong một khung cảnh trong sạch, lành mạnh cho tới một ngày kia, trước
những lời cầu khẩn và những câu tỏ tình có vẻ thành thật của chàng, đã mở toang
cánh cửa của sự e lệ để trao cho chàng chiếc chìa khóa xưa nay vẫn khóa chặt sự
tự do của tôi, và trước tấm thịnh tình của tôi, chàng đã đối xử tệ bạc khiến
ngày hôm nay chàng thấy tôi đang sống ở nơi xa lạ này và gặp lại chàng trong
một tình trạng như thế này đây. Tuy nhiên, tôi không muốn chàng phải nghĩ rằng
tôi tới đây bằng một con đường nhục nhã. Không đâu, tôi đã bỏ nhà ra đi chỉ vì
đau khổ và vì thấy bị chàng ruồng bỏ. Trước đây, chàng muốn rằng con người tôi
thuộc về tay chàng và chàng đã có một hành động khiến cho ngày nay chàng không
thể nào rứt bỏ tôi được dù chàng có ý định đó. Chàng ôi, nếu như tôi kém sắc
thua tài khiến chàng đã phải chạy theo một mục đích khác, trái lại tôi có tấm
lòng, một tấm lòng rộng lớn có thể bù đắp được những thiếu sót trên. Chàng
không thể là chồng cô Luxinđa xinh đẹp được vì chàng đã thuộc về tôi, cô ta
cũng không thể là vợ chàng được vì đã thuộc về Carđêniô. Chàng thử nghĩ mà xem
và phải biết kiềm chế ý muốn của mình vì rằng yêu một người có tình cảm với
mình tốt hơn yêu một người ghét bỏ mình. Bằng những lời van xin, cầu khẩn,
chàng đã đến tấn công vào tấm lòng trung kiên của tôi; chàng không lạ gì tính
nết tôi và chàng cũng đã thấy tôi trao thân cho chàng trong một hoàn cảnh như
thế nào, cho nên chàng không có lý do gì để bào chữa rằng đó là một sự nhầm
lẫn. Sự thể là như vậy; nếu chàng là một giáo đồ Kitô ngoan đạo, một hiệp sĩ
đức độ, cớ sao chàng phải đi tìm những con đường quanh co để mang lại hạnh phúc
cho tôi, người đã được chàng làm cho sung sướng trước kia. Nếu như chàng không
muốn tôi trở thành vợ chính thức của chàng - điều mà tôi xứng đáng được hưởng -
ít ra xin hãy nhận tôi làm kẻ nô lệ của chàng; được sống dưới quyền của chàng,
tôi lấy làm sung sướng, may mắn lắm rồi. Đừng ruồng bỏ tôi để cho thiên hạ xì
xào làm nhục tôi; đừng để cha mẹ tôi phải đau khổ lúc tuổi già; cha mẹ tôi đã
tỏ ra là những người đầy tớ trung thành của cha mẹ chàng và không đáng phải
chịu một cảnh ngộ như vậy. Nếu chàng cho rằng dòng máu của chàng sẽ trở nên nhơ
bẩn vì pha tạp dòng máu của tôi, xin hãy nghĩ rằng hiếm có gia đình quyền quý
nào không trải qua con đường đó, và dù người đàn bà có thuộc dòng dõi quý phái
hay không, điều đó cũng chẳng ảnh hưởng gì tới tương lai con cháu sau này. Vả
chăng con người ta phải có đức mới thực là cao quý; nếu chàng không chịu thỏa
mãn yêu cầu chính đáng của tôi tức là chàng thiếu đức, và như vậy tôi sẽ còn
cao quý hơn chàng. Cuối cùng, tôi xin nói rằng tôi đã là vợ của chàng dù chàng
muốn hay không, chứng cớ là những lời hứa hẹn của chàng, những lời hứa không
thể dối giả được một khi chàng vẫn tự khoe mình là con nhà quyền quý để có
quyền khinh rẻ tôi, chứng cớ là chữ ký của chàng, là Chúa mà chàng đã viện ra
để chứng giám cho những lời thề thốt của chàng. Và dù cho không có chứng cớ gì
chăng nữa, lương tâm của chàng sẽ lặng lẽ nhắc nhở chàng giữa những cuộc vui,
gợi lại sự thật tôi vừa nói ra, làm vẩn đục những giờ phút hạnh phúc của chàng.

