CHƯƠNG 9

TƯỚNG MẠO QUAN CÔNG

1. Nguồn gốc màu đỏ mặt
Quan Công

Lại
nói lúc Tào Tháo uống rượu luận anh hùng thì hốt nhiên sấm giật, mưa sa. Quan
Vũ và Trương Phi lo cho Lưu Bị, vội vàng mang ô tới. Tào Tháo thấy Quan Vũ, mắt
sáng lên, cười và nói với Lưu Bị:

-
Tôi mới chỉ luận anh hùng về mặt quản lý, thật ra, về mặt kỹ thuật, hai anh em
của anh cũng anh hùng!

Lưu
Bị nói:

-
Tổng giám đốc Tào tinh đời, thật bội phục. Chỉ nhìn đã biết, không sợ lầm.

Tào
Tháo nói:

-
Tôi còn một công cụ đánh giá khác để kiểm chứng mắt quan sát của tôi.

Tào
Tháo ngóai gọi người mang từ phòng làm việc của ông ta ra quyển "Trắc
nghiệm khuynh hướng chức nghiệp" để Quan Vũ thử. Tào Tháo nói:

-
Dùng những câu hỏi này để trắc nghiệm đặc trưng tính cách, chúng ta sẽ tuyển
chọn nhân tài một cách chuyên nghiệp hơn là dựa vào cảm giác. Một người được
đặt đúng vị trí công việc, anh ta nhất định có thành tích xuất sắc.

Quan
Vũ hoàn thành trắc nghiệm, Tào Tháo đọc và cười:

-
Kết quả cho thấy tôi không lầm người.

Lưu
Bị hỏi:

-
Anh nói đi, đặc trưng tính cách của em tôi là gì?

Tào
Tháo mời Quan Vũ ngồi xuống trước mặt, nói với Quan Vũ:

-
Tôi nói đúng, anh gật đầu. Nếu sai, anh lắc đầu. Được không?

Quan
Vũ thích thú đồng ý.

Tào
Tháo nói:

-
Anh là người theo chủ nghĩa hoàn mĩ, anh có lòng tin kiên định, năng lực tự
kiềm chế và lòng ham muốn hoàn thiện bản thân cực mạnh; tư duy logic, năng lực
phán đóan và sáng tạo đều cao; thích làm việc theo cách riêng; anh luôn muốn
vượt lên đám đông. Xin hỏi, tôi nói có đúng không?

Quan
Vũ nói:

-
Tôi cũng không biết anh đúng sai, nhưng tôi chia sẻ với nhận xét của anh.

Tào
Tháo cười:

-
Anh đã chia sẻ thì tôi sẽ miêu tả "diện mạo" của anh.

Vừa
nói, Tào Tháo vừa viết rất nhanh trên giấy. Viết xong, Tào Tháo đưa cho Quan Vũ
xem. Quan Vũ đón lấy tờ giấy, trên đó viết:

Miêu
tả tính cách đặc trưng của Quan Vũ

1.
Yêu thích công việc kỹ thuật, thích dựa vào năng lực bản thân để làm việc.

2.
Năng lực quan sát hơn người, có tư duy sáng tạo, có thể lập kế hoạch (hoặc chủ
động) làm nên những kỳ tích không tin nổi.

3.
Thích dựa vào cách thức và giá trị quan của mình để hoàn thành công việc một
cách hoàn hảo, yêu cầu với bản thân và người khác rất cao.

4.
Có ý thức trách nhiệm rất cao, một lời hứa đáng nghìn vàng.

5.
Hiểu rõ ý nghĩa công việc, luôn muốn năng suất và hiệu quả cao hơn.

6.
Nếu thấy việc cần làm thì nhất định làm hết sức mình.

7.
Làm việc chính xác, tỉ mỉ, mong muốn làm một lần là xong.

8.
Luôn theo mục tiêu đã xác định, hiểu rõ mô hình và kết cấu của tổ chức.

Quan
Vũ xem xong, hơi nghi ngờ, hỏi lại:

-
Sao chỉ toàn ưu điểm? Chẳng lẽ tôi không có nhược điểm sao?

Tào
Tháo nói:

-
Anh có một điểm yếu chết người, đó là: lập được công trạng thì rất dễ tự kiêu.

Quan
Vũ thất sắc, hỏi:

-
Có cách nào sửa không?

Tào
Tháo cười:

-
Ai cũng có điểm yếu, sao phải lo lắng vậy? Đường dẫn tới thành công không gì
khác là phát huy sở trường và hạn chế sở đoản. Quan trọng nhất là phải giỏi vận
dụng điểm mạnh của mình.

