PHẦN III. MƯỜI SÁU ĐIỀU CÁ NHÂN BẠN CÓ THỂ LÀM

1. Theo đuổi nguyên tắc vàng

Nguyên tắc này lớn hơn cả một bài học về đạo đức hay một chỉ dẫn để hòa hợp với mọi người. Đó là nguyên lý cốt lõi của nghệ thuật khơi nguồn sáng tạo.

Tất cả những người làm việc cùng bạn đã làm tốt công việc của mình đều tin rằng họ có thể làm tốt hơn, thậm chí tốt hơn rất nhiều.

Thực tế, hầu hết mọi người đều mong ước được điều hành công ty hay ít nhất là một vài phòng ban trong công ty, bạn cũng thế khi ở vị trí như họ.

Hầu hết mọi người đều mong sao có thể nghĩ ra một sáng kiến tiếp thêm sinh lực hay thậm chí tạo nên một cuộc cách mạng trong cả công ty, cũng giống bạn khi làm ở vị trí như họ.

Ngày đó bạn muốn được đối xử ra sao thì bây giờ, họ cũng muốn được đối xử như thế.

Bạn không muốn bị đối xử như kẻ hầu người hạ, một kẻ theo đuôi hay một kẻ không có chính kiến chỉ biết răm rắp tuân lệnh. Họ cũng thế thôi.

Thay vào đó, bạn muốn được đối xử như với con người bạn sẽ đạt được. Bạn muốn sếp nhìn thấy tiềm năng ẩn chứa trong bạn.

Họ cũng vậy. Bạn nghĩ về bản thân tốt đẹp chừng nào, họ cũng nghĩ như thế.

Bạn phải giúp những người làm việc cùng bạn tin vào tài năng của mình. Nếu họ không tin, họ sẽ chẳng bao giờ đạt được thành công.

Nói tóm lại, nếu bạn muốn mọi người có thể bùng nổ sáng tạo và hăng say với công việc, bạn không thể đối xử với họ như với một lũ sên, mà phải như với những người căng tràn ý tưởng.

Goethe từng viết rằng: “Khi ta đối xử với người khác như con người họ đang có, chúng ta làm họ trở nên tệ hơn hiện tại. Khi ta đối xử với họ như con người họ có thể có, chúng ta sẽ khiến họ trở thành người như vậy.”

2. Quan tâm đến đồng nghiệp

Đừng phân biệt những người làm việc cùng bạn là công nhân hay người giúp việc, trợ lý hay người học việc, cấp dưới hay cấp trên. Họ đều là người. Và nếu bạn nhìn họ dưới khía cạnh con người – những con người đặc biệt, độc đáo và quan trọng, họ sẽ nhận ra điều đó và đáp lại bằng lòng tin dành cho bạn, giúp đỡ và chấp thuận những đề nghị của bạn, thậm chí, bỏ qua cả những sai lầm ngớ ngẩn của bạn nữa.

Có một thực tế là, nếu mọi người tin rằng bạn đang làm mọi việc vì quyền lợi tối đa của họ, họ sẽ ủng hộ những hành động của bạn, dù thực tế không phải vậy.

Nhưng nếu họ không tin bạn làm việc vì lợi ích của họ, họ sẽ chẳng buồn ủng hộ, cho dù những điều bạn làm thật sự vì quyền lợi của họ đi chăng nữa.

Bạn không thể giả dối những điều này được, cho dù bạn có là diễn viên cừ khôi nhất, huống hồ bạn còn chẳng phải! Mỗi hành động của bạn đều phải xuất phát từ trái tim. Bạn cần phải thực sự quan tâm đến những người xung quanh. Bạn cần thực lòng yêu mến họ. Nếu bạn không làm được, đừng nghĩ tới chuyện trở thành một người khơi nguồn sáng tạo vì bạn sẽ lãng phí cả đời để xây dựng nên một thứ trước sau gì cũng thất bại.

Vậy nhưng một số vị lãnh đạo cho rằng cần phải giữ khoảng cách nhất định với “đội quân” của mình, vì việc thân mật sẽ làm giảm sự uy nghiêm và giới hạn khả năng lãnh đạo.

Thật vớ vẩn!

