Otto bị bắt

24/11…
Leopold dậy sớm, từ từ sửa soạn. Ôn lại những sự kiện vừa qua, anh ước tính còn
bao nhiêu khó khăn gian khổ sắp ập tới. Anh tự nhủ phải rất thận trọng; càng
nghĩ anh càng thấy chủ trương phân tán là đúng và cần thiết.

Anh ăn sáng
với Katz. Hai người nói ít. Lúc này không phải lúc nói chuyện dài hoặc tình cảm
dạt dào. Hai người hẹn gặp lại nhau lúc 16 giờ, sau khi Leopold chữa răng xong.
Sau đó, anh sẽ đến từ biệt Georgie de Winter. Cuối cùng buổi tối anh sẽ gặp
Grossvogel. Đêm đến anh sẽ lên tàu đi Royat.

Katz đi
theo Leopold đến nha sĩ ở phố Rivoli. Katz theo nguyên tắc đi cách Leopold vài
chục mét để tránh mật thám. Đúng 14 giờ, Leopold đến nha sĩ. Nhìn phải nhìn
trái Leopold không thấy có gì khác thường. Anh bước lên cầu thang và bấm
chuông. Nha sĩ đích thân mở cổng. Thật khác thường vì mọi lần chỉ “anh thợ máy”
thường ra mở cổng. Một hiện tượng nữa làm Leopold nghi ngờ: phòng đợi trống
vắng. Bình thường phòng này đầy khách. Ngoài ra Maleplate dẫn Leopold đi thẳng
vào phòng chữa. Anh nhìn nha sĩ. Ông có vẻ bối rối, mặt tái xanh, tay run… Anh
hỏi:

- Anh làm
sao thế? Anh ốm à?

Ông ta lắc
đầu không rõ định nói gì, rồi ông đẩy Leopold ngồi xuống ghế chữa răng. Leopold
ngả đầu vào lưng tựa theo yêu cầu của thầy thuốc. Nha sĩ lấy dụng cụ. Khi ông
vừa đặt dụng cụ vào miệng Leopold, bỗng có tiếng đằng sau ghế. Muộn quá rồi!
Không còn phản ứng kịp nữa… Một tiếng quát:

- Hande
hoch!

Tính ra
Leopold vào phòng răng chỉ mới một phút. Hai bên ghế có hai gã lăm lăm súng
trong tay… Chúng cũng như ông nha sĩ mặt tái mét. Chính chúng cũng run, chúng
không tự tin. Thật là kì quặc.

Sau phút sợ
hãi, Leopold lấy lại được bình tĩnh, máu lại dồn lên mặt. Anh giơ tay lên trời
và bình tĩnh nói:

- Tôi không
có vũ khí…

Có lẽ chúng
đã trấn tĩnh… Tên thứ ba vội chạy ra cửa sổ, chắc nó đề phòng Leopold nhảy qua
cửa sổ. Leopold đứng lên để chúng khám và còng tay. Qua ánh mắt của chúng,
Leopold thấy chúng không ngờ anh ra phố không vũ khí, không cận vệ và chúng
cũng chẳng ngờ lại nhanh và dễ như thế.

Bác sĩ
Maleplate tiến về phía Leopold. Ông là người duy nhất vẫn bối rối và ông thều
thào tâm sự với Leopold:

- Thưa ông
Gilbert, tôi thề với ông rằng tôi không can dự vào việc này!

Ông nói
thật, Leopold sau này xác định như vậy.

Lúc này
Leopold đành phải nhận định thực tế là mình đã bị Đức bắt. Thật là gay go quá,
nhưng anh tự nhủ phải giữ lòng tin. Giữa anh và bọn kia chưa bên nào chịu bên
nào.

Sau khi bắt
nhân viên Simex, Gestapo đã dùng tra tấn cấp một và cấp hai để lấy khẩu cung.
Chỉ hỏi có một câu: “Gilbert ở đâu?”. Chỉ Corbin biết nhưng anh không khai.
Leopold không biết cùng lúc đó, vợ và con gái Corbin đang ở chung một nhà dưới
sự giám sát của toán Lafont, tay sai của Gestapo. Bọn chó người Pháp này cho
rằng Leopold chưa biết Corbin bị bắt cho nên chúng phục kích tại nhà Corbin để
bắt Leopold. Chúng để vợ con Corbin vẫn yên như cũ.

