Chương 11

KHI CHÀNG TRAI TRẺ QUYẾT ĐỊNH SỰ NGHIỆP CỦA NGƯỜI ĐÀN ÔNG TƯƠNG LAI

Có một câu ngạn ngữ cổ: “Uốn cây từ thuở còn non, dạy con từ thuở con còn đương thơ.” Một mục sư sẽ nói: “Chỉ cần cho tôi năm năm đầu đời của đứa con nhà các vị, tôi sẽ chẳng quan tâm các vị làm gì với toàn bộ những năm sau đó nữa.”

Đó chỉ là cách nói khác nhằm diễn dạt rằng những bước đi đầu tiên của các bạn trẻ khi vào đời có ảnh hưởng rất lớn đến toàn bộ sự nghiệp tương lai của họ. Những người ở độ tuổi trung niên có ai từng ngừng lại suy nghĩ về mọi điều mình từng làm kể từ khi trưởng thành nhằm hiện thực hóa những kế hoạch đã đề ra từ thời niên thiếu? Các bạn có bao giờ nhận ra chàng trai ngày xưa có vai trò quan trọng trong việc làm nên người đàn ông hiện tại đến mức nào?

Khi còn trẻ, bạn chẳng hề mảy may nhận ra lựa chọn của mình thực sự có ý nghĩa thế nào đối với tương lai, hay nhận ra những hệ quả nghiêm trọng nảy sinh từ những quyết định dường như chẳng hề hệ trọng cũng như nền tảng học vấn của bạn. Có thể bạn nghĩ rằng việc chuẩn bị thi vào đại học, chuẩn bị cho sự nghiệp là chẳng đáng, bởi bấy giờ bạn đâu thấy được tương lai xa dài. Khi còn là một chàng trai trẻ nhận công việc chạy vặt cho cửa hàng, tiệm giặt, văn phòng của một nhà vật lý hoặc cửa hàng máy móc, bạn đã chẳng hề nhận ra rằng tương lai sáng lạn của mình sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi lựa chọn đó.

Mỗi ngày trong đời ta đều là hệ quả của lựa chọn ta đưa ra ngày hôm trước. Từ đó đến giờ, bạn vẫn đi cùng một hướng đi ấy. Điều này cho thấy tầm quan trọng không thể đo đếm hết của việc các bạn trẻ cần có khởi đầu đúng đắn, đi đúng hướng và có tầm nhìn đúng đắn trong đời, được đào tạo phù hợp để có một sự nghiệp thành công. Các bạn trẻ nên gây dựng những nền tảng thật sâu, rộng, vững chắc để công trình đời họ được chắc chắn và trở thành tượng đài vĩnh cửu đúng như nó vốn phải như vậy.

“Nếu định làm điều gì đó lâu dài cho một con người bình thường, bạn phải bắt đầu trước khi người đó trưởng thành,” Theodore Roosevelt[22] nói. “Cơ hội thành công nằm nơi chàng trai trẻ, chứ không phải nơi người đàn ông.” Sẽ là một cảnh tượng đáng tiếc khi phải thấy một bạn trẻ chôn chân trong một công việc nào đó cả đời – việc vốn chẳng hề phù hợp với năng lực hay tính cách của anh ta. Và dù thế nào đi chăng nữa thì viễn cảnh dễ xảy ra nhất trong tình huống này là sự giậm chân tại chỗ hoặc thất bại nặng nề!

Những chàng trai, cô gái trẻ của chúng ta là tài sản quan trọng của quốc gia. Thế nhưng nhận định của họ thì chưa chín chắn, những con người chưa đủ trí tuệ đó có quyền đòi hỏi rằng mình sẽ không trở thành một chiếc vung tròn cố gắng đậy cái nồi méo chỉ vì chưa đủ khả năng đưa ra quyết định sáng suốt. Chưa hiểu được bản tính của mình, cũng chưa có lợi thế từ kinh nghiệm phong phú, họ nên được đặt dưới sự giám sát của những con người sáng suốt đến khi năng lực, khả năng thích nghi đã được nâng cao để quyết định họ nên lựa chọn nghề nghiệp nào để thể hiện được bản thân một cách đủ đầy, hoàn thiện nhất.

Điều này không chỉ mang đến khả năng thành công lớn hơn hẳn cho những chàng trai cô gái đó, mà còn cho họ niềm hạnh phúc lớn vô bờ so với những gì họ phải nhận lấy khi lựa chọn sai lầm.

Tất cả chúng ta đều sẽ thành công nếu sớm lựa chọn đúng chỗ trong cuộc sống. Tôi hiếm khi thấy một người lười biếng ì ạch khi được làm công việc mình yêu thích. Tất cả chúng ta đều lười biếng khi phải làm việc mình chán ghét và cảm thấy cực nhọc. Chúng ta không lười khi làm những việc mà mình đặt trái tim vào đó. Vô số cậu bé từng bị đánh đập, ngược đãi vì lười biếng lại trở thành những người đàn ông tuyệt vời hơn hẳn so với người cha từng ngược đãi họ. Họ lười biếng chỉ đơn giản vì họ không phù hợp để làm những công việc mà họ bị buộc phải làm.

Tâm trí của một đứa trẻ rất nhạy cảm, dễ uốn nắn, dễ tiếp thu các gợi ý, đồng thời dễ bị tác động. Một người cha có thể vô thức khiến điều đó đi ngược với tiếng gọi trong tâm đứa con, khi mà đứa bé hoàn toàn phù hợp hơn với một chuyên môn khác, nếu cứ không ngừng gợi ý cho con rằng ông rất nôn nóng được thấy nó bước vào lĩnh vực này lĩnh vực kia ngay sau khi rời ghế nhà trường. Ông có thể mang con đến văn phòng hoặc cửa hàng vào những ngày thứ Bảy, ngày nghỉ để phụ việc, không ngừng gợi ý rằng việc tham gia vào ngành nghề này sẽ là điều rất tuyệt cho nó. Có thể đứa bé vẫn chưa phát triển được thiên hướng đáng kể gì đối với các lĩnh vực khác, nhưng một khi đã có được lựa chọn, nó sẽ thấy rằng các gợi ý từ cha đã bám rễ chặt trong tâm trí, hoàn toàn đè bẹp khả năng nó đưa ra được một lựa chọn độc lập.

* * *

Mỗi ngày trong đời ta đều là hệ quả của lựa chọn ta đưa ra ngày hôm trước. Từ đó đến giờ, bạn vẫn đi cùng một hướng đi ấy. Điều này cho thấy tầm quan trọng không thể đo đếm hết của việc các bạn trẻ cần có khởi đầu đúng đắn, đi đúng hướng và có tầm nhìn đúng đắn trong đời, được đào tạo phù hợp để có một sự nghiệp thành công.