Không thể xa rời nhân viên của mình như vậy được. Chẳng ai chịu làm kẻ ngốc mà nghe theo một người xa lạ. Khi đã có khoảng cách thì khó lòng truyền cảm hứng cho ai được, kể cả cho những tên ngốc. Kể cả khi những kẻ điều hành xa lạ thành công thì đó cũng không phải thành quả có được nhờ tài năng và công sức của họ.

Rốt cuộc, bạn có muốn làm việc với một kẻ chẳng quan tâm gì đến mình không?

Thế thì tại sao bạn nghĩ người khác muốn?

Người khơi nguồn sáng tạo cần mở toang những cánh cửa và đập tan những bức tường ngăn cách. Họ quan tâm tới nhân viên của mình. Chắc chắn, mọi người sẽ nhận ra được sự quan tâm đó và sẵn sàng cống hiến hết mình.

Những người lãnh đạo ngồi trên chiếc ghế cao, trốn trong văn phòng riêng, chẳng hòa nhập cũng chẳng tìm hiểu ai và cố gắng bảo vệ mình bằng tấm chắn quyền lực không thể là người khơi nguồn sáng tạo, thậm chí cũng chẳng phải nhà lãnh đạo. Họ chỉ là những người điều hành đơn thuần.

Một người bạn của tôi làm việc cho một hãng quảng cáo rất lớn ở New York kể cho tôi câu chuyện thế này.

“Phòng Sáng tạo của chúng tôi có hơn một trăm người viết quảng cáo và Giám đốc Mỹ thuật khi tay Giám đốc Sáng tạo bị sa thải. Hàng tá người trong số chúng tôi muốn ứng cử vào vị trí đó, không ít người thừa năng lực, nhưng người ta lại tuyển dụng bên ngoài và chọn một cô nàng từ một hãng nổi tiếng ở California. Dĩ nhiên, ban đầu chúng tôi chẳng ưa gì cô ta. Thế nhưng cô ấy nhanh chóng chiếm được cảm tình của chúng tôi chỉ bằng một việc rất đơn giản: Ngay ngày đầu tiên làm việc, cô ấy cho người tháo ngay cửa phòng làm việc của mình và bỏ xuống tầng hầm.”

Đó gọi là đập tan những bức tường ngăn cách!

3. Nhớ rằng họ làm việc cùng bạn chứ không phải cho bạn

Bạn cần phải khơi nguồn sáng tạo, không phải bằng quyền lực và sức mạnh từ chức vị của bạn mà bằng quyền lực và sức mạnh của cá tính, của những ý tưởng, tầm nhìn, động lực và lòng nhiệt huyết bạn có.

Hãy để những người làm việc cùng bạn muốn trợ giúp bạn, thay vì buộc phải trợ giúp bạn.

Có một lý do rất thực tế là: Những sản phẩm được tạo ra theo mệnh lệnh chẳng bao giờ có sự tươi mới hay vẻ tự nhiên như những sản phẩm tạo ra từ lòng đam mê.

Thực ra, lao động bị ép buộc có thể làm việc chăm chỉ trên mảnh đất họ được giao, nhưng hiếm khi khai phá được những vùng đất mới. Nhiệm vụ của bạn là phải khai phá những vùng đất mới. Để đạt được, cần đến hai điều mà chỉ đam mê mới tạo ra: sự tươi mới và tự nhiên.

4. Họ có thích bạn không?

Quan niệm cũ cho rằng: không cần biết mọi người có yêu mến bạn không, miễn là họ vẫn còn tôn trọng bạn. Quan niệm này đã từng có hiệu quả trong quân đội nhưng trong việc kinh doanh ngày nay, nó không còn chỗ đứng.

Được đồng nghiệp tôn trọng – đó là điều đã mặc định.

Nhưng đừng quên rằng bạn đang cần giành lấy sự yêu mến của mọi người. Lý do đơn giản là làm việc với những người bạn không thích thì chẳng bao giờ vui được.

Khi mọi người không vui, công việc chỉ là công việc đơn thuần, đồng nghĩa với nặng nề và mất cảm hứng.

Thật may mắn vì khiến mọi người thích mình không hề khó.

Điều này dễ dàng có được khi bạn cũng thật lòng yêu quý họ.

Trong sự nghiệp của mình, đã nhiều lần, tôi kiểm chứng được sức mạnh của lòng yêu mến người khác.