Ngày 23,
hai tên Piepe và Giering từ Brussels tới. Chúng rất bực với Eric Jung, một nhân
viên vì đã tự ý bắt nhân viên Simex, trái với chủ trương của Giering là chưa
bắt vội, mà cứ theo dõi giám sát nhân viên Simex để tìm ra được Leopold đã.

Ngay tối
hôm đó, Giering ra lệnh bắt vợ, con gái và em của Corbin giam vào nhà giam
Fresnes. Sáng hôm sau đích thân Giering hỏi cung bà Corbin. Hắn tuyên bố nếu bà
không chịu khai ra nơi ở của Leopold thì hắn sẽ đưa chồng bà ra bắn trước mặt
bà, và tống giam những người thân khác của bà. Kinh khủng thay kiểu ép buộc
này. Bà khốn khổ này tuyệt vọng, nhưng còn nhớ một chi tiết: có một lần Leopold
đau răng đã nhờ bà chỉ cho một chỗ chữa răng. Bà đã giới thiệu ông nha sĩ quen
thuộc tên là Maleplate. Lúc khai ra địa chỉ này là 11 giờ ngày 24/11. Leopold
nhận định lời khai này không phải là sự phản bội. Bởi vì trước đó vài tuần lễ,
bà có hỏi Leopold răng còn đau nữa không, thì Leopold trả lời rằng đã được nha
sĩ Maleplate chữa lành rồi… Bà đã cư xử theo lối của người hoạt động tình báo
là khai ra một điều vô hại để bảo vệ điều tối quan trọng.

Trong cuộc
hỏi cung này, Corbin được chứng kiến ở phòng hên cạnh nên nghe được hết.

Giering và
Piepe lao ngay đi tìm Leopold Trepper… Lúc 11 giờ rưỡi chúng đã đến nhà ông nha
sĩ. Người thợ máy cho chúng biết rằng nha sĩ không có nhà, ông còn ở bệnh viện.
Chúng ra lệnh cho anh này gọi điện thoại bảo nha sĩ về nhà ngay có việc kíp.
Nha sĩ có ông bố đang ốm sống ở tầng trên nhà ông nên về nhà ngay. Bọn Gestapo,
đón ông và đòi ông nộp danh sách hẹn bệnh nhân. Ông đưa sổ hẹn ra nhưng chúng
tìm mãi không thấy tên Gilbert. Giering xem đi xem lại, cuối cùng nha sĩ nhớ
lại rằng có người bệnh mắc bận nên không đến vào 14 giờ nhưng ông Gilbert sẽ
đến thay…

Hai tên mật
thám khoan khoái thấy có cơ may nên tóm được Leopold. Chúng muốn xử lí thật
nhanh, chúng liền bắt nha sĩ tả hình dáng người bệnh này: đó là một nhà công
nghiệp Bỉ. Ông ta hẹn ngày 27 nhưng rồi thay hẹn. Chúng dặn nha sĩ trước khi đi
ra:

- Ông không
được ra khỏi phòng khám chữa bệnh…

Lúc đó khoảng
12 giờ rưỡi. Hai tên mật thám bàn tính: bây giờ không thể tổ chức vây ráp quy
mô lớn vì không kịp. Do đó chúng quyết định sẽ tự chúng bắt Leopold. Lúc 1 giờ rưỡi,
chúng lên bảo nha sĩ:

- Chúng tôi
sẽ bắt tên Gilbert ngay tại nhà ông. Ông hãy làm việc đúng như thường lệ. Hãy
bảo nó ngồi lên ghế và ngửa đầu lên…

Tiếp theo
thì bạn đọc đã thấy rồi… Tự do của Leopold chỉ phụ thuộc vào có cái tình tiết
nhỏ đó.

Cuộc sống
là đầy những điều may rủi và một điệp viên phải dự kiến được những cái may rủi.
Leopold đã nghĩ như vậy khi Piepe và Giering dẫn anh ra xe.

