- Hỡi các vì thiên sứ, hãy che chở và
bao phủ ta bằng đôi cánh của các ngươi Ngài, ngài kìa! Hãy nhìn ánh mắt nhợt
nhạt của ngài. Ngài khiến đá cũng phải mủi lòng. Hãy nhìn kìa! Hãy nhìn bước
chân ngài xa dần như thế nào. Đó là cha ta hệt như khi người còn sống. Hãy nhìn
kìa! Người vừa bước ra khỏi cửa!

Hoàng hậu chẳng thấy gì cả, ngỡ chàng
lại lên cơn điên loạn:

- Hamlet ơi! Con khiến mẹ tan nát cõi
lòng!

Nhưng chàng vẫn nói mãi, tố cáo mẹ bằng
những lời độc ác và thách bà cứ bảo với nhà vua về sự giả điên của mình rồi
chàng đi ra, lôi theo cái xác của Polonius vừa tụng lên bài điếu văn sau đây: “Thực
ra, lúc sống viên cố văn này là một thằng ngốc và ba hoa nhưng bây giờ hắn đã
thật sự lặng thinh kín đáo và nghiêm trang rồi. Đi thôi, thưa ông! Thế là xong
nhé! Chúc mẹ ngủ ngon!”

Vụ sát nhân là bằng chứng sự điên loạn
của chàng. Nhưng vì chàng được thần dân yêu mến, nên nhà vua chẳng dám đụng đến
chàng ngay tại Đan Mạch. Vì vậy, viện cớ chàng đã trở nên nguy hiểm, Claudius
thực hiện ý đồ đưa chàng sang Anh, kèm theo hai người bạn Rosencrantz và
Guildenstern, với những lá thư niêm kín. Hoàng tử nghi ngờ có cạm bẫy, nên
trong cuộc hành trình chàng tìm cách lấy trộm cái bọc đựng thư, và được biết có
lệnh giết chàng ngay khi đến đất Anh, như một tên điên loạn không có khả năng
trị vì. Chàng liền thảo lá thư khác, điền vào đấy lệnh xử tử không được trì
hoãn những kẻ mang thư, rồi lục tìm trong túi ấn tín của cha, mẫu quốc ấn của
nước Đan Mạch, khéo đến nỗi lá thư vẫn y nguyên như cũ khi chàng đặt trả trong
bao. Hai ngày sau, một bọn cướp biển cặp sát tàu rồi ập lên giết sạch thủy thủ
đoàn, chỉ tha chết cho mỗi hoàng tử, mà chúng hy vọng sẽ được lãnh tiền chuộc.
Chẳng bao lâu sau đó, nhà vua nhận được thư của bọn thủy thủ báo tin ngày về
nhanh chóng của vị hoàng tử đáng ghét; ông ta bèn nghiền ngẫm mưu kế mới; ông
ta khơi gợi lòng thù hận của Laerte, con trai Polonius, khi về đến Elseneur hay
cha mình bị giết chết và em gái là Ophélia hóa dại. Cô gái dịu hiền không thể
cùng một lúc chịu đựng hai nỗi khổ đau quá lớn giày xéo lòng cô; sự ruồng bỏ
của Hamlet và cái chết của cha nàng. Trong nhiều ngày, nàng thơ thẩn khắp các
phòng trong lâu đài, kể lể với những người bạn âu sầu những chuyện đâu đâu, đôi
khi hét lên, rồi hát nghêu ngao những bài trước đây nàng chưa hề dám hát. Nàng
ôm trong tay nhiều bó hoa dại; thỉnh thoảng phân phát cho từng người tùy tâm
trạng mỗi lúc. Nhưng hôm sau, nàng đến một cánh đồng ven dòng sông, ngồi dưới
gốc một cây liễu soi bóng lá xanh trên mặt nước im lìm, nàng kết những tràng
hoa kỳ dị với nào mao - lương, tầm-ma, hoàng cúc và với mấy cánh hoa dại màu đỏ
thẫm thường gọi là hoa lồng đèn; rồi nàng lại muốn treo cái tràng hoa sặc sỡ ấy
lên cành liễu. Nàng nhoài người tựa vào nhánh cây, cành liễu oàn xuống, và cô
bé Ophélia trong trắng cùng với tràng hoa trượt dần xuống nước. Trong một lát,
quần áo nổi lềnh bềnh giữ nàng trên mặt sông như một nàng tiên cá, và thật hồn
nhiên, nàng vẫn cất lên những khúc hát cổ xưa. Nhưng xiêm y thấm ướt nặng dần,
kéo nàng xuống và nàng chìm xuống đáy nước bặt tăm.