Những Phòng Sáng tạo lớn của các hãng quảng cáo thường là sự kết hợp của nhiều nhóm viết quảng cáo và Giám đốc Mỹ thuật. Những nhóm này lại do các Giám đốc Sáng tạo đứng đầu. Trong khoảng một năm, thường xuyên có sự xáo trộn giữa các nhóm khi Giám đốc Mỹ thuật A chuyển từ nhóm X sang nhóm Y, cây viết B chuyển từ nhóm C sang nhóm D, đại khái thế.

Tôi chứng kiến rất nhiều lần cảnh một người viết quảng cáo, Giám đốc Mỹ thuật hoặc nhà sản xuất chuyển từ một nhóm có Giám đốc Mỹ thuật không được yêu mến sang nhóm có người giám đốc được yêu mến hơn. Và kết quả là họ làm việc tốt hơn hẳn.

Vì vậy, đừng nhận xét rằng tôi quá quan trọng hóa việc được yêu mến. Tôi hiểu rõ điều này hơn bạn đấy.

5. Lỗi nhận về mình, khen dành cho người

Với cương vị của người khơi nguồn sáng tạo, bạn sẽ là người bị khiển trách đầu tiên khi công việc đi sai hướng và cũng sẽ là người được khen ngợi đầu tiên khi mọi việc đi đúng hướng.

Trước hết, hãy nhận hết những lời khiển trách.

Vì nói cho cùng đó đúng là lỗi của bạn. Bạn phân công công việc. Bạn lựa chọn người thực hiện. Bạn hướng dẫn họ. Bạn tạo lập hệ thống và quy trình cho họ làm. Bạn xây dựng môi trường làm việc cho họ. Nếu họ làm việc không tốt thì lỗi của bạn cũng nhiều không kém lỗi của họ.

Kể cả trong trường hợp đó không phải lỗi của bạn, việc đổ lỗi cho người khác cũng chẳng có lợi cho ai – cả bạn lẫn những người bạn đổ lỗi. Đó là giải pháp thua trắng.

Nhận lỗi về mình mới là giải pháp toàn thắng.

Hơn nữa, nếu bạn khước từ lời khiển trách, bạn sẽ bị cả cấp trên và cấp dưới có ý nghĩ coi thường. Thế nên, tốt hơn hết là cứ nhận lấy và tiếp tục cuộc sống của mình.

Thứ hai, những lời khen ngợi hãy dành cho người khác.

Nếu bạn không làm vậy, những người làm cùng dự án sẽ chẳng bằng lòng với bạn.

Hơn nữa, càng đẩy những lời khen ngợi sang cho người khác, mọi người sẽ càng nghĩ rằng bạn khiêm tốn, nếu không chịu đẩy chúng đi, mọi người sẽ nghĩ bạn là một kẻ tham lam và ích kỷ.

Hãy để tôi kể cho bạn một câu chuyện:

Năm 1901, bà Anna Edson Taylor trở thành người đầu tiên sống sót khi vượt qua được thác Niagara bằng một chiếc thùng gỗ.

Và bà ấy đã kể đi kể lại thành tích này.

Bà kể trong các bữa trà, bữa trưa và bữa tối, ở câu lạc bộ chơi bài brit và hội yêu thích khâu vá, ở các buổi gặp mặt chính trị và kinh tế, và cả hội họp. Bà kể với phóng viên các báo và biên tập viên các tạp chí. Nếu có một cái bục diễn thuyết ở bất cứ đâu, bà Taylor sẽ bước lên và lại bắt đầu kể về chuyến đi thách thức thần Chết qua thác nước ấy.

Cuối cùng thì, tờ báo Denver Republican (Đảng viên đảng Cộng hòa Denver) cũ không kiềm chế nổi. Họ đã bày tỏ thái độ trong một bài xã luận: “Theo như chúng tôi thấy, bà Taylor đã chiếm quá nhiều công trạng mà đáng lẽ thuộc về cái thùng.”

Bạn cũng có một cái thùng đấy. Đừng quên khen ngợi nó nhé.