* * *

Có thể cậu bé đã kiếm được ít tiền từ công việc nào đó ngoài giờ lên lớp, khả năng kiếm tiền có sức hút rất mạnh mẽ đối với các cậu bé. Trí tưởng tượng sinh động của trẻ cho chúng nghĩ đến việc có được cả nghìn điều đáng thèm muốn bằng khoản dành dụm nhỏ nhoi. Cũng có thể cậu bé tìm được một công việc để giúp thêm chút đỉnh cho thu nhập ít ỏi của gia đình. Có thể cậu ta cảm thấy được khuyến khích khi được tăng lương, điều này chỉ càng nhấn chìm tiếng nói bên trong cậu vốn vẫn luôn hướng về một điều khác. Tất cả những yếu tố này đều có sức ảnh hưởng mạnh mẽ và sẽ cản đường cậu đưa ra một lựa chọn sáng suốt.

Các bạn trẻ rồi sẽ trở thành người trưởng thành, từ bộ dạng, thái độ của họ, chúng ta dễ dàng thấy được liệu họ đã đủ khả năng đưa ra lựa chọn sáng suốt hay chưa. Nhưng nếu họ đã phạm sai lầm, thì thường là đã quá trễ. Chàng trai trẻ trước kia đã trở thành “cha” của người đàn ông lúc này. Tất nhiên, anh ta vẫn có thể từ bỏ lựa chọn của chàng trai trẻ, nhưng thói quen có sức ghìm giữ rất mạnh, mối nguy mất hết những thành quả góp nhặt được qua năm tháng lao động vất vả khi vứt bỏ hết và đi theo con đường khác khiến người đàn ông vẫn ở nguyên vị trí sai lệch kia, chỉ vì chàng trai trẻ ngày xưa đã quyết định thay anh ta – khi mà cậu ta không có khả năng nhận định của một người trưởng thành lẫn khả năng phán đoán.

Chỉ sức mạnh tâm trí và lòng quả quyết không đủ để vung tròn đậy kín được nồi méo. Có những khuyết thiếu căn bản khi người ta phải làm một công việc bị ép buộc. Thật ác khi buộc một chàng trai chưa bao giờ làm được việc gì liên quan tới máy móc, hay thậm chí chưa bao giờ đóng đinh hay cưa một tấm ván cho thẳng thớm, phải vào xưởng máy móc làm những công việc về cơ khí. Sự tự nguyện, chân thành, toàn tâm, vui vẻ, nhiệt huyết mới là những điều quan trọng, mà những điều này không thể nào mua hay ép buộc được.

Làm thế nào mà một nghệ sĩ bẩm sinh có thể cảm thấy hạnh phúc, thành công trong một văn phòng luật khi mà lúc nào cậu ta cũng mơ tưởng đến việc vẽ tranh, và trí não cậu ta thì bùng cháy những ý tưởng nghệ thuật? Ý chí đơn thuần không đủ để khuất phục được tâm tính. Khi các chàng trai nhận ra rằng họ không phù hợp với công việc đang làm, họ mất đi cả tinh thần lẫn sự tự tin vào bản thân, họ nghĩ mình chẳng là gì cả. Thoái chí là kẻ thù khó đánh bại của hiệu suất. Những chàng trai trẻ không có được động lực như những người đàn ông đã đạt ít nhiều danh tiếng trên thế giới. Họ dễ bị thoái chí, vì họ không có thứ thuốc thần là những thành công chống đỡ sau lưng.

Khi bị buộc phải làm điều mà tâm tính ngăn cấm, tự nhiên họ sẽ bị rơi vào trạng thái thoái chí, nảy sinh các thói quen bất cẩn, hờ hững, rồi dần dà trở nên tệ hại. Họ không hiểu được tại sao công việc của mình không tương xứng với hoài bão, rồi cuối cùng kết luận rằng hoài bão của mình chẳng hơn gì một trò cười. Sau khi mất đi ý chí, họ dễ dàng trở thành một người vô danh tiểu tốt.

Một trong những điểm yếu của tuổi trẻ là thường xuyên nghi ngờ khả năng của mình vì nó chưa bao giờ bị thử thách. Nếu có một loạt những thành công nối dài để tự khích lệ, thì khi gặp trở ngại, họ sẽ không chùn bước, không nhanh chóng nản lòng. Khi một người trưởng thành bị thoái chí, toàn bộ lịch sử những thành công trong quá khứ sẽ không ngừng nhắc nhở họ rằng tảng mây đen kia rồi sẽ hé mở ánh sáng, rằng mọi việc rồi sẽ tốt hơn những gì họ hình dung. Thế nhưng, những người trẻ không có các thành công tương tự, họ hẳn nhiên sẽ chìm trong ngờ vực về kết quả từ nỗ lực của mình, về thành công từ những điều họ làm, do đó những lời ngợi khen và khuyến khích sẽ là một sự thay thế tuyệt vời cho kinh nghiệm.

Tất nhiên, các bậc phụ huynh và giáo viên nên cẩn thận, đừng để các bạn trẻ tin rằng họ có thể làm được những điều mà họ vốn không thể. Tuy nhiên ,những lời khen ngợi, khích lệ có suy xét sẽ là liều thuốc tiếp thêm sức mạnh cho giới trẻ. Mặt khác, không ý chí hay khả năng lãnh đạo nào có thể giúp họ chiến thắng nếu bị phụ huynh, thầy cô chế giễu, chê bai. Phải có cá tính cực kỳ mạnh mẽ mới làm được điều này. Khuyến khích, khen ngợi nhiều tốt hơn cả nghìn lần so với việc chê bai, giễu cợt.

Hãy khiến con cái cảm thấy rằng bạn tin vào chúng, tin rằng chúng sẽ đạt được điều gì đó trên đời. Điều này sẽ khuyến khích chúng tin vào bản thân. Chúng biết rằng bạn có nhiều kinh nghiệm hơn rất nhiều so với chúng, và nếu bạn không ngừng nói với chúng rằng chúng ngu ngốc, khờ khạo, rằng chúng sẽ chẳng bao giờ đạt được điều gì, tự nhiên chúng sẽ tin rằng điều bạn nói là đúng.