Sau một lát
im lặng, Leopold nói với Giering:

- Các ông
may mắn đấy, hôm nay mà các ông không bắt được tôi thì đến mùng thất mới bắt
nổi tôi…

- Tôi rất
hài lòng. - Hắn trả lời rất vui vẻ. - Đến nay đã là hai năm chúng tôi lần theo
dấu vết của ông trên tất cả các lãnh thổ do Đức chiếm đóng…

Chúng dẫn
Leopold đến trụ sở phố Saussaies, lên tầng năm là trụ sở của Đội Đặc nhiệm.
Cuộc diễu hành nho nhỏ bắt đầu, tin bắt được Leopold lan khắp các phòng giấy,
tất cả các nhân vật đều đổ dồn ra để ngắm con vật kì lạ. Một tên vừa to vừa
béo, có cái đầu như say rượu vừa nhìn vừa reo:

- Cuối cùng
ta tóm được con gấu Xô Viết đây rồi!

Đó là tên Boemelburg, trùm Gestapo ở Paris.

Giering lặn mất. Hắn trở lại sau một tiếng, hắn đi
để báo cáo thẳng cho Himmler rằng hắn đã tóm được “tên thủ lĩnh cao nhất”. Hắn
khoe rằng Himmler rất khoái trá và dặn hắn: Bây giờ phải chú ý, tốt nhất là
trói chân tay nó và nhốt vào một cái hố. Tên đó có thể hành động bất kì ta
không thể đoán trước được!

Trời sắp về đêm, chúng dẫn Leopold ra phố với mọi
biện pháp để không ai biết. Xe đợi sẵn. Tay Leopold bị trói. Ba tên mật thám đi
kèm. Xe chạy, có hai xe mở đường và khóa đuôi. Xe đi về nhà tù Fresnes. Tới
đây, phải chờ nửa tiếng để chúng đưa hết tù nhân khác đi chỗ khác. Rõ ràng
chúng muốn giữ bí mật hoàn toàn việc bắt được Leopold. Tất cả những hành lang
dẫn đến ban đặc biệt là nơi nhốt các thành viên khác của DNĐ vắng tanh.

Chúng đẩy Leopold vào một xà lim. Cửa đóng sầm lại.
Trong xà lim có một bàn nhỏ, một đệm cỏ, một cửa sổ con. Leopold bắt đầu nhận
định tình thế, anh lo nhất là số phận các đồng đội. Trước hết là Katz vì có hẹn
gặp lúc 16 giờ. Theo quy ước, nếu đến quá giờ hẹn thì Katz sẽ gọi điện ở nha
sĩ. Sau này Leopold được biết theo lệnh Gestapo, nha sĩ trả lời Katz rằng “Ông
Gilbert không đến đây”. Điều này không khớp thực tế vì chính Katz đã nhìn thấy
Leopold vào nhà nha sĩ. Trong khi anh đợi Leopold gần nhà Maleplate, Gestapo
xông vào nhà anh.

Còn Georgie? Thật là có phép lạ mới khiến bà không
rơi vào tay Gestapo: lúc 18 giờ, không thấy Leopold về như đã hẹn, bà liền đến
nhà Katz để tìm. Vậy là bà chui vào bẫy. Khi bà vào nhà thì người gác cổng bảo:
bọn Gestapo đang ở trên gác đấy. Thế là bà kịp chuồn ngay…

Suốt ngày 24 không ai đến làm thủ tục vào tù như hỏi
tên, họ, khám người.v.v…

Anh suy nghĩ đến tình huống xấu nhất, anh tự hỏi:
Nếu Giering đã gây dựng được niềm tin cho Trung tâm đến mức hắn chẳng cần đến
anh… Hoặc rủi hơn nữa là Dàn Nhạc đã bị phát xít khống chế đến mức mất Leopold
sẽ làm rối kế hoạch khống chế của chúng. Nếu như vậy thì chúng sẽ thủ tiêu anh
và tiếp tục đầu độc Moscow cho đến hết chiến tranh. Rồi anh chợp mắt ngủ mất.

Không mấy chốc, một tiếng kêu: Đi ra!