6. Chỉ tuyển những người bạn thích

Đừng bận tâm dù hồ sơ của họ nói gì, họ học ở trường nào, họ có bao nhiêu bằng cấp hay giải thưởng, bằng khen, dù cha mẹ họ, thầy cô giáo của họ, người hướng dẫn, người dạy dỗ họ là ai, cả kinh nghiệm làm việc, các mối quan hệ, các liên minh thương mại của họ ra sao, dù họ giữ chức vụ trước tốt đến mức nào, hiểu biết nhiều đến đâu, hay họ nói chuyện, viết lách, trình bày, thể hiện bản thân tốt thế nào, dù những lời khen tặng và thư giới thiệu dành cho họ có hoa mỹ đến đâu, dù họ rất phù hợp với vị trí bạn đang cần. Nếu bạn không thích họ, không thấy thoải mái và dễ chịu khi tiếp xúc với họ, nếu bạn nghĩ rằng mình không thể đồng hành cùng họ trên hành trình xuyên qua cả đất nước trên chiếc Volkswagen Bọ rùa bé xíu, đừng tuyển họ.

Nếu bạn cứ tuyển họ, tôi đảm bảo bạn sẽ gặp rắc rối to.

Họ sẽ chẳng đem lại điều gì thú vị cho bạn và những người làm việc cùng. Họ sẽ không làm giàu thêm tình thân giữa mọi người – điều rất cần với những ai làm việc với thứ mỏng manh như ý tưởng.

Thay vào đó, họ thậm chí sẽ phá hỏng môi trường làm việc trong công ty – điều quan trọng hàng đầu bạn cần tạo ra để có ý tưởng tuôn trào.

Nói như vậy không có nghĩa là tất cả những người bạn thích sẽ làm được việc. Tôi chỉ chắc chắc rằng không có người nào bạn không thích lại có thể làm được việc.

Vậy khi tìm được người bạn thích rồi, bạn phải tìm kiếm ở họ điều gì nữa?

Hãy tìm những người ham hiểu biết, những người thích thú với nhiều thứ, những người có kiến thức rộng hơn là sâu.

Hãy tìm kiếm những người có thể hòa hợp với đồng nghiệp. Hãy luôn tâm niệm rằng trong bất cứ hoạt động nhóm nào, sự hòa hợp còn quan trọng hơn cả tài năng. Vậy nên, hãy cùng một số người trong nhóm phỏng vấn họ (hoặc ít nhất nói chuyện cùng họ). Nếu người trong nhóm không thích người mới, hãy cân nhắc điều này!

Hãy tìm những người sôi nổi, có khiếu hài hước, thích chơi đùa. “Những người nghiêm nghị thường có rất ít ý tưởng,” Paul Valéry viết. “Còn những người nhiều ý tưởng chẳng bao giờ nghiêm nghị cả.”

Hãy tìm kiếm lòng nhiệt huyết. Tìm kiếm niềm kiêu hãnh. Tìm niềm đam mê để lại dấu ấn cho đời. Tìm kiếm sự sẵn sàng trao đi để được nhận lại.

Tìm kiếm những người phá vỡ luật lệ, những người làm bạn sững sờ vì độ táo bạo và độc đáo của ý tưởng.

Tìm kiếm những tâm hồn không bao giờ bằng lòng với hiện tại và sẵn sàng đề xuất, thậm chí là tìm mọi cách phải thay đổi chúng. Bởi vì, cả công việc kinh doanh của bạn lẫn thế giới đều không thể thay đổi bởi những người chỉ biết an phận.

Những người không có tư duy phản biện, những người có suy nghĩ bằng phẳng chứ không gai góc rất hiếm khi tạo được sự sáng tạo đột phá, bởi họ luôn rập khuôn và bắt chước.

Công việc của bạn là khôi phục lại ở họ niềm tin vào năng lực chỉ đạo và khả năng sáng tạo của mình và để cho họ tự dẫn dắt bản thân.

7. Tin tưởng họ

Triết gia Mỹ Emerson từng viết: “Hãy tin tưởng con người, họ sẽ chân thành với bạn. Hãy đặt hết niềm tin vào họ, bạn sẽ thấy họ tuyệt vời thế nào.”

Nếu bạn cứ nghi ngờ họ, họ cũng sẽ bắt đầu nghi ngờ chính bản thân mình. Không gì gây ra thất bại lớn bằng sự nghi ngờ.