Chẳng ai có vai trò to lớn như người mẹ, và thường đức tin, lời khen, lời trấn an sẽ phủ định lời chê bai, phê bình, giễu cợt từ người cha, nhờ đó cứu đứa trẻ khỏi điều có thể đã ảnh hưởng tiêu cực tới cuộc đời nó. Trong số những cảnh tượng đáng tiếc nhất tôi từng chứng kiến có cảnh những người đàn ông và phụ nữ đến tận tuổi trung niên mà không có tài năng gì, không có tiếng tăm, không có kỹ năng và biệt tài, không có nhà, không có tương lai, tất cả chỉ vì họ đã chọn một lối rẽ sai lầm, đã dấn bước sai đường thời tuổi trẻ. Suốt đời, họ phải làm chiếc vung tròn cố đậy cái nồi méo, dù họ đã làm việc chăm chỉ, tận tâm. Họ không làm được việc lớn, từ đầu đến cuối chỉ khám phá được một phần về bản thân; phần năng lực lớn hơn trong họ luôn chống đối và giễu cợt họ, trong khi chúng phải chờ được hiển lộ, được phát triển và được sử dụng.

Thật tệ cho một người cẩu thả, lười biếng, không hoài bão, phải sống cuộc đời thất bại, nhưng sẽ thật sự bi kịch nếu một con người chân thật, chăm chỉ phải sống trong dày vò với những khát khao mãnh liệt trong tim không được thỏa mãn. Những hoài bão, những khát khao bị cản trở đó sẽ dẫn đến sự đọa đày.

Chính ý thức rằng mình có khả năng làm được hơn hẳn hiện tại mới là sự tra tấn kinh khủng. Mọi người trẻ bình thường đều khởi đầu với số vốn nhất định để khởi sự: sức khỏe tốt, trí óc tốt, nền tảng kiến thức tương đối. Riêng việc sẽ làm gì với toàn bộ những điều đó thì lại phụ thuộc hoàn toàn nơi họ.

Chương 12

NHÂN VIÊN BỊ THUI CHỘT

"Tôi nài xin anh,” Garfield nói, “đừng bằng lòng dấn thân vào bất cứ ngành nghề nào không đòi hỏi và thúc đẩy những bước tiến không ngừng về trí tuệ.”

Có hàng nghìn người, không lưu tâm đến lời khuyên thông thái này đang giậm chân tại chỗ ngày qua ngày, họ làm việc như một cái máy, không hề nghĩ gì tới việc phát triển bản thân! Một chàng trai trẻ tại một nhà máy nói rằng: “Tôi đã khoan rất nhiều lỗ trên bộ phận đó suốt nhiều năm, nhưng vẫn chưa bao giờ thấy cỗ máy mà bộ phận đó được lắp vào.”

Tôi biết rất nhiều nhân viên làm việc nhiều năm, vận hành một chiếc máy làm ra một loại đinh ốc, then cài, bánh răng hoặc bộ phận máy móc nào đó, đến mức họ gần như trở thành một cỗ máy hệt như cỗ máy họ vận hành.

Loại công việc như vậy liệu có thể mang lại giá trị giáo dục gì? Có điều gì trong đó khơi gợi được năng lực, sức mạnh để làm nên một con người chân chính? Liệu nó có mang lại cơ hội nào để khai mở sáng kiến, sự tháo vát, tính sáng tạo của một con người? Đâu là khả năng để mở rộng trí tuệ khi mà họ chẳng cần phải lập kế hoạch, nghĩ đến tương lai, hay dành dụm cho trường hợp khẩn cấp?

Tôi biết những người viết tốc ký sở hữu tố chất tuyệt vời nhưng từng bị làm sa sút tinh thần và bị kìm hãm bởi thiếu đi món ăn tinh thần do chìm trong việc viết thư đầy máy móc ở một cơ sở kinh doanh bình thường, nơi thư từ gần như được sao chép, và bộ não chẳng cần phải tư duy độc lập. Bộ não của họ không được thử thách, không phải nỗ lực giải các vấn đề quan trọng. Họ thực sự không được làm gì sáng tạo, mà chỉ có sáng tạo mới thực sự khiến chúng ta lớn lên.

Có hàng trăm nghìn người trên khắp đất nước này thực ra chỉ tư duy như những đứa trẻ, bởi họ luôn làm những công việc máy móc, lặp đi lặp lại, chẳng hề đòi hỏi suy nghĩ, lập kế hoạch. Hệ quả là bộ não của họ có đầy những tài nguyên chưa được khai phá, phát triển, rồi họ sẽ chết với những điều quý nhất vẫn bị ẩn giấu và chưa từng phát triển khả năng của họ một chút xíu nào.

“Thế nhưng,” những nhà quan sát nói, “không thể có chuyện tất cả mọi người làm việc cho chính mình. Phần đông mọi người được sinh ra để lao động trong các nhà máy, làm người vận hành, làm thư ký hay làm cấp dưới.” Không con người bình thường nào được sinh ra để làm cấp dưới. Thứ chướng ngại giới hạn anh ta nằm trong chính bộ não của anh ta. Không số phận nào có thể làm tàn lụi hoài bão của bạn và nói với bạn rằng bởi vì ông A hay bà B phải có hàng trăm nghìn nhân viên, cho nên bạn phải là một trong số các nhân viên đó. Điều đó hoàn toàn phụ thuộc vào bạn. Tất nhiên, nếu bạn sẵn lòng làm một bánh răng trong cỗ máy của người khác, sẽ chẳng ai ngăn cản bạn cả. Nhưng đừng kỳ vọng rằng với vai trò một bánh răng bạn sẽ làm được điều lớn lao nhất với khả năng của mình.

Những bạn trẻ tham vọng nên suy nghĩ thật nhiều lần trước khi quyết định dấn thân vào một công việc sẽ ngăn trở sự phát triển của họ, biến họ thành một cỗ máy. Họ nên lựa chọn một công việc có thể khơi dậy con người chân chính trong mình, công việc sẽ phát triển những khả năng lớn nhất, những sức mạnh lớn nhất – những sức mạnh đó là vượt trội nơi những con người làm được những điều lớn lao trên thế giới, những điều để người khác noi gương. Họ nên chọn một công việc giúp phát triển sáng kiến, năng lực sáng tạo của họ tới mức cao nhất – một công việc sẽ khơi dậy các phẩm chất chiếm ưu thế trong một con người chân chính, vững mạnh.