Quan
Vũ thật sự kính trọng Tào Tháo:

-
Đa tạ tổng giám đốc chỉ dạy. Tôi nhất định sẽ ghi nhớ.

Tiễn
ba anh em kết nghĩa vườn đào, Tào Tháo về ngồi suy tư trong phòng, sau đó nhấc
điện thoại gọi Trương Liêu, nói:

-
Anh là bạn tốt của Quan Vũ, từ nay càng phải thân mật hơn nữa.

Trương
Liêu nói:

-
Ý của tổng giám đốc là…

Tào
Tháo nói:

-
Công ty Đông Hán giờ chia làm hai phe lớn, Hán Nam Đế là lãnh đạo trên giấy tờ,
tôi là lãnh đạo trên thực tế. Song, Lưu Bị thuộc bè lũ Hán Nam Đế, mà Quan Vũ
lại là người của Lưu Bị. Tôi muốn anh nghĩ cách tròng Quan Vũ lại.

Trương
Liêu hỏi:

-
Tổng giám đốc cho là có thể dùng được Quan Vũ?

Tào
Tháo đáp:

-
Văn có văn nghệ, võ có võ nghệ, Quan Vũ thuộc loại người biến công việc thành
nghệ thuật. Hắn không những trung tín, có trách nhiệm, mà còn xuất sắc trong
việc quản lý và duy trì hệ thống, rất thích hợp làm giám đốc công ty. Nếu dùng
một màu để tượng trưng cho tính cách Quan Vũ thì phải dùng màu đỏ. Tục ngữ có
câu: "Nghìn quân dễ được, một tướng khó cầu!" Nhất định ta phải thu
dụng Quan Vũ.

Trương
Liêu nói:

-
Quan Công mặt đỏ, đúng là hình tượng đặc sắc. Song vì là người theo chủ nghĩa hoàn
mỹ, anh ta sẽ bảo vệ giá trị quan của mình đến mức cố chấp. Muốn lôi kéo anh
ta, nói suông chẳng ích gì!

Tào
Tháo nói:

-
Tôi rất hiểu "muốn được người tất phải được lòng người "

Quan
Vũ rất cố chấp, nếu hắn đã quyết định thì sẽ trung thành đến khó tin. Nhiệm vụ
này khá khó, chỉ anh mới làm được.

2. Cuộc hẹn ở quán bar

Một
tuần sau, Trương Liêu hào hứng đến báo cáo Tào Tháo: có một diệu kế khiến Quan
Vũ thần phục.

-
Anh có diệu kế gì, nói nhanh lên! – Tào Tháo giục.

Trương
Liêu nói:

-
Chúng ta đều biết Quan Vũ thuộc loại tính cách hoàn mỹ, những người như thế
thường có thế giới nội tâm phong phú. Quan Vũ không thể bị lung lạc bởi danh
lợi, nhưng lại rất dễ sa vào mê hồn trận tình cảm. Tôi vừa được biết một bí
mật: hóa ra Quan Vũ từ lâu thầm yêu Điêu Thuyền. Chỉ cần nắm được Điêu Thuyền,
tạo điều kiện cho Quan Vũ gặp, anh ta chắc sẽ cảm đại ân đại đức của chúng ta.

Tào
Tháo vỗ bàn, nói to:

-
Hay lắm! Quan Vũ thuộc loại người chịu ân tất báo, chắc chắn ta sẽ dùng được
hắn. Trương Liêu, anh hãy mau tìm xem Điêu Thuyền giờ đang ở đâu?

Trương
Liêu đáp:

-
Tôi đã nhờ bạn làm công an tìm giúp rồi, sau khi Lã Bố chết, cô ta không nơi
nương tựa, luân lạc làm gái karaoke rồi.

Tào
Tháo hỏi:

-
Cậu bảo cô ta làm gái tam bồi?

Trương
Liêu gật đầu.

Tào
Tháo than thở:

-
Tạo hóa trêu người. Một cô gái xinh đẹp nhường ấy mà phải chịu cảnh thê lương
tới vậy. Anh tất phải làm việc tốt, cứu Điêu Thuyền khỏi bể khổ cho Quan Vũ
thỏa nguyện, đồng thời kéo nhân tài về cho tôi. Một mũi tên trúng ba đích!

