NHỮNG SIÊU KỸ NĂNG SƠ CẤP CỨU

Tìm cách thoát khỏi nhà bị cháy

Nếu chẳng may bị mắc kẹt trong một đám cháy, bạn phải lập tức tìm cách thoát khỏi nơi đó một cách an toàn nhất. Hãy làm theo hướng dẫn sau:

1. Giữ bình tĩnh. Nhất thiết phải giữ bình tĩnh cùng sự tỉnh táo để phán đoán thật nhanh tình huống, định ra hướng thoát ra khỏi nhà.

2. Thoát ra khỏi nhà. Hãy rời khỏi nơi bạn đang ở và tìm đến nơi an toàn, tránh xa địa điểm hỏa hoạn. Đừng mang theo thứ gì vì chúng có thể làm bạn di chuyển chậm lại. Đừng chạy vội vì hành động này có thể khiến bạn bị trượt chân, sau đó mắc kẹt lại trong ám cháy. Đừng sử dụng thang máy (nếu đang ở trong một tòa nhà) vì lửa cháy có thể làm đứt dây cáp và làm rớt thang, cũng như khói có thể len vào trong hộp thang máy làm bạn ngạt thở.

3. Kiểm tra nhiệt độ trên cửa ra vào. Khi di chuyển để thoát ra ngoài, hãy cẩn thận kiểm tra nhiệt độ các cánh cửa trước khi mở chúng ra. Nếu cánh cửa nào nóng, đó có thể là do ở phía bên kia đang có một ám lửa, vì thế đừng mở chúng ra. Hãy chọn hướng khác để ra ngoài.

4. Hạ thấp cơ thể. Nếu có nhiều khói, hãy bò trên sàn nhà vì phần không khí ở bên dưới chứa ít khí cacbonic hơn, dễ hô hấp hơn, giúp bạn không bị ngộp. Bạn có thể dùng một chiếc khăn ướt để che mũi và miệng để không khí vào phổi được lọc sạch hơn.

5. Gọi cứu hỏa, xe cứu thương và cảnh sát. Hãy nhanh chóng gọi điện cho cả ba nơi này vì hỏa hoạn là tai nạn có thể gây thiệt hại về người và của, cũng như gây mất trật tự cho khu vực xung quanh.

CẢNH BÁO

Trước khi lực lượng cứu hỏa cho phép và kiểm tra sự an toàn của kết cấu trong tòa nhà, bạn tuyệt đối không được lần vào bên trong.

Làm gì khi bị lạc đường?

Khi đi chơi với bạn bè hoặc gia đình, nếu chẳng may bị lạc nhóm, bạn hãy làm theo những hướng dẫn sau:

1. Đừng hốt hoảng. Thay vào đó, hãy hít vào thật sâu rồi thở mạnh ra – làm vài lần như vậy để giúp tâm trí thực sự trấn tĩnh, giúp bạn suy nghĩ sáng suốt hơn.

2. Nếu trước khi đi mọi người đã cùng định ra sẵn một chỗ hẹn thì nên đến đó xem thử.

MÁCH NHỎ

Hãy ghi lại số điện thoại di động, điện thoại cơ quan, điện thoại nhà của bố mẹ, anh chị, hay của một số bạn bè,… vào sổ tay. Phải luôn mang theo những thông tin này cùng một ít tiền bên người để ề phòng sự cố.

Qua đây, các bạn có thể rút kinh nghiệm bằng cách chọn ra một điểm dễ tìm, dễ thấy để khi trong nhóm có người đi lạc thì cả người đi lạc lẫn nhóm còn lại có thể tìm đến nơi này và chờ cho đến khi tìm ra nhau.

3. Nếu các bạn không định sẵn trước một chỗ hẹn nào, trước hết bạn nên tìm một nơi công cộng, có nhiều người qua lại để đảm bảo an toàn như nhà sách, quán cà phê, công viên trung tâm, quảng trường,… Sau đó, gọi điện để báo cho mọi người biết bạn đang ở đâu. Tốt nhất là đừng tự mình lang thang để đi kiếm các bạn mà hãy kiên nhẫn đứng chờ ở một nơi công cộng có đông người.

4. Nếu xung quanh không có chỗ nào đủ an toàn mà bạn lại không mang theo điện thoại di động, cũng như không tìm ra tiệm điện thoại công cộng nào, hãy tìm những người lớn có trách nhiệm như công an, một người chủ cửa hàng nào đó,… kể lại cho họ rõ sự việc và nhờ liên lạc giúp với người lớn trong nhà.