Tất cả chúng ta đều biết rằng những người chủ, quản lý, giám đốc, những người gánh trách nhiệm lớn hơn rất nhiều so với công nhân, sẽ được phát triển năng lực nhanh chóng hơn nhiều. Điều này không nhất thiết đồng nghĩa với việc người làm chủ và quản lý có nhiều năng lực thiên bẩm hơn, mà vì vị trí của họ đòi hỏi những năng lực đó phải hiển lộ. Không có gì làm thui chột một nhân viên nhanh hơn cảm giác rằng anh ta đang làm công việc của một nhân vật vô danh. Điều đó khiến anh ta bị xem nhẹ, hủy hoại năng lực của anh ta – chưa kể đến tác động tới phẩm chất đạo đức của anh ta.

Đạo đức của một người sẽ suy đồi nếu anh ta phải làm mãi công việc mà bản thân không muốn, đặc biệt nếu đó là công việc không trong sạch. Việc một người lê lết suốt nhiều năm trong chán nản làm công việc mà phần lớn lao hơn trong anh ta chống lại không chỉ là việc tệ hại mà nó còn hủy diệt luôn sự tự tin, hiệu quả làm việc của người đó. Chẳng ai có thể tiếp tục làm việc đó mãi nếu cho rằng nó sai, ngay cả khi nó giúp họ kiếm sống, mà không bị tha hóa hay suy đồi đạo đức. Những tiêu chuẩn sống, những nguyên tắc đạo đức, lý tưởng của họ sẽ bị đổi thay.

Không ai đúng đắn khi chọn một việc không liên tục kích thích, khơi dậy hoài bão trong mình, chỉ vì nó trong sạch, danh giá hay phù hợp với khả năng, trong khi vốn có thể tránh làm điều đó. Chính ý thức về việc làm điều đó, điều tạo ra cảm giác suy đồi đạo đức, điều được sự đồng thuận của con người chân chính trong mình, đang làm ta chết mòn, thoái chí và tệ hại dần. Còn cảm giác rằng mình đang có công việc tuyệt vời, rằng mình đang làm rất tốt, công việc phù hợp với bản tính của mình, sẽ là liều thuốc đại bổ. Công việc đó sẽ nâng giá trị của ta vì nó khơi gợi được những điều tốt đẹp nhất thay vì dở nhất trong ta, giúp ta không ngừng tiến bộ thay vì tàn tệ, đi vào lối mòn.

Không cảm giác nào sánh được với cảm giác ta đang thức tỉnh và tiến bộ, rằng ta đang thể hiện những gì cao quý, tốt đẹp nhất thay vì những gì thấp kém, thô lỗ. Ta chẳng thể hạnh phúc trừ khi hoàn thành việc tự khai mở tiềm năng trong mình. Nếu nó bị bóp nghẹt, nếu chỉ được thể hiện một phần khả năng, nếu chỉ dùng đến phần kém nhất trong khi phần tốt nhất trong mình luôn kêu gào được khơi dậy, thì ta sẽ không cảm nhận được sự chấp thuận, tán đồng vốn giúp ta phát triển, trưởng thành hơn. Thật không may cho ai cảm thấy mình đang ở một vị trí khiến họ sa sút dần thay vì cao quý và lớn mạnh hơn, hay cảm thấy mình đang ở một vị trí bất ổn, đang làm điều mà bản tính tốt đẹp hơn trong họ chống đối. Một nửa của trận chiến cuộc đời dành cho việc tìm thấy đúng vị trí, từ đó ta mới có thể cảm nhận được toàn bộ năng lực của mình hướng về một mục tiêu. Không ai làm được tốt nhất trừ khi huy động toàn bộ nhiệt huyết, sự mê say có trong mình.

* * *

Những bạn trẻ tham vọng nên suy nghĩ thật nhiều lần trước khi quyết định dấn thân vào một công việc sẽ ngăn trở sự phát triển của họ, biến họ thành một cỗ máy.

* * *

Sự khác biệt là vô cùng lớn giữa làm việc trong hứng khởi, không ngừng được khích lệ và làm việc trong ai oán, bị ép buộc thay vì tự nguyện dấn bước một cách sôi nổi, hào hứng và nhiệt huyết. Công việc của chúng ta nên không ngừng khơi dậy phần tốt đẹp nhất trong mỗi người. Thay vì cản trở chúng ta, nó nên không ngừng khích lệ trí tưởng tượng của chúng ta. Đó là cách mà tất cả các khám phá, phát minh tuyệt vời nhất được ra đời.

Rất nhiều thiên tài phát minh chìm lấp trong đời vì thường những ai thể hiện thiên hướng phát minh đều bị điều hướng vào một lĩnh vực khác do nhu cầu kiếm sống cho bản thân hoặc những người khác, cho đến khi họ bị lôi đi quá xa khỏi bản tính của mình đến mức không thể quay lại với nó nữa. Thực vậy, hầu hết những chàng trai có thiên hướng phát minh đều không có dụng cụ hoặc không được đào tạo kỹ thuật để phát triển các ý tưởng của họ. Nhưng nếu những bạn trẻ tài năng này được học trong một ngôi trường phát minh, họ sẽ không ngừng được khơi dậy khả năng trong mình. Chỉ riêng việc một số đông những người có khả năng phát minh được tụ họp lại đã là nguồn cảm hứng không ngừng kích thích toàn bộ khả năng tiềm ẩn. Ở đó còn có tinh thần ganh đua, thứ thuốc bổ tuyệt vời cho các nhà phát minh trẻ. Bất kể họ khám phá được gì, tiến bộ ra sao, phát minh ra những gì trong ngôi trường đó, thì nó cũng khuấy động hoài bão của những người khác, khiến họ muốn vượt lên và xem mình có thể làm được gì.

Ai mà biết những phát minh, cải tiến, phát hiện nào chúng ta sẽ được hưởng thụ ngày nay nếu những con người như Edison, Bell, Thompson và Morse, cùng toàn bộ những nhà phát minh, khám phá vĩ đại của chúng ta có được lợi thế là được đào tạo trong một ngôi trường phát minh vào thời của họ chứ? Đó sẽ là động cơ thúc đẩy cực lớn đối với quá trình phát triển! Hẳn là một bước tiến dài cho nền văn minh! Điều quan trọng hàng đầu là mọi chàng trai cô gái có năng lực phát minh nên được khích lệ và tạo điều kiện để phát triển tài năng, vì điều đó không chỉ rất có ý nghĩa với một cá nhân, mà còn cả với nền văn minh. Hãy tìm kiếm tài năng đặc biệt của bạn. Hãy khai phá nó mỗi ngày, bất kể công việc bạn làm là gì. Nếu nó phù hợp với những nhiệm vụ mà bạn thường xuyên phải thực hiện thì lại càng tốt hơn.