Thêm nữa, khi bạn tin vào khả năng hoàn thành tốt công việc mà chính họ cũng không tin mình làm được, họ sẽ bắt đầu nghĩ rằng họ có thể. Niềm tin của bạn sẽ giúp họ nâng cao hình ảnh về bản thân, từ đó, họ sẽ thể hiện bản thân ở một trình độ mới, cao hơn hẳn.

Dĩ nhiên, điều này không có nghĩa là bạn cứ giao việc cho họ rồi bỏ đi nơi khác. Bạn cần phải thường xuyên theo sát họ từng bước một.

Bạn cũng đừng quên chia sẻ với họ rằng đó là công việc của họ, không phải của bạn và bạn tin rằng họ sẽ làm tốt.

8. Đánh giá cao nỗ lực của họ

“Sự quý trọng cần thiết với tài năng cũng như ngọn gió Tây rất cần cho các loài hoa. Nó là sự sống, là hơi thở”. Từ năm 1653, linh mục Baltasar Gracian đã nhận ra điều đó.

Nhà đầu tư và thương mại nổi tiếng Charles Schwab cũng viết: “Tôi chưa thấy ai khi được ủng hộ và trân trọng lại không làm việc hiệu quả hơn và nỗ lực cao hơn hẳn so với khi bị chỉ trích, dù ở cương vị cao đến đâu.”

Cầu thủ bóng chày Reggie Jackson thì nói: “Một huấn luyện viên tài năng có những thủ thuật để khiến các cầu thủ nghĩ rằng họ còn giỏi hơn những gì họ nghĩ. Ông ta sẽ khiến bạn có cái nhìn tích cực về bản thân. Ông ta cho bạn biết rằng ông ta tin tưởng bạn. Và một khi bạn biết được bạn giỏi giang chừng nào, bạn sẽ không đời nào chịu bằng lòng với việc thi đấu dưới sức mình.”

“Các nhà khoa học đã khám phá ra rằng những đứa trẻ thường xuyên được khen ngợi sẽ trở nên thông minh hơn những đứa trẻ hay bị trách mắng. Trong mỗi lời khen ngợi đều có nhân tố của sự sáng tạo.” – Biên tập viên Thomas Dreier đã viết như thế.

Tất cả những người này, và hàng ngàn người khác đã nhận ra một điều rằng: lời khen ngợi làm con người tốt đẹp hơn.

Nhưng một số nhà lãnh đạo lại thấy rằng những lời khen chỉ nên được dành tặng một cách dè dặt, trong vài ba dịp và chỉ khi người được khen cực kỳ xứng đáng, bởi vì quá nhiều lời khen ngợi sẽ khiến chúng không còn hiệu quả nữa. Họ cho rằng mỗi cái ôm hôn sẽ khiến cho cái tiếp theo trở nên kém ý nghĩa, rằng đã là sếp thì không được dễ dãi và nên tiết kiệm lời khen.

Thật vớ vẩn!

Thái độ đó sẽ không bao giờ khuyến khích được mọi người đưa ra ý tưởng.

Chừng nào bạn còn nghĩ lời khen là thứ quá xa xỉ, bạn sẽ không thể khen ngợi nhiều. Mong muốn nhận được những lời khen chân thành, trung thực của mọi người hầu như là không có giới hạn.

Có bao giờ bạn không thích được khen không? Thế thì tại sao bạn nghĩ người khác không thích?

Cũng không có chuyện khen ngợi nhiều sẽ mất đi tác dụng. Con người đều muốn tin vào bản thân mình và những lời khen sẽ đem lại điều đó. Có thể đến một ngày, những người làm việc cùng bạn không còn cần sự trấn an bằng cách này nữa nhưng đừng vì thế mà thôi khen ngợi.

Và việc lời khen đến từ người ít khen ngợi có giá trị nhiều hơn lời khen của người khen ngợi nhiều cũng không đúng.

Cứ coi như một lời khen khó khăn lắm mới đạt được sẽ có động lực lớn hơn một lời khen dễ dàng có được.

Nhưng việc hạn chế lời khen còn mang lại tác động mạnh mẽ hơn thế, bởi điều đó dễ gây tổn thương và buồn rầu. Điều đó khiến mọi người nghĩ rằng thành quả của họ chẳng được ghi nhận, công việc của họ chẳng có ý nghĩa gì và những thứ họ tạo ra cũng không có nghĩa lý. Nó khiến họ cảm thấy không được trân trọng và không được công nhận. Nó mang lại sự bực bội và chán nản.