Nàng Đôrôtêa
đáng thương đã thốt ra những lời như vậy với tất cả tình cảm xúc động của mình,
nước mắt ròng ròng, khiến ngay những người đi cùng đoàn của Đôn Phernanđô và
tất cả những ai có mặt đều khóc theo. Đôn Phernanđô lặng yên đứng nghe; nói
xong, Đôrôtêa nức nở than khóc với một vẻ đau khổ khiến một người có trái tim
sắt đá cũng phải mềm lòng. Luxinđa nhìn Đôrôtêa, vừa thương xót vừa thán phục
trước nhan sắc và những lời lẽ chí tình; nàng muốn chạy tới lựa lời an ủi nhưng
Đôn Phernanđô vẫn giữ chặt lấy nàng. Lúc này, Đôn Phernanđô tỏ ra sượng sùng,
bối rối; chàng chăm chú nhìn Đôrôtêa một lúc lâu, cuối cùng buông hai tay thả
Luxinđa ra và nói:

- Đôrôtêa xinh
đẹp, em đã thắng! Không ai có đủ can đảm để phủ nhận những sự thật đó.

Được Đôn
Phernanđô buông tha, Luxinđa ngất đi, chực ngã lăn ra đất. Quên cả sợ hãi và
mọi nguy hiểm có thể xảy đến, Carđêniô, từ nãy vẫn đứng sau Đôn Phernanđô để
tránh mặt, chạy lại đỡ người yêu, ôm chặt trong tay và nói:

- Em xinh đẹp
và kiên trinh của ta, nếu Thượng đế đầy lòng bác ái kia muốn cho em được hưởng
sự yên lành, ta nghĩ rằng không đâu chắc chắn bằng đôi cánh tay đang ôm em đây,
đôi cánh tay đã từng ôm ấp em khi số mệnh muốn cho em thuộc về ta.

Luxinđa mở mắt
nhìn người vừa nói những câu đó; khi nghe tiếng Carđêniô, nàng đã nhận ra và
lúc này nàng càng tin chắc là đúng. Cuống cuồng, quên cả giữ gìn ý tứ, nàng
dang hai cánh tay ôm cổ Carđêniô, áp mặt mình vào mặt chàng và nói:

- Chàng đây
rồi, chàng mới là chủ nhân thực sự của đứa con gái nô lệ này mặc dù số phận đôi
ta ngang trái, mặc dù bao nỗi nguy nan đe dọa cuộc đời em, một cuộc đời đã được
gửi gắm vào tay chàng.

Thật là một
cảnh tượng kỳ lạ; Đôn Phernanđô và mọi người đều kinh ngạc trước sự việc bất ngờ
như vậy. Đôrôtêa nhận thấy Đôn Phernanđô biến sắc và có hành động muốn hại
Carđêniô vì thấy chàng kéo tay về phía đốc gươm. Nhanh như cắt, nàng ôm chặt
hai chân chàng, vừa hôn vừa khóc, nàng nói:

- Chỗ nương
tựa của đời tôi ơi! Chàng định có hành động gì vậy trước tình huống bất ngờ
này? Vợ chàng đang quỳ dưới chân chàng, còn con người mà chàng muốn lấy làm vợ
đang ở trong tay của chồng cô ta. Chàng nghĩ lại xem có nên hoặc có thể cưỡng
lại ý trời được chăng. Chàng hãy đoái thương tới đứa con gái đã vượt mọi chông
gai, một lòng một dạ kiên trì và tin tưởng vào chân lý, giờ đây đang ở trước
mặt chàng, nước mắt ròng ròng thấm ướt cả mặt và ngực người chồng mà mình yêu
quý. Tôi van xin chàng; một con người như chàng không nên mất bình tĩnh trước
một sự thật hiển nhiên như vậy. Chàng hãy dẹp nỗi tức giận và để cho đôi trai
gái kia được tự do hưởng hạnh phúc yên lành chừng nào trời kia còn cho họ sống
làm người. Được vậy, chàng sẽ tỏ rõ sự độ lượng của một con người thuộc dòng
dõi danh giá và người đời sẽ thấy rằng lý trí của chàng đã thắng được những
tình cảm nhỏ nhen.