Lại qua những hành lang vắng teo. Lại ba chiếc xe
ban chiều đưa Leopold loanh quanh trong đêm tối không định hướng nổi. Rồi xe
ngừng lại, bọn lính gác xuống xe, thì thào… Leopold thấy chán ngắt… có lẽ đã
đến đoạn cuối của hành trình. Cửa xe mở, trới tối mò, anh nghĩ có thể trốn
thoát hoặc chúng đuổi bắn anh thì anh cũng là chết trong chiến đấu. Chạy trốn
là phương sách cuối cùng để anh nói rằng “không”. Anh đắn đo vài giây. Muộn quá
rồi. Bọn mật thám lại leo lên xe rồi chửi:

- Thằng lái xe ngốc nghếch đi đầu mà quên mất đường!

Hai chục phút sau, đoàn xe đến trụ sở cũ ở phố
Saussaies. Lại leo lên tầng năm. Một tên mật thám Đức tháo còng tay cho Leopold
vừa xin lỗi rằng quên không cho anh ăn tối ở nhà tù Fresnes, vả lại chúng cũng
không muốn bọn cai ngục biết có Leopold vào ngục đó.

Chúng đưa anh vào một phòng lớn có bảy người ngồi.
Leopold biết ba tên. Trong bốn tên lạ từ Berlin đến có Gestapo-Muller. Giering
ngồi giữa các chủ tọa. Chúng cho Leopold ngồi sau chiếc bàn nhỏ. Giering mở
đầu:

- Có lẽ sau một ngày như thế này, anh cũng muốn uống
tách cà phê chứ?

Leopold đồng ý. Giering đứng dậy và lên giọng nói
với Leopold:

- Ông Otto, với tư cách là thủ trưởng tình báo Xô
Viết trên lãnh thổ các nước bị Đức chiếm đóng, ông đã cống hiến cho Cục trưởng
của ông nhiều công trạng to lớn. Được. Nhưng bây giờ ông phải sang trang. Ông
đã thất bại và tôi hình dung rằng ông biết tương lai sẽ ra sao. Nhưng cần chú
ý, người ta có thể chết hai lần. Lần đầu ông có thể bị bắt như là kẻ thù của Đệ
tam Đế chế nhưng, hơn nữa chúng tôi có thể để ông bị bắn tại Moscow như một tên
phản bội!

Leopold nhìn thẳng vào mắt Giering và trả lời:

- Ông Giering…

- Tại sao ông gọi tôi là Giering. - Hắn ngắt lời
Leopold. - Ông biết tên tôi à?

- Thế ông tưởng thế nào? Thế ông tưởng rằng chúng
tôi không biết tên của tất cả các thành viên Đội Đặc nhiệm, rằng chúng tôi mù
tịt về cơ quan của ông hay sao? Ông muốn thừa nhận rằng tôi biết ít nhiều nghề
tình báo, vậy đó là chứng cứ đấy… Này ông Giering ơi, cái chuyện chết hai lần
ấy mà, ông đã kể biết bao nhiêu lần rồi hả ông?

Cả lũ cười ồ lên. Leopold đã thắng một điểm trong
trận đối đầu này. Anh nói tiếp:

- Còn về phần tôi, tôi có thể trả lời ông. Thực tế
tôi biết điều gì sẽ xảy ra với tôi và tôi đã chuẩn bị đón nhận nó. Đối với việc
bắn bỏ tưởng tượng mà ông nói tới ấy mà, tôi xin nói thành thực với ông rằng
tôi xem thường! Sớm hay muộn, chân lí sẽ sáng tỏ, dù các ông có chống trả. Điều
quan trọng đối với tôi đó là lương tâm.

Giering
thay đề bằng câu hỏi:

- Có phải
ông không biết Kent ở đâu chứ?

Leopold bật
cười:

- Ông cũng
thừa biết như tôi rằng Kent đã bị bắt ở Marseilles ngày 12 tháng mười một vừa
qua. Tôi chưa biết các ông giam anh ta ở đâu, nhưng vụ bắt bớ do Boemelburg chỉ
huy và phối họp với an ninh Pháp là điều chẳng giấu được ai đâu.

Chúng rụng
rời chân tay và dồn dập chất vấn:

- Làm sao
ông biết tin đó?