CẢNH BÁO

Dứt khoát không được đi theo người lạ, cho dù họ có nói là họ được bố mẹ bạn nhờ đến đón bạn đi chăng nữa.

An toàn khi băng qua đường

Đầu tiên, bạn cần tìm những nơi qua đường an toàn như phần vạch qua đường dành cho người đi bộ, kế tiếp là tuân theo những nguyên tắc sau:

Khi đi đến bên vệ đường, hãy dừng lại.

Quan sát kỹ cả hai hướng mà xe cộ lưu thông trên đường để xem có phương tiện nào đang trờ tới không.

Lắng nghe các âm thanh động cơ. Đừng để bản thân bị cuống lên rồi di chuyển nhanh hơn khi bất ngờ nghe được tiếng máy của một phương tiện nào – khi đã bị cuống, bạn sẽ không thể phán đoán đúng được vận tốc của chiếc xe nọ.

Đi đứng cho an toàn. Khi cảm thấy đã an toàn, hãy băng qua đường, bước đúng trên vạch dành riêng cho người đi bộ. Song, không được vừa đi vừa giỡn, nhởn nha vui đùa ở ngay giữa đường – nếu không, bạn sẽ phải trả giá bằng chính tính mạng của mình.

Không bao giờ được băng qua ở ngay giữa đường hay luồn lách qua các phương tiện giao thông đang đậu cạnh lề đường như hình bên. Những chiếc xe này sẽ hạn chế góc nhìn của bạn, khiến bạn không quan sát hết được toàn cảnh hai hướng của con đường. Thay vào đó, hãy tìm các vạch cho người đi bộ mà đi.

MÁCH NHỎ

Khi đi bộ trên đường vào ban đêm, hãy chọn mặc quần áo, đội mũ sáng màu (thậm chí là chói lóa) để người điều khiển các phương tiện giao thông dễ nhận ra bạn trên đường. Cẩn thận hơn, bạn có thể dán lên túi đeo hay ba lô của mình những hình phản quang để gây chú ý.

Xử lý những vết trầy xước, vết đđứt tay

Trong cuộc sống hàng ngày, có những lúc bạn sẽ bị trầy, bị đứt tay cho dù bạn có cẩn thận bao nhiêu. Những lúc như thế, nếu biết xử lý đúng cách, bạn sẽ không lo bị nhiễm trùng và vẫn có thể tiếp tục vui chơi, học tập, vận động,… một cách thật thoải mái.

CẢNH BÁO

Nếu vết thương dài hay sâu hơn 1 cm, hãy báo cho người lớn biết để họ ưa bạn đến bệnh viện hoặc cơ sở y tế khám và iều trị kịp thời.

RỬA VẾT THƯƠNG

1. Dùng nước xà phòng rửa vết thương thật kỹ.

2. Xả sạch xà phòng dưới nước ấm từ vòi. Nếu nhà bạn hay nơi bạn đang ở không có hệ thống nước nóng-lạnh, hãy nhờ người lớn đun nước nóng rồi pha thành nước ấm để rửa vết thương.

3. Nếu trong vết thương còn dính bất cứ mẩu đất, bụi nào, nhờ người lớn giúp gột sạch chúng đi.

4. Dùng một chiếc khăn sạch để thấm khô hết nước quanh khu vực vết thương. Nếu vết thương vẫn còn chảy máu, lấy một miếng vải sạch rồi đắp và ấn nhẹ lên vết thương – động tác này sẽ khiến máu chảy chậm lại.

5. Nếu sau bước 4 mà vết thương vẫn còn chảy máu, hãy nâng bộ phận cơ thể có vết thương lên cao (như nâng tay hay nâng cẳng chân lên) – động tác này sẽ hạn chế máu dồn về phía vết thương.

6. Khi máu đã ngừng chảy, bôi thuốc sát trùng lên vết trầy/vết đứt. (Nhớ dùng ngón tay sạch để bôi thuốc nhé).

BĂNG VẾT THƯƠNG

7. Chọn miếng gạc hay băng cá nhân có phần bông thấm vừa đủ lớn để che toàn bộ vùng bị thương.

8. Căn miếng băng sao cho phần bông thấm nằm trên vết thương, sau đó đáp nhẹ lên phần keo xung quanh để cố định miếng băng dính xuống da.