Khi hay cái chết bi thảm đó, Laerte bất
bình và phẫn uất, ưng thuận cùng với nhà vua xếp đặt một cuộc so gươm, trong đó
lưỡi gươm tẩm độc của hắn nhất định chạm vào người Hamlet. Để cho được chắc
chắn hơn, nhà vua còn pha chế một cốc nước gớm ghiếc có thể vĩnh viễn làm đông
đặc máu của người uống lúc khát. Họ tin chắc lần này chàng không thể nào thoát
được.

Tuy nhiên, khi trở về, Hamlet không vội
vã vào thành Elseneur, mà cứ quẩn quanh bên ngoài. Chàng dừng bước ở một nghĩa
trang gần đó, nơi những người phu đào huyệt vừa đào vừa cười đùa, tán chuyện
gẫu với nhau. Hamlet vấp những khúc xương mà cái xẻng vừa hất lên, lại bắt đầu
suy tưởng về cái chết và sự sống:

- Cái sọ này đây, - chàng nói với
Horatio, - xưa kia chứa đựng một cái lưỡi có thể ca hát. Như cái thỏi xương
quái quỷ vừa khiến anh ngã lăn kia, chẳng khác nào là xương hàm của Cain(4)
là kẻ đầu tiên phạm tội giết người. Cũng có thể đó là một cái đầu của một nhà
chính trị, một kẻ tin rằng mình có thể đánh lừa cả Thượng đế. Và bây giờ, thế
đấy, mặc cho dòi bọ chui rúc, lại phải nhận một nhát xẻng vào mồm. Như vậy là
chế tạo ra những mảnh xương này chẳng tốn bao công sức cũng như chỉ có thể dùng
chúng để chơi “ki”(5) thôi! Phần tôi, chỉ nghĩ đến xương của cha
mình, đã thấy đau rồi.

(4) Nhân vật trong kinh thánh, con của
Adam và Eva, đã giết chết em của mình là Aben.

(5) Ki (quille): một trò chơi trong đó
người ta dùng một quả bóng để quật ngã những quân “ki” làm bằng gỗ như cái chày
con.

Gã phu đào huyệt vẫn bỡn cợt, gã nghêu
ngao những điệu dân ca vừa nêu lên những trò chơi chữ, vừa đào một cái huyệt mà
theo gã nói - không phải cho một người đàn bà, mà cho một người đã từng là đàn
bà. Gã khoe mình bắt đầu hành nghề đúng vào ngày cậu bé Hamlet ra đời và bây
giờ thì cậu ta trở nên điên rồ và bị tống sang Anh quốc. Hamlet ớn lạnh cả
mình, nhưng bị câu chuyện mê hoặc bèn hỏi: “Phải mất bao nhiêu năm, con người
chôn dưới đất mới mục rã?”

- Tám hay chín năm, - gã kia đáp, - cái
sọ này đã nằm đây từ hai mươi ba năm. Đó là sọ của Yorick, tên hề của nhà vua.

- Than ôi! Tội nghiệp cho Yorick! - Hamlet
kêu lên. - Ta biết hắn, Horatio ạ. Đó là một chàng trai rất vui tính, trí tưởng
tượng hết sức phong phú. Hắn đã nghìn lần cõng ta trên lưng, mà bây giờ chỉ
tưởng tượng đến cũng đủ rợn tóc gáy! Ta buồn nôn quá! Kia là cặp môi ta đã hôn
bao lần. Giờ đây còn đâu những lời bỡn cợt, những trò vui nhộn, những khúc hát,
những câu bông lơn, từng gây ra những trận bão cười trong cung điện? Giờ đây,
cũng chẳng còn những lời khôi hài nào để chế giễu cái nhăn nhó của chính người
nữa. Ngươi đã phải hoàn toàn câm miệng lại rồi!

Và trong lúc chàng để mình phiêu diêu
theo những tư tưởng thê thảm đó, một đám tang đi tới. Đó là một đam tang theo
nghi thức trọng thể, có mặt đức vua, hoàng hậu và tất cả quần thần. Chàng trông
thấy theo nhịp tiếng chuông ngân, trong trang phục trắng tinh, đầu kết vòng hoa
trắng, tiểu thư Ophélia dịu hiền đã chết. Chàng thấy hoàng hậu vẫn tiếp tục rắc
hoa lên quan tài và phủ những gì kiều diễm nhất lên thi hài cô gái kiều diễm và
Laerte điên cuồng vì đau đớn, nhảy bừa xuống huyệt để hôn đứa em gái thân yêu
lần cuối. Hờn ghen và tức giận, Hamlet nhảy bổ lên anh ta, và cả hai lăn xả vào
cuộc ẩu đả ác liệt. Người ta phải nhọc nhằn lắm mới can họ ra được. Hamlet hét
lên:

- Ta yêu Ophélia! Dù bốn vạn người anh
dồn tất cả tình thương lại cũng không thể nào sánh nổi lòng ta yêu nàng!