Dưới
sự sắp đặt của Trương Liêu, Quan Vũ gặp Điêu Thuyền trong quán bar "Chiều
hồng". Lần đầu tiên Quan Vũ hẹn gặp Điêu Thuyền, chàng ửng mặt, tim đập
rộn ràng. Nhận thấy chàng trai có tình ý, dù nam chinh bắc chiến, Điêu Thuyền
vẫn thấy ngượng ngùng.

-
Trương Liêu nói rằng anh đã thích tôi từ hồi năm thứ hai? – Điêu Thuyền khuấy
đá trong cốc rượu, hỏi e thẹn.

Quan
Vũ đáp gọn lỏn:

-
Ừ!

-
Why? – Điêu Thuyền ngẩng đầu, nhìn Quan Vũ chăm chú.

-
Em hỏi vì sao hả? Tôi thấy em rất…- Quan Vũ càng nói càng lúng túng, chàng muốn
tìm một từ chuẩn xác: - Tôi thấy em rất… tình cảm.

-
Tình cảm?

-
Ừ! – Quan Vũ trấn tĩnh đôi chút: - Như lúc này đây, em cầm ly rượu đỏ khiến tôi
nghĩ tới hình ảnh: cây bừng dâng hoa như ly rượu chân cao của em.

-
Đáng tiếc, em không phải là thân cây độc lập, em chỉ như lòai dây leo, nếu
không đâu gặp cảnh này. Đôi mắt Điêu Thuyền ưu uất như có bóng đêm tràn qua.

Quan
Vũ nói:

-
Nếu khó khăn gì, cứ gặp tôi. Bạn cùng học, hy vọng tôi sẽ giúp được em?

-
Chỉ là giúp thôi sao? – Điêu Thuyền không quên sứ mệnh của Trương Liêu, cô nói
đầy lơi lả: - Lẽ nào anh đã vứt từ "tình cảm" đi.

-
Vứt từ "tình cảm" đi? – Quan Vũ ngạc nhiên nhìn nàng: - Không, không,
em vĩnh viễn là mỹ nhân của tôi, không nên phá huỷ hình tượng em trong tôi.

3. Ba lý do Quan Vũ ra đi

Một
chuyện bất ngờ xảy ra: Lưu Bị biến mất cùng một số lượng lớn tài liệu bí mật.
Có thể hiểu là tổng giám đốc Tào Tháo chấn động thế nào. Dù Lưu Bị ra sức che
giấu, Tào Tháo vẫn lờ mờ cảm thấy dã tâm của Lưu Bị, chỉ có điều Tào không thể
ngờ Lưu Bị to gan lớn mật đến vậy. Điều khiến Tào Tháo phát điên là Lưu Bị đã
đem theo số lượng lớn tài liệu về loại màn hình mới. Hiện xí nghiệp của Tào
Tháo đang dẫn đầu toàn quốc về sản xuất màn hình cỡ lớn và đang tài trợ cho
phim truyền hình nhiều tập "Tam quốc diễn nghĩa" sắp phát sóng.

Chẳng
lâu sau, qua tạp chí "Động thái kinh tế Tam quốc" Tào Tháo được biết:
Lưu Bị sau khi rùng mình hô biến đã trở thành ông chủ công ty Hoàng Tộc. Cùng
hợp tác với tập đoàn điện tử Kinh Châu, công ty Hoàng Tộc đã thành nhà kinh
doanh màn hình lớn có chất lượng quốc tế đầu tiên ở Trung Quốc và có tham vọng
dẫn đầu cả nước. Tào Tháo than thở không ngớt, hạng mục mới còn chưa ra mà đã
bị đối thủ chiếm mất. Mà đối thủ chẳng ai xa lạ, là "thằng nhát gan"
Lưu Bị!

Tào
Tháo nói với trợ lý Trương Liêu:

-
Chà, Lưu Bị bỏ đi rồi. May mà còn Quan Vũ, cậu hãy mau giữ hắn lại.

Trưong
Liêu hẹn gặp Quan Vũ ở phòng trà, sau đó về báo cáo với Tào Tháo: Quan Vũ đã
nhận điện thoại Lưu Bị gọi, hiện đang chuẩn bị bỏ đi.

Tào
Tháo nổi giận, nói:

-
Sao cậu không giữ hắn lại?

Trương
Liêu nói:

-
Tôi đã nói gãy cả lưỡi, ai ngờ ngọt nhạt, đe doạ, hắn đều không nghe.

Tào
Tháo than:

-
Làm sao mà trong mắt trong tim hắn, ta vĩnh viễn không bằng Lưu Bị.