MÁCH NHỎ

Nếu bạn không có miếng băng cá nhân nào đủ lớn để che vết thương, bạn có thể cắt riêng ra một miếng bông gòn đủ lớn để che vết thương rồi dùng băng keo cố định miếng bông này lên da.

CẢNH BÁO

Nếu máu thấm qua miếng băng cá nhân hay miếng bông gòn, hãy đắp thêm một lớp nữa. Tuy nhiên, nếu tình trạng máu chảy không dứt, hãy thay một lớp băng sạch rồi đến bệnh viện khám ngay.

Làm gì khi bị chảy máu mũi

Nếu bất thình lình, bạn hay một người bên cạnh bị chảy máu mũi, hãy thực hiện theo những bước sau:

1. Đặt một chiếc xô rỗng trên sàn nhà, phía trước một chiếc ghế.

2. Ngồi xuống chiếc ghế đó và hơi nghiêng đầu về phía trước. Đối với nhiều người, đây có vẻ là một lời khuyên hơi bất thường, bởi họ nghĩ phải ngửa đầu ra sau để máu không chảy ra nữa. Tuy nhiên, nếu bạn làm vậy thì máu sẽ chảy ngược vào trong họng, gây nôn mửa và không làm đông máu, cũng như khiến bạn không nhận biết được mức độ chảy máu của mình.

3. Dùng ngón trỏ và ngón cái ở cùng một tay, bóp phần cánh mũi lại. Nếu có một vật lạnh như viên đá đặt cạnh gốc mũi thì càng tốt. Trong lúc này, hãy hít vào và thở ra qua đường miệng.

4. Giữ nguyên tư thế như vậy trong khoảng từ 10 – 15 phút để máu tự ngưng chảy.

5. Trong vài tiếng đồng sau đó, tránh việc chùi mũi hay cúi người xuống.

MÁCH NHỎ

Để tránh bị chảy máu mũi, bạn chỉ nên chùi mũi khi cần và không nên chùi quá mạnh.

CẢNH BÁO

Nếu sau 30 phút mà máu không ngưng chảy, hoặc bạn bắt đầu thấy choáng váng thì nên đến bệnh viện khám.

Cách sơ cứu khi bị bỏng

Khi bị bỏng, bạn cần xử lý thật nhanh để tránh làm vết bỏng nghiêm trọng hơn. Hãy làm theo hướng dẫn sau:

1. Ngay lập tức tránh xa khỏi nguyên nhân khiến bạn bị bỏng.

2. Mở vòi nước mát và đặt phần cơ thể bị bỏng dưới vòi nước, chú ý là không vặn nước ở mức mạnh nhất vì khi đó, áp lực nước có thể phá hủy nghiêm trọng hơn phần tế bào da tay. Để tay trong nước cho đến khi cảm thấy nước lạnh (nhưng đừng để quá lâu, chỉ cần đến khi thấy nước dần lạnh hơn là được).

CẢNH BÁO

Nếu diện tích vết bỏng lớn hơn một con tem, hay vị trí bỏng nằm gần khu vực miệng, hoặc phần da bị bỏng đã bị vỡ và hở, đừng cố gắng tự mình giải quyết mà hãy đến bệnh viện hay cơ sở y tế gần nhất để được chăm sóc cẩn thận.

3. Ngâm vùng bị bỏng trong nước lạnh. Nếu vị trí bỏng nằm ở chân thì bạn có thể dùng vòi hoa sen để xịt nước nhẹ lên chân, hoặc hứng nước vào bồn tắm rồi ngâm chân trong đó.

4. Ngâm vùng cơ thể bị bỏng trong nước lạnh ít nhất là 15 phút – hãy dùng đồng hồ để canh thời gian.

5. Dùng băng gạc hay một mảnh vải sạch có thấm nước, quấn lỏng quanh vùng bị bỏng rồi cố định bằng một cây kim băng.

Sơ cứu khi bị ong chích

Đang chơi ngoài trời mà bị ong chích – chà, tình huống này thì bạn phải lập tức tìm cách xử trí thôi.

1. Việc cần làm đầu tiên là loại bỏ chiếc vòi ong còn sót lại trong da bạn. Cần lưu ý là trên vòi ong có những chiếc gai với hình dáng giống như những chiếc móc, vì thế nếu bạn kéo vòi ong ra như bình thường thì phần gai vẫn có thể bám lại trong da bạn.

Vậy nên, để tránh tình trạng “vòi đã ra đi nhưng gai còn ở lại”, dùng một chiếc thước kẻ (hay vật có hình dạng tương tự), áp cạnh thước vào thân vòi ong, “xúc” chiếc vòi ra từng chút một, cho đến khi đã lấy được trọn vẹn thân vòi ra khỏi da.