Tệ hơn cả, điều này làm hạ thấp hình ảnh bản thân họ.

Tóm lại, công việc ưu tiên hàng đầu của một người khơi nguồn sáng tạo là khiến cho mọi người tin vào bản thân. Những người hiếm khi khen ngợi người khác sẽ làm cho mọi người nghi ngờ bản thân mình.

Nói vậy, tôi không bảo bạn phải chạy khắp nơi để ban phát lời khen, tôi chỉ muốn nhắc bạn đừng bao giờ hẹp hòi những lời khen đó.

Hơn nữa, bạn phải tìm ra cách thường xuyên thay đổi lời khen. Và hãy nhớ rằng khen hàng ngày vẫn chẳng có gì là quá nhiều.

Khen ngợi hàng ngày là điều hiển nhiên và không có gì là nhiều đối với John Ball – Giám đốc Đào tạo Dịch vụ Khách hàng của công ty Honda Hoa Kỳ. Mỗi ngày, ông đều tâm niệm rằng: “Ai cũng cần những lời khen và lời cảm ơn dành cho công việc họ làm. Tôi không quên đứng dậy, ra khỏi chỗ ngồi, tắt máy tính, đến đứng hoặc ngồi bên cạnh họ, xem họ làm việc, hỏi về những khó khăn họ gặp phải, tìm hiểu xem họ có cần thêm sự trợ giúp nào nữa không, sẵn sàng giúp đỡ họ và trên hết, nói chuyện với họ bằng tất cả lòng chân thành rằng điều họ làm rất quan trọng, với tôi, với cả công ty và với các khách hàng.”

9. Cho phép họ thất bại

Chẳng cần phải là một thiên tài mới biết dành tặng lời khen ngợi cho người khác khi họ làm tốt công việc. Ngay cả những nhà lãnh đạo tồi nhất cũng đủ thông minh để làm điều đó.

Một người khơi nguồn sáng tạo còn cần tìm cách để khen ngợi cả khi họ thất bại. Bởi đây là hoàn cảnh họ dễ bị tổn thương nhất, là lúc hình ảnh bản thân họ đang xuống dốc nghiêm trọng.

Hãy nhớ rằng, một trong những lý do khiến cho những người đã giỏi trở nên giỏi hơn là niềm tin vào bản thân và vào những ý tưởng của họ. Họ biết nắm bắt cơ hội và nhanh chóng thay đổi chiến lược. Phê bình họ hay không bình luận gì khi họ đánh bóng hỏng đều có tác động tới kết quả của lần đánh bóng tiếp theo.

Khi họ thất bại, hãy dành lời khen cho những nỗ lực của họ, cho những gì họ đã dũng cảm và gắng sức làm, cho dù kết quả không như ý.

Tôi tin rằng lời khuyên này rất cần cho những vị quản lý già nua, những người quả quyết rằng “đừng bao giờ nhầm lẫn giữa nỗ lực và thành quả.”

Nhưng có mấy thành quả đạt được mà không cần đến nỗ lực? Kinh nghiệm khi làm việc với những con người sáng tạo đã giúp tôi nhận ra: nếu không ghi nhận và khen ngợi nỗ lực của họ, chúng sẽ nhanh chóng héo tàn như những đóa hoa không được tưới nước.

10. Giúp họ đạt được mục tiêu riêng

Người ta kể rằng Napoleon không bao giờ yêu cầu các chiến sĩ của mình phải thắng trận. Thay vì mục tiêu giành thắng lợi, ông hứa hẹn về sự no đủ những khi họ đói, áo ấm những lúc giá lạnh, sự nghỉ ngơi khi họ kiệt sức, một kỳ nghỉ phép khi họ nhớ nhà, ghi nhận khi họ bị lãng quên.

Học tập cách đó, bạn nên tránh rêu rao những mục tiêu chung. Nói rằng “chúng ta sẽ trở thành một trong những công ty lớn nhất trong thành phố” có thể chỉ là mục tiêu bạn muốn, nhưng khi nói “Anh sẽ trở nên giàu có và nổi tiếng” sẽ đánh trúng những điều họ muốn.