Chương 13

VÀO ĐỜI MUỘN

Hầu hết mọi người không bắt tay làm công việc của đời mình đủ sớm. Họ thiếu mục tiêu rõ ràng, thiếu sự chắc chắn về điều mình nên làm để kiếm sống, không gắn bó chặt chẽ với sự nghiệp, và hệ quả là họ mất đi nhiều năm quý giá, thứ không thể mua lại được, khoảng thời gian mà kinh nghiệm liên quan tới sự nghiệp trong tương lai của họ sẽ đem lại giá trị không thể tính đếm. Sau 21 tuổi, không ai có thể học tập được nhiều thứ cùng lúc như trước nữa.

Tuy vậy, sự thật là vô số người không chủ động bắt đầu sự nghiệp của mình, không chọn lấy công việc tương lai cho đến tận khi 28 hoặc 30 tuổi. Điều đó nghĩa là gì? Nghĩa là tám năm không thể mua nổi đó gần như mất không, chẳng giúp gì được cho sự nghiệp tương lai của họ. Nhiều người trong số những bạn trẻ này chẳng hề làm gì đáng kể trong suốt những năm tháng bị lãng phí đó. Họ làm thứ này một chút, thứ kia một chút, đánh mất những kinh nghiệm quý báu vì không ngừng nhảy từ chỗ này sang chỗ khác.

Giờ thì, bạn của tôi, hãy nghĩ đi, những năm tháng đó sẽ đáng giá với bạn nhường nào nếu bạn lao động chăm chỉ, nỗ lực kiên cường, dốc hết nhiệt huyết và cống hiến cho con đường sự nghiệp của mình. Hãy nghĩ xem bạn có thể học được nhiều cỡ nào, bạn sẽ có được bước tiến dài ra sao nếu suốt những năm đó, thay vì liên tục phung phí thời gian, bạn đã dấn bước vào con đường đến với nghề nghiệp tương lai của mình!

Chúng ta đã nghe rất nhiều lời than thở và chỉ trích về tình trạng thiếu kinh nghiệm thực tế của những chàng trai học đại học, nhưng ít nhất họ cũng được những kiến thức hữu ích, những rèn giũa về tâm trí đáng giá sẽ giúp họ rất nhiều về sau, cho dù họ có bỏ lỡ nhiều cơ hội để có những kinh nghiệm thực tế giá trị trong bốn đến bảy năm quý giá đó. Nhưng chúng ta đang chỉ nói về những người không học đại học, thậm chí chưa bắt đầu sự nghiệp, chưa xác định lĩnh vực cho mình cho đến mãi sau lứa tuổi tốt nghiệp đại học trung bình.

Hãy nghĩ xem bạn sẽ mất đi những gì suốt bao năm đó khi cứ mãi đợi chờ tới lúc xác định được công việc thực sự của đời mình! Không gì có thể thay thế được niềm hân hoan đến từ năng lượng, nhiệt huyết và sự tiến bộ trong những tháng năm tuổi trẻ đó. Giả sử ở tuổi 28 hoặc 30, bạn tìm được chính mình và bắt tay vào sự nghiệp. Hãy nghĩ xem bạn đã mất bao nhiêu sức mạnh để thích nghi, bao nhiêu sự nhạy bén! Bạn biết đấy, thật khó để học thuộc lòng một bài thơ, hay những quy tắc, ngay cả sau độ tuổi 21 hoặc 22. Mọi sự cũng sẽ khó khăn hệt như vậy khi bạn cố gắng học các nguyên lý kinh doanh hay những kiến thức nền tảng của một nghề nghiệp khi đã ở độ tuổi 28 hoặc 30.

Những năm tháng quý báu, không thể mua lại với khả năng nắm bắt nhanh và thích nghi tốt đó là thứ mà tôi tha thiết có! Ngay cả khi bạn làm việc cực nhọc, nếu cứ thử hết lĩnh vực này đến lĩnh vực khác, không ngừng vứt bỏ những kinh nghiệm đã có, thử những thứ mới, tạo ra thói quen đáng buồn là luôn dịch chuyển từ chỗ này sang chỗ khác, nhiễm thói thích phiêu lưu, bị suy yếu khả năng gắn chặt với một thứ duy nhất – vốn là bí mật lớn của thành công – hãy xem bạn sẽ phải vượt qua những gì nếu chờ đến tận tuổi 28 hoặc 30 mới xác định lĩnh vực cho mình! Thói quen không tập trung, cứ thay đổi từ thứ này sang thứ khác, từ đó lãng phí những năm tháng quý báu là trở ngại cực lớn trên đường tới thành công. Bạn sẽ không bao giờ làm được điều gì thực sự lớn lao nếu không bắt tay vào công việc của đời mình, nếu không tập trung đàng hoàng vào điều mình được sinh ra để làm.

Bất kể bạn có cố gắng làm việc vất vả tới đâu, thì việc làm thứ này một chút rồi lại chuyển sang thứ kia một chút sẽ khiến các nỗ lực của bạn trở thành vô nghĩa. Chính sự kiên trì mới là điều giá trị. Sự kiên trì, liên tục cố gắng trong một lĩnh vực, được hỗ trợ bởi mục tiêu cao đẹp mới là dạng nỗ lực sẽ đưa đến thành công. Khởi đầu sự nghiệp từ sớm là thế mạnh hết sức lớn lao. Các công ty bảo hiểm nhân thọ nói với chúng ta rằng, trong số 100 người khỏe mạnh ở tuổi 25, sau 40 năm, chỉ có 1 người giàu, 4 người khấm khá, 5 người tay làm hàm nhai đủ sống qua ngày, 54 người phụ thuộc vào bạn bè, người thân hoặc các quỹ từ thiện, và 36 người đã chết.

Không nhiều bạn trẻ biết được điều mà mình muốn. Phần đông trong số họ, khi bước vào đời, hoàn toàn mơ hồ về tương lai, không quyết định được sự nghiệp của mình. Bạn thấy đấy, vào đời muộn là thiệt thòi kinh khủng, khi mà đến thời điểm rất trễ trong đời họ mới nhận ra mình muốn làm gì. Một mục tiêu kiên định sẽ thay đổi được mọi thứ, ngắm thẳng đến nó từ sớm sẽ giúp rút ngắn con đường.