2. Dùng xà phòng và nước để rửa sạch vết ong chích rồi nhẹ nhàng lau khô đi.

3. Bọc một ít viên nước đá vào một chiếc khăn rồi đắp lên vùng bị ong chích, cố định lại.

4. Lưu ý những cử động của mình để tránh chạm vào vết ong đốt vì điều này sẽ giúp làm giảm sưng tấy.

CẢNH BÁO

Nếu thấy mắt, môi hay lưỡi của mình bị sưng phồng lên, hoặc bạn cảm thấy chóng mặt, khó thở thì có thể là bạn đã bị dị ứng với nọc ong rồi. Hãy báo cho người lớn ngay để được đưa đến bệnh viện kịp thời.

Siêu kỹ răng...rút dằm

Dằm là một thớ gỗ nhỏ âm vào da bạn. Sau đây là kỹ năng giúp bạn rút chúng ra.

1. Hãy rửa sạch tay, sau đó rửa sạch vùng da bị dằm đâm.

2. Đứng ở nơi có nhiều ánh sáng (như dưới ánh đèn phòng hay cạnh cửa sổ, nơi ánh sáng mặt trời rọi vào), sử dụng một chiếc kính lúp để xác định chính xác vị trí bị dằm âm. Khi đã xác định được, dùng một chiếc nhíp sạch để kéo dằm ra khỏi da.

Để làm điều này, hãy nhấn mạnh nhíp vào phần da quanh vị trí mà đầu dằm thò ra. Sau đó, kẹp nhẹ đầu dằm và kéo ra.

Đừng ấn nhíp thẳng xuống đầu dằm vì khi đó, chiếc dằm sẽ cắm sâu vào da hơn. Cũng không kẹp mạnh đầu nhíp vì như vậy có thể khiến mảnh dằm bị gãy ngang, kẹt lại một phần dằm trong da bạn.

3. Khi đã lấy hết dằm ra, hãy rửa phần da vừa bị dằm âm trong nước sạch và để an toàn hơn, bạn có thể dùng ôxy già để sát trùng.

MÁCH NHỎ

Nếu đã kéo mà chiếc dằm không di chuyển được, hãy ngâm vùng bị dằm âm vào nước nóng để hơi nước nóng làm lỗ chân lông mở rộng ra. Theo đó, thử kéo dằm ra một lần nữa. Nhưng nếu dằm vẫn không ra được thì hãy nhờ người giúp đỡ.

Chuột rút - Ôi, đau quá!

Những cú chuột rút thường xảy ra bất ngờ và có thể khiến bạn đau ớn vô cùng. Phần nội dung sau sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về hiện tượng này, cũng như cung cấp cho bạn thông tin về cách xử lý khi bị chuột rút.

CHUỘT RÚT LÀ GÌ?

Chuột rút (hay vọp bẻ) là hiện tượng cơ bắp bị co rút, có thể kéo dài khoảng vài giây hay vài phút. Hiện tượng này xảy ra khi cơ bắp mệt mỏi, hầu hết là trong hoặc sau khi tập thể dục, vận động mạnh. Tuy nhiên, chuột rút cũng có thể xảy ra vào một số thời điểm khác, chẳng hạn như khi bạn đang ngủ,…

CHUỘT RÚT Ở CHÂN

Nếu chuột rút xảy ra ở phần chân nằm dưới đầu gối của bạn, hãy tháo giày ra và uốn bàn chân hướng lên trên về phía trước như hình bên. Động tác này nhằm duỗi các cơ ở phần ống quyển ra, vì vậy làm các cơ ngưng co rút.

CHUỘT RÚT Ở TAY

Nâng cánh tay bị chuột rút lên, đưa ra sau đầu và gập lại như hình bên. Dùng tay kia, nhẹ nhàng ép cánh tay bị chuột rút gập xuống phía dưới, duỗi cơ cánh tay ra.

CHĂM SÓC CƠ SAU KHI BỊ CHUỘT RÚT

Tìm ra nguyên nhân dẫn đến tình trạng chuột rút vừa xảy ra (có thể xuất phát từ một cơn đau ở bàn tay sau khi viết bài quá lâu, hay một cánh tay bị nhức mỏi sau khi chơi quần vợt,…). Sau đó, bạn nên nghỉ ngơi.