- Tiếc rằng
các ông không đọc báo Pháp: ngày 14/11, một tờ nhật báo Marseilles đã đưa tin
to tướng rằng mới bắt được một toán gián điệp Xô Viết. Các ông có thể tin chắc
rằng chúng trung thành và không tiết lộ tin đó chứ?

Ý đồ
Leopold nhằm gây cho bọn Đức nghi ngờ lũ chó săn Pháp. Hợp tác giữa bọn này
cũng thật là đáng sợ. Biết bao nhiêu lần Gestapo làm ăn được chính là nhờ bọn
cảnh sát Pháp cố vấn cho. Những tàng thư lập trước chiến tranh về những đảng
viên cánh tả - nhất là số không quốc tịch - vẫn còn đó. Ngay sau khi chiếm
Paris, ngày 14/6/1940, Đội Đặc nhiệm của Helmut Knochen theo lệnh của Heydrich
đã chẳng đòi cục cảnh sát Pháp phải nộp những hồ sơ “lý thú”, nhất là hồ sơ của
những người tị nạn chính trị hay sao?

Leopold
không ngờ tác động của lời anh nói ra mạnh đến nỗi những tên quan chức cao cấp
phải yêu cầu Giering giải thích. Tại sao lại để cho bọn tay sai người Pháp hoặc
người Bỉ được tham gia vào một số kế hoạch mà Berlin xếp vào loại “bí mật quốc
gia” như thế? Giering biện hộ rằng việc cho phối hợp đó không thuộc trách nhiệm
của y. Sau này Leopold được biết bọn Gestapo bị cấm dùng bọn tay sai người Pháp
trong những vụ án như thế nữa.

Thời gian
ngắt quãng đó qua rồi. Giering định tấn công tiếp:

- Từ tháng
12 năm 1941, Moscow không còn tin vào những tin tức ông gửi về… (Hắn giơ ra ba
tập hồ sơ dày. Tập thứ nhất đề “Dàn Nhạc Đỏ - Paris”; hồ sơ thứ nhì đề “Dàn
Nhạc Đỏ - Brussels”; hồ sơ thứ ba đề “Vị Thủ trưởng cao nhất”, đến đây Leopold
mới được biết chúng dùng cụm từ đó để chỉ mình).

Trong tập
hồ sơ thứ nhất là những điện báo cáo đã bị dịch ra ở Berlin, vào đầu 1942, nội
dung Trung tâm không bằng lòng về các biện pháp mà ông đã quyết định sau ngày
13/12. Trung tâm nhận xét biện pháp đó quá khắt khe. (Leopold hoàn toàn nhớ rõ
ràng về việc trao đổi với Trung tâm, nhưng sau đó Leopold đã trình bày những
quyết định của anh cho Cục trưởng bằng cách chứng minh rằng nguy cơ là có thật
và chưa hề được khắc phục…)

Giering
định khai thác đến tận cùng lập luận đó:

- Đây là
một báo cáo vào mùa hè 1942 mà ông báo cáo Trung tâm về việc Efremov bị bắt,
còn Trung tâm trả lời ông như thế này: Otto, anh nhầm rồi, chúng tôi biết
Efremov bị cảnh sát Bỉ bắt để kiểm tra giấy tờ, nhưng mọi việc đã yên. Vậy rõ
ràng Cục trưởng đã không tin ông nữa. Ông nói đúng, và tôi chẳng giấu ông rằng
Efremov làm việc cho chúng tôi. Không phải chỉ có mình hắn. Chúng tôi mạnh hơn
các ông…

- Ông
Giering này, ta cứ tưởng tượng rằng tôi chưa bị bắt, - Leopold đáp lại. - Chúng
ta hãy nói với nhau trên cuơng vị là những người trong cùng nghề. Tôi xin nói
để ông biết rằng: ông đừng nên tự tin quá đi, đó là sự cám dỗ lớn nhất sẽ làm
hại các tình báo viên giỏi. Ông tin rằng ông được cấp trên của ông tin tưởng.
Vì ông đã bắt đầu đọc các điện báo cáo, vậy xin ông hãy tìm bức điện của Cục
trưởng của tôi yêu càu tôi đi Brussels gặp Efremov. Ông ta quy định ngày, giờ,
địa điểm… Chắc chắn ông đã thu bức điện đó. Vậy bây giờ ông Giering ơi, xin ông
hãy thông tin cho các ông kia biết rằng tôi đã hoặc không đến điểm hẹn đó.