“Khởi đầu đúng ngay lúc này” là một phương châm tốt. Tôi biết một người đàn ông đã 30 tuổi vẫn chưa biết mình sẽ làm gì để kiếm sống. Đúng, có tới hàng nghìn, hàng chục nghìn người như thế. Thật là một điều xui xẻo khi phải trải qua sinh nhật thứ 21 mà chẳng hề biết mình sẽ làm gì để kiếm sống, không có lựa chọn cho cuộc đời, một lựa chọn khơi dậy được những điều tốt đẹp nhất trong con người, lựa chọn kích thích toàn bộ nhiệt huyết, năng lượng trong ta, lựa chọn sẽ đem đến niềm hứng khởi vô bờ, đưa ta thành nghệ sĩ thay vì một tay thợ tầm thường.

Các chàng trai, các cô gái, đừng chờ đến tận khi trưởng thành mới quyết định sẽ trở thành ai, sẽ làm nghề gì để giúp cho thế giới. Thay vì xây dựng những lâu đài trong không trung và tưởng tượng được trở thành nam anh hùng, nữ siêu nhân trong các tình huống chẳng thể xảy ra, trong một thế giới ảo tưởng, hãy làm những nam anh hùng, nữ siêu nhân mỗi ngày trong thế giới thực. Các chàng trai cô gái ngày nay sẽ là những người đàn ông, những phụ nữ của ngày mai. Vậy thì, ngay từ hôm nay, hãy bắt đầu dựng xây nền móng cho tòa lâu đài của bạn, không phải trong không khí, mà trên nền đất cứng, rồi khi ngày mai đến, bạn sẽ ở trạng thái sẵn sàng. Hãy quyết định từ sớm rằng bạn sẽ là ai, rồi giá trị của bạn với thế giới sẽ được nhân lên.

* * *

Hãy nghĩ xem bạn sẽ mất đi những gì suốt bao năm đó khi cứ mãi đợi chờ tới lúc xác định được công việc thực sự của đời mình! Không gì có thể thay thế được niềm hân hoan đến từ năng lượng, nhiệt huyết và sự tiến bộ trong những tháng năm tuổi trẻ đó.

* * *

Đừng tưởng rằng mình còn quá trẻ. Thomas A. Edison, người thợ điện vĩ đại, đã làm thí nghiệm hóa học ngay từ khi 12 tuổi. Frances E. Willard, người lãnh đạo phòng trào chống rượu mạnh vĩ đại, với sự hỗ trợ của người anh em Oliver, đã thành lập một tờ báo ở tuổi 14, và họ thường xuyên nói về việc mình sẽ là ai, sẽ làm gì khi lớn lên. Khi còn là một cậu bé nghèo, MacMahon vĩ đại được nghe người ta nói rằng cậu có thể trở thành bất cứ ai mình muốn nếu cứ chăm chỉ làm việc và không ngừng suy nghĩ về điều đó.

“Vậy thì cháu sẽ trở thành một Thống chế của nước Pháp,” cậu bé nói. Về sau, cậu không chỉ trở thành Thống chế của Pháp, mà còn làm tới Tổng thống. Lucy Stone, người bênh vực quyền được giáo dục ở cấp cao hơn và bình đẳng cho nữ giới, đã quyết chí từ khi chỉ mới là một cô nhóc rằng mình sẽ vào đại học rồi tốt nghiệp. Bà đã làm được. Bà nhặt quả mọng, hạt dẻ, đem bán lấy tiền mua sách, rồi cuối cùng đã tốt nghiệp trường Oberlin, trường đại học duy nhất nhận nữ sinh lúc bấy giờ. Bạn hãy quyết định mình sẽ trở thành ai, và mình sẽ làm gì. Đừng mơ mộng nữa! Hãy suy nghĩ và làm việc ngay bây giờ!

Chương 14

BẠN ĐANG HƯỚNG VỀ ĐÂU?

Tôi không biết bao nhiêu người trong chúng ta nhận ra rằng thái độ đối với cuộc sống chính là yếu tố cốt lõi để vươn tới thành công. Nếu chúng ta quyết tâm rằng mình sẽ thành công, thì không điều gì cản bước nổi chúng ta. Nhưng nếu chúng ta có những suy nghĩ sợ hãi, nó sẽ đánh tan mọi nỗ lực. Chừng nào chúng ta còn bám lấy lối tư duy của người nghèo, mối liên kết bền chặt với cái nghèo vẫn còn đó, và chúng ta cứ mãi sống trong đói nghèo.

Chừng nào chúng ta còn bám lấy những suy nghĩ về cái nghèo, bệnh tật, ốm yếu, thất bại, chừng đó chúng ta còn hướng về phía chúng, và sẽ không bao giờ thoát được chúng cho tới khi quay lưng, hướng về phía ánh sáng để những bóng đen tối tăm kia rớt lại phía sau. Chính thái độ sai lầm trước cuộc sống, chính việc bám lấy suy nghĩ sợ hãi, lo âu, thiếu niềm tin vào bản thân, khiến cho tâm trí chúng ta tiêu cực và kém hiệu quả.

Nói cách khác, chúng ta không ngừng ngăn trở thành công của mình bằng cách làm xấu đi những suy nghĩ về sự thịnh vượng, thành công. Chúng ta không thể đi theo hướng ngược lại với hướng mà mình đang nhìn về. Khi quay mặt về phía những nghi ngại, sợ hãi, nghĩa là chúng ta đi về phía chúng. Chúng ta sẽ luôn luôn đi về phía mà ta nhìn về, phía của những suy nghĩ, những sợ hãi, lo âu, băn khoăn, hoặc phía của lòng tin và sự tự tin.

Vô số người lạc lõng vì suốt đời họ không hướng về đúng phía. Thái độ trong tâm trí họ đã sai, nên họ không bao giờ tìm được đúng vị trí của mình. Thứ chiếm lĩnh tâm trí bạn sẽ quyết định hướng bạn đi. Hầu hết mọi người đều bước tới bước lui giữa thành công và thất bại. Có được chút dũng cảm, họ hướng về phía thành công. Bị nản lòng, thoái chí, tuyệt vọng, họ quay đầu đi về phía ngược lại.

Hầu hết chúng ta vì những suy nghĩ bi quan, tuyệt vọng, nghi ngờ và sợ hãi, mà để mất những gì chúng ta có được nhờ thái độ dũng cảm, cầu tiến và sáng tạo. Ta suốt đời dao động giữa dũng cảm và hèn mọn, tự tin và tự ti, thắng được một chút, rồi lại thua một chút, hệt như con ếch dưới đáy giếng cứ không ngừng nhảy lên rồi lại rơi trở xuống, quãng đường đã vượt qua trở thành công cốc.