Xoa bóp cơ ở những nơi vừa bị chuột rút bằng cách dùng bàn tay ấn lên những vị trí này, day day và di chuyển theo những đường tròn nhỏ.

PHÒNG NGỪA TÌNH TRẠNG CHUỘT RÚT

Khởi động, đặc biệt là thực hiện các bài tập co duỗi cơ trước khi chơi thể thao sẽ giúp gia tăng sức chống chịu cho cơ bắp, giảm nguy cơ bị mỏi dẫn đến việc bị chuột rút. Và sau đây là hướng dẫn phần khởi động – co duỗi cơ chân:

1. Đứng đối diện với một bức tường, áp lòng bàn tay lên mặt tường. Đứng thẳng và bước chân phải về phía sau, đồng thời hơi khuỵu chân trái xuống. Giữ cho lòng bàn chân phải áp xuống mặt đất, đồng thời cố gắng duỗi thẳng cẳng chân phải cho đến khi cảm thấy các bó cơ căng ra. Vừa đếm từ 1 đến 10 vừa duy trì tư thế này.

2. Tiếp theo, nâng phần cẳng chân phải lên cho đến khi gót chân chạm mông. Dùng tay phải nắm cổ chân phải, giữ cơ thể ở nguyên tư thế như trong hình bên trong khoảng 10 giây.

3. Thực hiện lại bước 1 và 2 với phần chân bên trái.

MÁCH NHỎ

Chuột rút thường xảy ra do sự mất nước của cơ thể, vì thế hãy uống nhiều nước lọc hay các loại nước uống dùng trong thể thao trước và sau khi vận động. Dùng một quả chuối mỗi ngày cũng có thể giúp bạn tránh được những cơn chuột rút.

Tư thế sẵn sàng cấp cứu

Giả sử có lúc nào đó, bạn tình cờ bắt gặp một người bị bất tỉnh. Khi đó, hãy gọi cấp cứu ngay và nói rõ cho nhân viên trực cấp cứu biết rõ tình trạng người bệnh. Có những lúc, sau khi được báo rõ tình trạng của người bị nạn, nếu cảm thấy đây không phải là trường hợp chấn thương nặng thì nhân viên y tế sẽ nhờ bạn di chuyển để đưa người bị nạn về tư thế sẵn sàng cấp cứu. Vì thế, hãy trang bị trước những kiến thức về sơ cấp cứu để chuẩn bị cho tình huống này.

Bạn cũng có thể cùng một người bạn thực tập trước theo những hướng dẫn sau đây nhé.

1. Quỳ xuống cạnh người bị bất tỉnh (chính là “nhân vật” mà bạn mình đang đóng giả).

2. Điều chỉnh cánh tay ở gần phía bạn hơn về tư thế hình chữ L với phần mu bàn tay áp xuống đất.

3. Dùng tay của bạn di chuyển cánh tay kia của người bất tỉnh, sao cho cuối cùng phần mu bàn tay này đặt trên mặt họ. Sau đó, tiếp tục dùng tay giữ bàn tay của người bị bất tỉnh ở nguyên tư thế này.

4. Dùng tay kia co đầu gối của người bị bất tỉnh lên, càng co được nhiều thì càng tốt. Nhớ đặt sao cho lòng bàn chân áp xuống đất.

Kiểm tra xem sau bước 4 này, tư thế của người bất tỉnh có giống với tư thế trong hình minh họa không.

5. Giữ chắc phần đầu gối đã co lên của người bất tỉnh để lấy thế, từ từ ngả cơ thể của người này hướng về phía mình. Khi kết thúc bước này, người bị bất tỉnh sẽ nằm ở tư thế như hình đầu trang bên.

6. Sau bước 5, một bàn tay của bạn sẽ đặt dưới mặt của người bất tỉnh, vậy nên lúc này hãy nhẹ nhàng rút tay ra.

7. Điều chỉnh để đầu người này hơi ngẩng lên, giúp hô hấp dễ dàng hơn. Trong tình huống cấp cứu thực tế, hãy ở lại với người bị bất tỉnh cho đến khi xe cấp cứu tới.

CẢNH BÁO

Với những trường hợp rõ ràng là bị chấn thương, đừng đưa nạn nhân về tư thế chờ được cấp cứu này nếu không có sự chỉ dẫn của chuyên viên cấp cứu qua điện thoại. Khi một người bị chấn thương (như chấn thương cột sống,…), việc dịch chuyển sẽ khiến tình trạng chấn thương trầm trọng hơn.