Ít nhất một năm một lần, hãy thảo luận với những người làm việc cùng bạn và tìm hiểu xem họ muốn gì. Sau đó tìm ra phương pháp để cùng họ đạt được những mong muốn, mục tiêu và khát khao đó.

Tôi vẫn nhớ nỗi kinh ngạc của mình khi biết được mong muốn của Giám đốc Mỹ thuật trong một buổi thảo luận. Cô ấy đã tâm sự về điều cô mong muốn nhất, hơn cả được thăng chức, hơn cả những danh hiệu, hơn cả công việc kinh doanh riêng, hơn cả mục tiêu tăng thêm trách nhiệm và quyền hạn hay thành tích, hơn cả các công việc có ý nghĩa hay thời gian nghỉ ngơi. Đó là có thể chắc chắn rằng khi xe hơi của cô ấy bị hỏng, có ai đó sẽ đến và sửa chữa miễn phí ngay lập tức mà không chút phiền hà.

Sau đó, chúng tôi đã ký một hợp đồng với xưởng sửa chữa trong vùng để có thể được sửa chữa xe 24/24 và luôn có một chiếc xe dự phòng sẵn sàng cho mượn.

Điều đó tiêu tốn của công ty ít hơn nhiều so với việc thăng chức cho cô ấy. Và nó làm cô ấy hạnh phúc hơn cả được thăng chức.

11. Đừng bao giờ nói dối về những điều quan trọng

Ai cũng từng nói dối, ít nhất đôi ba lần. Vài câu nói dối như “Tôi không bận tâm đâu, thật đấy”, hay “Vâng, tôi đã đọc Moby Dick”, “Không, xin lỗi, tối nay chúng tôi bận rồi”, đều là những lời nói dối vô hại.

Nhưng lời nói dối về những vấn đề nghiêm trọng liên quan tới con người, công việc, sự kiện và gia đình lại chẳng khác gì lũ gián cả: khi người ta thấy một con, họ nghi ngờ sẽ còn có trăm con khác nữa.

Nếu những người làm việc cùng bạn nghi ngờ bạn nói dối một điều gì đó quan trọng với họ, họ sẽ không còn tin tưởng bạn nữa.

Và nếu họ không tin bạn, họ sẽ không bao giờ trao cả trái tim mình cho bạn.

Nếu bạn không có được trái tim của họ, bạn không thể khơi nguồn sáng tạo trong họ.

Tôi vẫn còn nhớ một vị Giám đốc Sáng tạo của tôi, người liên tục nói dối về thời hạn chúng tôi phải hoàn thành sản phẩm để ra mắt khách hàng. Một lần, tôi và một Giám đốc Mỹ thuật phải hy sinh cả kỳ nghỉ cuối tuần để làm việc cho kịp hoàn thành một chiến dịch vào thứ Ba như lời ông ta nói. Nhưng tới thứ Hai chúng tôi mới biết không phải thứ Ba tuần này mà là tuần sau.

Nói vậy là đủ biết, chúng tôi không đời nào trao trái tim mình cho ông ta cả.

12. Thể hiện lòng nhiệt huyết

Bạn thích làm việc với những người chủ động, sôi nổi, những người thích thú với công việc. Những người làm việc cùng bạn cũng thích như vậy.

Hơn tất cả những dạng cảm xúc khác, lòng nhiệt huyết là thứ dễ lan toả nhất. Ánh sáng mà bạn tỏa ra sẽ giúp người khác rạng rỡ hơn, ngọn lửa bạn thắp lên cũng sẽ bùng cháy trong người khác. Không có nó, vẻ uể oải lại ngự trị.

Một người khơi nguồn sáng tạo đầy nhiệt huyết sẽ đem nhiệt huyết ấy đến với tất cả mọi người. Những khó khăn, phản đối, rào cản, những thất bại trong quá khứ, vấn đề tài chính, các quy định, tư tưởng hủ bại, tiêu cực – tất cả sẽ được lòng nhiệt huyết xóa bỏ hết.

Lòng nhiệt huyết cũng sẽ biến những thứ có vẻ bất khả thi trở thành khả thi.

Có thể kết luận điều này bằng câu nói của Emerson: “Không thể đạt được điều gì vĩ đại mà không có lòng nhiệt huyết.”