Trương
Liêu nói:

-
Quan Vũ bảo, từ khi vào công ty Đông Hán thì không lúc nào không được tổng giám
đốc quan tâm. Song, có ba lý do khiến hắn không đi không được. Vì thế, ân tình
của tông giám đốc Tào chỉ biết hẹn ngày sau báo đáp.

Tao
Tháo cảm khái:

-
Quan Vũ đúng là kẻ biết ân biết nghĩa! Cậu nói xem, ba lý do của hắn là gì?

Trương
Liêu nói:

-
Lý do thứ nhất, hồi kết nghĩa vườn đào, bọn họ từng thề cùng nhau lập nghiệp,
sinh tử có nhau. Hắn không muốn là kẻ tiểu nhân trái lời thề.

Tào
Tháo nói:

-
Xử sự trên đời, tuỳ cơ ứng biến thì việc đầu tiên vẫn là thủ nghĩa, làm sao để
một lời thề trói buộc? Lý do này nghe nhàm.

Trương
Liêu nói:

-
Lý do thứ hai, sau khi kết nghĩa vườn đào thì họ như tay chân, dù núi ngăn sông
trở cũng sẽ không chia lìa. Nay, Lưu Bị, Trương Phi ở Kinh Châu, hắn không nỡ
xa họ.

Tào
Tháo nói:

-
Kết nghĩa anh em ở vườn đào, suy cho cùng cũng chỉ là bạn bè, làm sao hắn nhẫn
tâm bỏ ta mà đi? Lý do này nghe cũng thật nhàm.

Trương
Liêu nói:

-
Lý do thứ ba, hắn nói ba anh em hắn là một nhóm, hợp thì mạnh vô hạn, ly thì
tan tác.

Tào
Tháo gật đầu:

-
Đúng rồi. Trong xí nghiệp hiện đại, đặc biệt trong xí nghiệp kỹ thuật cao, team
work càng ngày càng quan trọng. Rời khỏi nhóm, giá trị một cá nhân trở nên cực
nhỏ bé, đơn thương độc mã sẽ khó làm nên trò trống gì. Hắn đã có ý thức nhóm,
thì chỉ vì lý do này, chúng ta để hắn đi thôi.

Trương
Liêu nói:

-
Vì Lưu Bị chuồn mà không đem theo gia đình, nên Quan Vũ đến với Lưu Bị lần này
kỳ thực là giúp Bị chuyển nhà.

-
Từ đây đến Kinh Châu xa nghìn dặm. Quan Vũ chuyển nhà giúp Lưu Bị, lại còn đem
theo vợ con hắn, kể cũng khổ sở.

Tào
Tháo chợt nảy ra một ý:

-
Quan Vũ đã khăng khăng đòi đi, ta sẽ mở tiệc tiễn chân. Nhân cơ hội này, ta sẽ
dạy cho nhân viên một bài học.

4. BMW tặng anh hùng

Trong
tiệc chia tay, Tào Tháo đánh giá rất cao phẩm chất tốt đẹp của Quan Vũ, ông ta
nói:

-
Trong một thời đại mà việc nói những từ "thay đổi", "đổi
mới" đang là mốt thời thượng, thì phẩm chất trung thành, tín nghĩa của
Quan Vũ dường như cổ lỗ. Tuy nhiên, chúng ta không cách gì lẩn tránh vấn đề:
Đạo đức của nhân viên không lúc nào không là sự quan tâm của nhà quản lý. Cần
thừa nhận, những thay đổi trước mặt chúng ta đã cuốn đi bao giá trị, kể cả
những giá trị cơ bản của nền kinh tế: trung thành, tin cậy, phấn đấu và yêu
nghề.

Tào
Tháo đau đớn chỉ ra:

-
Chúng ta đã thấy rất nhiều thanh niên chỉ giỏi trục lợi, qua sông chặt cầu, coi
khoa học kỹ thuật là trên hết. Lãnh đạo vừa quay đi là không làm việc. Họ làm
việc miễn cưỡng, quấy quá, mồm miệng đỡ chân tay, không hề có chút lương tâm
nghề nghiệp. Lười biếng, hòai nghi, tiêu cực, óan trách… là thứ dịch bệnh trong
công việc, ngày một ngày lây lan. Tình cảnh đó mọi người đều thấy, song mấy ai
biết tự sửa mình?