Trong lúc
Đôrôtêa nói, Carđêniô vẫn ôm Luxinđa trong tay, mắt nhìn chằm chằm vào Đôn
Phernanđô, chỉ chờ có một hành động đối địch nào là chàng sẵn sàng tự bảo vệ và
đánh trả đích đáng tất cả những kẻ nào định hãm hại mình, dù có phải hy sinh
tính mạng. Những người bạn cùng đi với Đôn Phernanđô, Cha xứ, bác phó cạo, nói
tóm lại tất cả những người có mặt, kể cả Xantrô Panxa, xúm quanh Đôn Phernanđô
van xin chàng hãy động lòng trước những giọt nước mắt của Đôrôtêa. Họ nói:
"Theo thiển ý chúng tôi, nàng đã nói lên sự thật, ngài chớ nên làm cho
những hy vọng chính đáng của nàng trở thành thất vọng". Cha xứ nói thêm:

- Không phải
ngẫu nhiên mọi người chúng ta họp mặt tại một nơi mà không ai hề nghĩ tới; đây
chính là một sự sắp xếp của Thượng đế. Ngài nên biết rằng chỉ có cái chết mới
làm cho Luxinđa và Carđêniô chia lìa, và dù cho lưỡi gươm kia có làm cho họ
phải xa rời nhau, họ sẽ cảm thấy cái chết đối với họ rất êm ái. Vả chăng, ngay
trong những trường hợp khó xử nhất, nếu ta cố thắng được bản thân, vui vẻ để
cho đôi trai gái hưởng hạnh phúc mà trời đã dành cho họ, tức là ta đã tỏ ra một
người độ lượng, rất mực khôn ngoan. Bây giờ, xin ngài hãy nhìn Đôrôtêa; ngài sẽ
thấy rằng hiếm có một người xinh đẹp như nàng; đã thế, nàng còn tỏ ra khiêm
nhường và yêu ngài tha thiết. Hơn nữa, nếu ngài tự nghĩ mình là một hiệp sĩ và
một tín đồ Kitô giáo, ngài không có cách nào khác là làm đúng lời hứa của mình.
Làm được như vậy, ngài sẽ thực hiện lời thề với Chúa và làm đẹp lòng những
người thức thời hiểu biết rằng một cô gái tuy phận thấp hèn nhưng có nhan sắc
và nết na vẫn có quyền được hưởng một địa vị cao sang, và người nào nâng cô ta
lên ngang hàng với mình, người đó không hề bị mất phẩm giá. Vả chăng, làm thỏa
mãn lòng ham muốn của một người khác không phải là một tội lỗi một khi tính
chất của hành động đó không xấu xa.

Cha xứ nói
xong, mỗi người thêm mỗi câu và cuối cùng, dòng máu hào hiệp đã quay trở về tim
Đôn Phernanđô khiến chàng xúc động và phải chịu công nhận một sự thật không thể
chối cãi được. Để tỏ rằng mình đã chịu nhận lẽ phải, chàng cúi xuống ôm Đôrôtêa
và nói:

- Xin nàng hãy
đứng lên; tôi không thể để cho con người mà tôi ấp ủ trong lòng phải quỳ dưới
chân tôi; nếu từ trước tới nay tôi chưa tỏ tình ra được, có lẽ vì trời kia muốn
như vậy để cho tôi nhìn thấy rõ mối tình chung thủy của nàng, do đó mà biết quý
trọng nàng một cách đúng mực. Tôi xin nàng đừng trách tôi đã có thái độ không
tốt và tỏ ra quá hững hờ với nàng: cũng một hoàn cảnh, cũng một sức mạnh đã
khiến tôi muốn làm chủ con người nàng để rồi sau đó lại thúc đẩy tôi tìm cách
xa rời nàng. Để nàng thấy rõ điều đó, xin hãy quay lại nhìn vào đôi mắt của
nàng Luxinđa, con người lúc này đây đã tìm thấy hạnh phúc; nàng sẽ tha thứ cho
những sai lầm của tôi: Luxinđa đã được toại nguyện và tôi cũng đã tìm thấy ở
nàng những gì mà tôi mong ước. Tôi chúc cho cô ta được hưởng hạnh phúc bền lâu
với Carđêniô và tôi cũng cầu trời cho tôi được sống sung sướng mãi mãi với nàng
Đôrôtêa của tôi.