13. Nhờ họ giúp đỡ

Tìm kiếm sự giúp đỡ từ người khác là cách để xây dựng mối quan hệ thân thiết, cũng giống như việc cho mượn tiền là cách tốt nhất để phá vỡ mối quan hệ đó.

Lẽ dĩ nhiên là làm việc với bạn bè thì vui hơn rất nhiều so với những người không phải là bạn.

Bạn nhờ người khác giúp đỡ cũng quan trọng không kém gì khen ngợi người khác, giống như cách mà John O’Toole đã khen ngợi Glenn (xem phần II, mục 1). Khi bạn nhờ vả cũng có nghĩa là bạn đang bày tỏ lòng trân trọng với những quan điểm và đánh giá của họ.

Hơn thế nữa, bạn còn giúp họ nâng cao hình ảnh bản thân. Điều bạn đang làm nói với họ rằng bạn tin họ có đủ năng lực để đưa ra định hướng, khai triển và xử lý những vấn đề mà công việc của bạn đòi hỏi.

Dĩ nhiên khi bạn nhờ sự trợ giúp, bạn cũng phải chấp nhận những đề xuất của họ hoặc nếu từ chối thì phải có lý do chính đáng. Nếu không, bạn sẽ làm hỏng hết mục đích của lời đề nghị giúp đỡ ban đầu.

14. Loại bỏ từ "tôi"

“Tôi” là một từ gây chia rẽ. Nó chia mọi người thành hai nhóm – một bên là bạn, một bên là tất cả những người còn lại. Một người khơi nguồn sáng tạo phải gắn kết mọi người lại với nhau chứ không phải chia rẽ họ ra. Công ty của bạn giống như một quốc gia, nó không thể tồn tại được trong tình trạng chia rẽ.

Từ “tôi” lại càng không chính xác khi sử dụng để tuyên bố chủ sở hữu của những ý tưởng.

Ray Bradbury – tác giả kinh điển của văn học giả tưởng từng nói với tôi rằng: ông không biết trước được lúc nào kiến thức ông đọc được 20 năm về trước sẽ tình cờ “va chạm” với những gì ông đọc ngày hôm qua và tạo thành ý tưởng mới cho một cuốn sách hay một câu chuyện.

Tương tự như vậy, bạn không bao giờ biết được ai là người đã gieo mầm cho ý tưởng nảy nở trong tâm trí bạn. Đó có thể là một lời nhận xét tình cờ của chồng hoặc vợ bạn? Một biển hiệu bạn thấy trên đường đến công sở? Một ý kiến trong cuộc họp? Vẻ mặt của ai đó? Một ký ức từ thời thơ ấu? Một bộ phim? Bài hát? Bài thơ? Bạn mắc nợ hàng triệu người cho mỗi ý tưởng, mỗi giải pháp, mỗi đề xuất của mình.

Hãy học nói từ “chúng ta”. Nó chính xác hơn và có tính gắn kết hơn. Nó cũng làm cho công việc trở nên vui vẻ hơn, bởi vì nó đem lại niềm vui cho người được nhận công trạng và khiến họ có tinh thần trách nhiệm hơn với thành công của công ty.

15. Giả ngốc

Đặt ra những câu hỏi ngốc nghếch, nói những điều ngớ ngẩn. Hãy cứ ngây ngô. Hãy cứ vô lý. Hãy cứ phi lý. Hãy cứ thiếu thực tế. Hãy cứ đuổi theo những nhiệm vụ khó khăn. Thách thức các giả định. Phá bỏ các quy tắc. Hành động như một đứa trẻ. Chơi đùa. Đón nhận cơ hội. Và mắc sai lầm.

Khi những người làm cùng bạn thấy bạn như thế, họ cũng sẽ không sợ nếu giống như vậy.

Và nếu họ không làm được như vậy, họ sẽ khó lòng tìm thấy những ý tưởng đáng lẽ sẽ tìm thấy.

16. Tự tạo niềm vui

Hãy thả lỏng đi. Hãy thư giãn. Mỉm cười. Cười phá lên. Thích thú với chính mình.

Nếu bản thân bạn còn không vui vẻ, thật khó để khiến những người xung quanh vui vẻ được.

Và nếu họ không vui vẻ, họ sẽ chẳng đời nào tìm thấy những ý tưởng còn đang ẩn giấu.