- Không,
ông không đến.

- Sao lại
có thể như thế được, chắc ông biết rõ kỉ luật nghiêm ngặt của cơ quan tình báo
chứ? Còn tôi, tôi xin trả lời ông rằng: tại vì tôi nhận được một điện khác,
bằng con đường khác, điện đó chỉ thị cho tôi không đến điểm hẹn đó vì cuộc hẹn
ấy là cái bẫy của Cục trưởng để xác minh xem có đúng là Efremov đã bị bắt hay
không…

Các tên Đức
xôn xao. Leopold tiếp tục:

- Đó, ông
thấy đấy, ta chớ nên tin chắc vào bất cứ cái gì… Làm sao ông biết rằng Trung
tâm không biết mưu kế của ông?

- Chúng tôi
biết Moscow tin rằng Kent còn chưa bị bắt, - Giering trả lời.

- Kent đã
theo các ông?

- Phải.

- Ông có
chắc không?

- Rất chắc
chắn, chính hắn mã những điện chúng tôi gửi cho Trung tâm.

- Đó chưa
phải là chúng cứ!

Giering lại
chuyển đề tài:

- À này,
Otto này, cái mối quan hệ đặc biệt với Moscow qua lãnh đạo Đảng cộng sản là thế
nào?

- Ông biết
mối quan hệ đó sao? Có phải do Kent khai báo cho các ông không? Nhưng có phải
các ông đã cung cấp cho hắn phương tiện để dùng con đường đó phải không?

Leopold rất
lo câu trả lời của Giering…

- Chưa,
nhưng cái đó không quan trọng… A này, ông có biết toán Schulze-Boysen không?

- Không,
tôi chưa hề nghe thấy toán đó.

- Đó là một
toán tình báo cộng sản ở Berlin, toán đó đã hoàn toàn bị tiêu diệt, nhưng những
tiếp xúc với Moscow còn tiếp tục, như là chẳng có chuyện gì xảy ra…

- Ông muốn
gì rõ ràng về tôi? - Leopold trả lời. - Tôi là một người tù và tôi xin báo
trước cho ông rằng điều mà ông kể cho tôi nghe không ảnh hưởng đến tôi đâu. Tôi
đã biết và điều tôi còn biết nữa là các ông không được Moscow tin. Ngày nào tôi
còn ở đây, là các ông giúp cho Liên Xô phát hiện hoàn toàn trò chơi của các
ông.

Lần này
Giering không trả lời. Lúc đó đã là hai giờ sáng.
Các đối tác của Leopold đều tỏ ra mệt mỏi. Cuộc tranh luận thật là lâu và căng.
Leopold bắt đầu hiểu ra rằng rõ ràng kẻ thù âm mưu đầu độc trên quy mô lớn, anh
đang đối mặt không phải với một Funkspiel nhỏ bé diễn ra chỉ trong vài tuần lễ
đâu. Nhưng anh chưa tìm ra được mục tiêu cuối cùng của nó: từ Giering đến những
tên Đức khác, chúng đều chưa lộ ra các mục tiêu của “Trò cao thủ” của chúng.
Giering kết thúc buổi hỏi cung:

- Hôm nay như thế là đủ. Chúng ta sẽ tiếp tục ngày
mai.

Leopold ngủ trên đi văng trong một căn phòng nhỏ có
hai tên hạ sĩ SS canh giữ. Sáng hôm sau chẳng có tên nào đến gặp anh. Đến chiều
Giering tới báo:

- Điều chúng tôi quan tâm là không cho ai biết ông
đã bị bắt. Có lẽ là kì cục khi chúng tôi nói thẳng với ông. Tất cả những thành
viên quan trọng của DNĐ đều đã bị bắt, một phần đã hợp tác với chúng tôi phần
khác không chịu. Tôi xin nhắc lại rằng: các ông đã thất bại, nhưng chắc có một
vấn đề ông quan tâm… mục đích của chúng tôi là gì. Này Otto này, chúng tôi sẽ
nói chuyện đó tối nay.