Nói xong, Đôn
Phernanđô lại ôm chặt Đôrôtêa vào lòng, áp mặt mình vào mặt nàng, với một tình
cảm rất đằm thắm, và chàng đã phải cố ngăn những giọt nước mắt đang muốn trào
ra, những giọt nước mắt của tình yêu và của sự hối hận. Trái lại, Luxinđa và
Carđêniô đã khóc, và hầu hết những người có mặt cũng khóc. Họ khóc vang nhà,
người khóc vì hạnh phúc của mình, kẻ khóc vì hạnh phúc của người khác, tưởng
đâu có một tai biến nghiêm trọng đã đến với tất cả vậy. Cả Xantrô Panxa cũng
khóc, nhưng sau đó bác thanh minh là bác đã khóc vì thấy Đôrôtêa - con người sẽ
ban cho bác nhiều ân huệ như bác vẫn hy vọng - không phải là nàng công chúa
Micômicôna như bác đã tưởng. Phút xúc động và kinh ngạc đã qua, Carđêniô và
Luxinđa đến quỳ trước mặt Đôn Phernanđô, cảm tạ chàng bằng những lời lẽ rất
chân tình khiến Đôn Phernanđô không biết nói sao; chàng đỡ hai người lên ôm hôn
với một vẻ vừa tình cảm, vừa tao nhã.

Sau đó, Đôn
Phernanđô hỏi Đôrôtêa đã bằng cách nào tới một nơi xa xôi như vậy. Bằng những
lời lẽ gọn gàng và văn vẻ, nàng thuật lại đầu đuôi câu chuyện như đã kể cho
Carđêniô trước đây. Đôn Phernanđô và những người đi theo chàng lấy làm thích
thú lắm, cứ muốn câu chuyện kéo dài ra mãi. Cho hay Đôrôtêa đã biết kể lại
những nỗi bất hạnh của mình một cách có nghệ thuật. Tiếp đó, Đôn Phernanđô cũng
thuật lại những sự việc đã xảy ra với chàng sau khi tìm thấy bức thư trên ngực
Luxinđa trong đó nàng tự nhận là vợ của Carđêniô và không chịu làm vợ Đôn
Phernanđô. "Khi ấy, tôi muốn giết cô ta, Đôn Phernanđô kể, và tôi sẽ làm
việc đó nếu như cha mẹ nàng không cản tôi lại. Tôi sượng sùng bước ra khỏi nhà
nàng, bụng bảo dạ quyết trả thù cho thật đích đáng. Ngày hôm sau, tôi nghe tin
Luxinđa đã rời nhà cha mẹ, không ai biết đi đâu; mấy tháng sau, tôi được tin
nàng đang sống trong một tu viện với ý định ở lại suốt đời nếu không được chung
sống với Carđêniô. Biết được việc đó, tôi chọn ba hiệp sĩ cùng đi với tôi tới
tu viện; tới nơi, tôi không báo cho nàng biết e rằng trong tu viện sẽ tăng
cường việc canh phòng. Chờ mãi cho tới một hôm, cổng tu viện ngỏ, tôi bố trí
hai người trong bọn đứng gác ngoài cửa, còn tôi và một người nữa vào tìm
Luxinđa. Thấy nàng đang ngồi nói chuyện với một nữ tu sĩ trong phòng kín, chúng
tôi bắt mang đi luôn không cho nàng kịp trở tay, rồi đưa đến một làng lân cận
tại đó chúng tôi đã chuẩn bị đầy đủ để ra đi. Công việc được tiến hành trôi
chảy vì tu viện ở giữa cánh đồng, xa làng xóm. Khi Luxinđa thấy đã sa vào tay
tôi, nàng ngất đi; khi hồi tỉnh lại, nàng chỉ khóc và thở dài, không nói một
câu nào. Và cứ như vậy, trong sự yên lặng chung và giữa những tiếng khóc than
của Luxinđa, chúng tôi đi tới quán trọ này; đối với tôi, đó là con đường đi tới
thượng giới ở đó mọi nỗi khổ đau trên trái đất đều tiêu tan".