Người đàn ông bị săn đuổi bởi những suy nghĩ sợ hãi không tin vào việc sẽ có ngày mình phát đạt. Lúc nào anh ta cũng tự hỏi điều gì sẽ xảy ra với gia đình nếu nhỡ có chuyện xảy ra với anh ta. Chính điều anh ta lo sợ, khiếp đảm đó thường sẽ xảy ra với gia đình anh ta, bởi vì chính anh ta đang không ngừng thu hút những tình cảnh đó xảy đến. Suy nghĩ, thái độ và môi trường sống của anh ta sẽ tương hợp với nhau.

Hãy cho tôi thấy thái độ thường có trong tâm trí bạn, rồi tôi sẽ nói cho bạn biết bạn là người ra sao. Những ai luôn giữ cho tâm trí mình hướng về phía thành công, luôn hướng về phía sự phồn vinh, sẽ không thất bại, không đói nghèo.

Đại đa số những người đàn ông và phụ nữ thuộc đội quân những người đi lầm đường có thói quen nhìn về phía thất bại cho đến khi hình thành lối mòn trong tâm trí. Làm thế nào họ có thể kỳ vọng mình vươn lên cao hơn khi mà thái độ thường trực của họ luôn có chiều hướng đi xuống?

Một thái độ đúng trong tâm trí – nhìn về đúng hướng của cuộc đời mình, giữ tâm trí rộng mở, đầy hy vọng, khích lệ, tin vào những điều tốt đẹp sẽ đến, những yếu tố tự khám phá này sẽ đưa chúng ta vào trạng thái phát hiện được những nguồn lực tiềm ẩn trong chính mình. Khai mở tâm trí để làm chủ tâm hồn mình nghĩa là tâm trí phải được giải phóng khỏi sợ hãi, khỏi lo âu, khỏi muộn phiền, khỏi oán ghét. Tâm trí phải được khích lệ, phải tràn đầy hy vọng. Chúng ta phải nhìn về phía trước một cách thật tự tin. Chúng ta phải khích lệ chính mình bằng những ý tưởng và mọi khẳng định có thể nâng đỡ, gây cảm hứng.

* * *

Hãy cho tôi thấy thái độ thường có trong tâm trí bạn, rồi tôi sẽ nói cho bạn biết bạn là người ra sao. Những ai luôn giữ cho tâm trí mình hướng về phía thành công, luôn hướng về phía sự phồn vinh, sẽ không thất bại, không đói nghèo.

* * *

Theo lẽ thường, chúng ta đều bị hút về phía niềm khát vọng mạnh mẽ nhất trong mình. Hoàn toàn tự nhiên, chúng ta trở thành điều mà mình mong mỏi, nỗ lực để có, giống như hạt sồi sẽ trở thành cây sồi, và những nghĩ suy, những khao khát chính là hạt giống để lớn thành nhân cách ta.

Khát vọng, tâm nguyện của chúng ta to lớn hay nhỏ bé đến đâu, thì con người của chúng ta cũng vậy. Không chỉ vậy, chúng ta còn bị hút về cùng một hướng với những đam mê, nỗ lực trong mình.

Chúng ta luôn luôn dịch chuyển về phía điều mà mình mong mỏi nhất, nỗ lực hết mình nhất để có. Đôi khi chúng ta phải kinh ngạc, sững sờ trước những đổi thay bất chợt trong cá tính, khát vọng của những người mình quen. Nhưng cuộc sống phải đi theo luồng suy nghĩ, khi chúng ta thay đổi tư duy, chúng ta thay đổi được phương hướng cuộc đời mình. Hướng đi cuộc đời của chúng ta luôn chạy song song với những suy nghĩ đó.

Chương 15

HÒA HỢP VỚI CÔNG VIỆC

Luther Burbank[23] từng nói rằng mình sẽ không thuê những người không thích cây cối, lá hoa, bởi những thứ đang được trồng đó dường như cảm nhận được tư duy của con người. Một người không ưa chúng sẽ chỉ thất bại với chúng. Ông nói rằng những phụ nữ không thích hoa sẽ không thành công trong việc chăm sóc chúng. Nếu bạn không hòa hợp với công việc của mình, nếu bạn không thích nó, bạn sẽ không thành công với nó, cũng như những phụ nữ ghét hoa sẽ thất bại ở vai trò người trồng hoa.

Tôi biết một nông dân yêu mọi thứ mọc trên nông trại một cách thiết tha đến mức dường như hoa màu cũng ý thức được điều đó. Dường như mọi thứ anh ta chạm vào đều lớn phổng phao. Cũng từ mảnh đất như của láng giềng mình, anh ta lại thu hoạch được nhiều hoa màu hơn hẳn. Đó chính là sự khác biệt giữa việc làm có lệ và làm với nhiệt huyết.

Hạnh phúc lớn lao nhất chính là cảm giác vui sướng đến với một người hăng hái làm công việc mà họ được sinh ra để làm và thực hiện mục đích cao đẹp của đời mình, thứ vốn được đặt định trong thiên hướng của bản thân anh ta. Việc nỗ lực thực hiện mục tiêu cuộc đời đó đối với mỗi người là việc giúp họ thực sự được sống và ghi dấu đời mình, cũng như việc một chiếc đồng hồ không ngừng chạy. Nếu không hoạt động, cả hai đều trở thành vô giá trị.

Không có thứ thuốc bổ nào so sánh nổi với việc được làm những điều xứng đáng. Không có niềm hạnh phúc nào sánh được với hạnh phúc đến từ việc được cống hiến hết sức mình mỗi ngày, ở mọi nơi. Không có niềm thỏa mãn nào so sánh nổi với niềm thỏa mãn đến từ việc chứng tỏ sự vượt trội, in ấn cao đẹp của ta lên mọi thứ ta chạm tay.

Một tác giả từng nói: “Một người chỉ có thể phục vụ được tốt khi công việc anh ta làm phù hợp với bản chất của anh ta, và môi trường khiến tâm trí anh ta được giải phóng khỏi mọi suy nghĩ không liên quan.” Không cần phải hỏi một người rằng họ có thích công việc của mình không. Ai cũng có thể nhận ra liệu một người có đang ở đúng chỗ của mình không bằng cách nhìn vào mắt họ, bằng biểu cảm trên gương mặt, bằng toàn bộ phong thái của người đó. Nếu đang được ở chính vị trí đặt định cho anh ta, toàn bộ con người anh ta sẽ tỏa ra một niềm thỏa mãn, hứng khởi rõ ràng.