Người ta tìm cách buộc chàng nín lặng,
họ cố gắng hòa giải hai người, và hoàng hậu dắt con mình đi. Nhưng nhà vua vẫn
chưa quên những mưu đồ đen tối của mình. Và ngày sau, một sĩ quan tự ý đến đề
nghị cùng Hamlet một trận so kiếm với Laerte. Nhà vua đánh cuộc bằng sáu con
ngựa Bắc Phi rằng con ghẻ của mình sẽ thắng cuộc, còn món cuộc của Laerte chỉ
có sáu trường kiếm và sáu đoản kiếm kiểu Pháp với mọi thứ phụ tùng khác. Điều
kiện trận đấu đã được qui định, nhà vua cho rằng Laerte không thể nào chạm được
vào người Hamlet ba lần trong mười hai hiệp; còn Laerte thì đánh cuộc rằng mình
sẽ đâm trúng chín lần. Nhà kiếm thuật lỗi lạc như sống dậy trong Hamlet và
chàng quên khuấy trong một lúc nỗi mơ mộng của mình để chỉ nghĩ đến trận đấu.

Trận đấu được chuẩn bị rộn rịp và trọng
thể với sự hiện diện của các vị quân vương. Trước khi bắt đầu, hai địch thủ nhã
nhặn cam kết sẽ xóa bỏ hết mọi hận thù. Người ta chọn kiếm thật cẩn thận. Nhà
vua quyết định rằng mỗi nhát kiếm đánh trúng của Hamlet sẽ được loan báo bằng
một phát đại bác, và mỗi lần như thế, chàng sẽ được uống cạn một cốc rượu ngâm
ngọc trai để tán thưởng chàng. Người ta sửa soạn nhiều bình rượu vang, còn tên
gian trá thì hờm sẵn cốc rượu độc.

Hamlet nhanh chóng đâm trúng Laerte,
nhưng say sưa vì trận đấu, chàng từ chối không uống và định mệnh ác nghiệt đã
muốn rằng hoàng hậu bỗng dưng khát nước, vội cầm lấy và uống cạn cốc rượu độc,
đúng vào lúc đến lượt Laerte chạm kiếm vào người Hamlet. Trong cơn hăng say, họ
đổi kiếm cho nhau, và cả hai lần lượt trúng thương bởi lưỡi gươm có tẩm độc nên
đều rỉ máu.

Lúc đó hoàng hậu bỗng ngã lăn ra, ai
cũng ngỡ bà xúc động vì trông thấy máu, nhưng bà chợt hiểu ra, và kêu lên:

- Không, không, vì rượu đấy. Ồ! Hamlet,
con thân yêu của mẹ, mẹ đã bị đầu độc.

- Bọn phản trắc! - Hamlet la lên, - hãy
đóng tất cả các cửa lại! Có sự phản bội! Phải tìm cho ra từ đâu!

- Ở ngay đây thôi! - Laerte, bị lương
tâm giày vò, nên thú nhận, - Hamlet ơi! Ngài đã bị mưu sát. Chẳng có thuốc nào
trên thế gian chữa nổi cho ngài, ngài chỉ còn sống khoảng nửa giờ thôi. Công cụ
phản bội đang ở trong tay ngài đấy, gớm ghiếc và độc hại. Mưu kế hiểm ác đã hại
cả tôi. Kiệt sức rồi, tôi sẽ quỵ xuống đây và chẳng bao giờ trở dậy nữa. Chính
nhà vua, chính nhà vua đã gây ra mọi điều!

Lần này, Hamlet không chần chừ nữa.
Chàng đâm tên vua phản bội một nhát kiếm tẩm thuốc độc rồi tưới rượu độc lên
người hắn.

Thế là tất cả nạn nhân của nhau, đều
ngã gục theo lời nói cuối cùng của Hamlet:

- Cái còn lại là sự im lặng!

Đối với chúng ta, phải chăng nên kết
luận bằng nhận định của một trong những nhân vật:

- Có cái gì thối rữa trong vương quốc
Đan Mạch.