Tào
Tháo kêu gọi toàn thể nhân viên học tập Quan Vũ. Ông phát biểu:

-
Ngay từ khi còn là sinh viên, Quan Vũ đã lập kế hoạch nghề nghiệp cho cuộc đời
mình, đến nay vẫn theo đuổi không mệt mỏi kế hoạch đó. Đúng vậy, chúng ta không
cách gì làm Quan Vũ thay đổi lời thề. Nhưng tôi vẫn muốn nói: Có ý thức nhóm
mạnh mẽ, có phẩm chất trung thành và trách nhiệm, Quan Vũ đã là một người rất
đáng tin cậy, có thể giao trọng trách.

Tào
Tháo quay lại, nắm chặt tay Quan Vũ, vì tình cảm xáo trộn nên cái bắt tay run
bần bật. Ông ta nói:

-
Đường anh đi rất dài, tôi tặng anh một chiếc xe hơi – là chiếc BMW anh thích
nhất. Lã Bố để lại hai báu vật: một là Điêu Thuyền, hai là chiếc BMW. Anh đã
không muốn Điêu Thuyền thì hãy lấy BMW. BMW phấn hồng và Quan Vũ mặt đỏ, màu
sắc thật hòa hợp làm sao!

Quan
Vũ hỏi kinh ngạc:

-
Làm sao anh biết tôi thích chiếc xe đó?

Tào
Tháo nói:

-
Tôi còn biết Trương Phi thích Mẹc.

Quan
Vũ cảm ơn rối rít, xúc động thậm chí không nói lên lời.

Tào
Tháo hỏi:

-
Trước kia tôi đã tặng nhiều lễ vật mà anh không động lòng. Nay sao lại xúc động
đến vậy?

Quan
Vũ nói:

-
Nghe nói công ty của đại ca Lưu Bị đặt tại một khu công nghiệp mới mở ở Tân Dã,
Kinh Châu, đường xá đi lại rất khó khăn. Có xe, không kể chuyến đi tới đấy, sau
này tôi đi làm cũng tiện hơn nhiều.

Tào
Tháo cảm thán:

-
Anh không quên chủ cũ, xứng là bậc đại trượng phu!- Rồi Tào Tháo quay đầu nói
với đám tâm phúc Hứa Chử, Trương Liêu, Từ Hoảng: - Có nghe không? Quan Vũ là
tấm gương cho ta học tập!

Quan
Vũ vẫy tay từ biệt Tào Tháo rồi lên chiếc xe yêu thích, bắt đầu hành trình oanh
liệt "một ngựa đi nghìn dặm" và "qua năm ải, chém sáu
tướng". Tên của Quan Vũ trở thành tượng trưng cho trung thành, tin cậy,
lòng yêu nghề.

Có
người nói Quan Vũ chính là một con ngựa báu đã rời tàu ngựa của Tào Tháo. Vì
thế, người ta mới gọi "nhảy việc" là "bỏ Tào".

LỜI BÀN CỦA TÁC GIẢ

Bạn
đã từng cần sự giúp đỡ của công ty Head-hunting? Công ty Head-hunting có thể
cung cấp cho bạn nhân tài, chứ không cách gì cung cấp nhân phẩm! Bạn có từng
nghĩ: Tìm ở đâu được người vừa có tài, vừa có đức?

Các
vua chúa Trung Quốc xưa đã thử rất nhiều cách để tìm người hiền đức, cuối cùng
đúc kết ra hai kinh nghiệm:

Kinh
nghiệm thứ nhất: "Tìm trung thần tất phải từ nhà có hiếu". Thế nào là
"hiếu?" Là người hiểu ân đức (đặc biệt là ân đức cha mẹ). Người lớn
lên trong một gia đình có truyền thống biết báo ân tất sẽ trung thành, tín trực.

Kinh
nghiệm thứ hai: "Thánh triều lấy hiếu trị thiên hạ". Để không ngừng
có người hiền tài, chỉ tuyển dụng thôi chưa đủ mà còn cần xây dựng văn hóa công
ty biết tri ân, biết báo đáp. Tri ân là biết ơn quốc gia, xã hội, khách hành;
báo đáp là báo đáp công ty. Một khi xây dựng được văn hóa công ty như vậy, bạn
sẽ thu hút và bồi dưỡng được nhân viên trung thành. Ngược lại, trong một công
ty chỉ biết đến "lợi", mỗi nhân viên cũng sẽ chỉ biết đến "tư
lợi".

Tự
chất vấn mình là cách tốt nhất để tuyển dụng nhân tài. Nếu bạn cứ than thở
không có được nhân viên trung thành, vấn đề chính xuất phát từ bạn.