Có thể anh ta không hiểu được tại sao vấn đề cơm ăn áo mặc không thể được giải quyết chỉ bằng một hành động sáng tạo vĩ đại, thay vì mỗi người buộc phải nhào nặn mọi thứ lấy từ Mẹ tự nhiên thông qua lao động vất vả. Nhưng người nào không nhận ra một an bài đầy nhân từ, một phương tiện tuyệt vời để giáo dục trong nguyên tắc rằng mọi người cần phải tự kiếm sống, thì anh ta đã hiểu sai về cuộc sống và sẽ chẳng bao giờ có được gì nhiều từ nó cho đến khi anh ta thay đổi thái độ của mình.

Nếu bạn ghét bỏ công việc của mình, thì bạn thân mến ạ, bạn đang ở nhầm chỗ rồi. Mọi suy nghĩ, mọi cảm xúc ghét bỏ chỉ bao quanh bạn bầu không khí thất bại, thứ chắc chắn sẽ càng thu hút thêm thất bại mà thôi, vì thái độ trong tâm trí chúng ta chính là khối nam châm hút chính những điều có liên quan. Thái độ đúng đắn trong tâm trí sẽ khiến bất cứ công việc nào trở nên thú vị và có nhiều điều để học hỏi. Thái độ sai sẽ hủy hoại mọi thứ trong đời bạn. Chất lượng công việc của bạn hoàn toàn liên quan đến chất lượng cuộc sống của bạn.

* * *

Bất kể bạn muốn tuổi trẻ của mình sẽ có những niềm vui gì - hãy cố đảm bảo, bằng mọi phương tiện thông tin có thể, rằng bạn biết rõ, không chỉ về điều khiến bạn vui sướng nhất khi làm, mà còn về điều đem lại cho bạn niềm hân hoan lớn nhất khi đặt mình vào đó.

* * *

Công việc hiệu quả, vui vẻ là những yếu tố xây dựng và định hình tính cách. Công việc của đời bạn chính là ngôi trường mẫu giáo lớn nhất để mở rộng, đào sâu và giữ trong vẻ đẹp cân xứng, hài hòa những năng khiếu mà Chúa ban trong bạn. Tinh thần, thái độ của chúng ta về cuộc sống sẽ quyết định con người, tính cách, mọi thứ. Tôi từng biết một người viết tốc ký sống với đồng lương rẻ mạt nhưng luôn nỗ lực rất nhiều trong công việc so với người chủ công ty lớn nơi cô làm việc, và cô nhận được từ cuộc sống nhiều hơn so với ông ta vì trái tim cô đặt trong công việc cô làm. Cô vô cùng tự hào về nó, luôn luôn cố gắng cải thiện bản thân, để làm mình ngày càng hữu dụng, có ích hơn, thế nên cô rất hạnh phúc với công việc.

Người chủ của cô giàu có, nhưng không hạnh phúc. Ông luôn bứt rứt, không vừa ý, và căng thẳng. Tôi biết một giáo viên dạy học tại một quận nhỏ cách một ga tàu 40km, ngôi trường thì ở ngay trong khu rừng. Cô giáo tự hào về công việc của mình, về nhưng tiến bộ của học sinh mình dạy hơn cả cách mà một số hiệu trưởng trường đại học mà tôi biết tự hào về sinh viên của họ.

Tôi biết một thợ đóng giày ở New England tâm huyết với công việc của mình hơn mọi luật sư, mọi cha xứ trong thị trấn đó. Tôi biết một nông dân tự hào về nông trang của mình, về việc dồn tâm huyết vào mảnh đất, hơn bất cứ người nào trong cộng đồng của ông. Ông bước đi trên ruộng đồng của mình đầy tự hào hệt như một vị vua vi hành trong vương quốc của ngài. Người nông dân bậc thầy này sẽ giới thiệu với khách đến thăm về những con ngựa, bò, súc vật của mình như thể chúng là những nhân vật quan trọng. Đây là lòng nhiệt huyết xóa tan mọi cực nhọc trong công việc nơi nông trại, tạo ra hứng khởi trong cuộc sống mà rất nhiều nông dân khác cảm thấy nhàm chán, tầm thường. Một số người chẳng bao giờ thấy được chút niềm vui hay vẻ đẹp ở bất cứ đâu. Họ không có tâm hồn thưởng thức cái đẹp. Làm nông đối với nhiều người là cách sống đầy buồn tẻ, thứ công việc họ không thể chịu đựng, một vòng lặp đơn điệu, vì họ không phù hợp với nó. Tâm trí đặt nơi khác. Họ không dốc hết sức vào đó.

Một nông dân khác lại thấy được vinh hiển và sự cao quý nơi đồng ruộng và cảm nhận được niềm vui sướng vô biên khi làm việc cùng Đấng sáng tạo để sản xuất, để cải thiện mùa màng.

Tại sao hầu hết mọi người lại cho rằng vinh hiển không thuộc về các công việc thông thường mà thuộc về thứ mà họ gọi là các chuyên ngành cao sang hơn? Nghề nông cũng cao quý và được vinh hiển không kém gì chính trị hay quản lý. Nếu bạn đang tìm kiếm một công việc chỉ đơn giản để kiếm tiền, nếu nó không mang một hàm nghĩa rộng hơn, sâu hơn thế đối với bạn, thì thật đáng buồn cho bạn.

Công việc nên là kiệt tác để đời của chúng ta, vì đó là nơi chúng ta dùng đến những năng lượng tốt đẹp nhất; chúng ta nỗ lực hết mình, dành nhiều giờ nhất, trong những ngày sung sức nhất, để sau đó chỉ còn lại chút sức tàn và rất ít năng lượng dành cho bạn bè, gia đình, lẫn hoạt động xã hội. Khi công việc của bạn không hòa hợp với tâm trí của bạn, đến mức bạn không thể dành trái tim, nhiệt huyết của mình vào nó, thì bạn nên rời khỏi nó. Sẽ không công bằng cho hoài bão của bạn nếu theo đuổi một điều trái ngược khả năng. Sẽ là tệ hại nếu không lưu tâm đến tiếng gọi trong máu thịt mình, khi mà nó nằm trong giới hạn khả năng của ta.

Một công việc hòa hợp với chính mình là niềm sướng vui vô bờ. Người có được công việc như thế sẽ từng ngày được bước đi trên một đại lộ tràn đầy ánh nắng. Người phải cam chịu theo đuổi thứ không thể khiến anh ta thỏa lòng chẳng khác nào phải du hành trên con đường tối tăm.

Một niềm vui lớn lao trong cuộc sống, một sự thỏa lòng ngày này qua ngày khác là việc có được một công việc – vốn thường sẽ chiếm hết phân nửa thời gian của mọi người trên thế giới – là nguồn của niềm vui, lòng hăng hái, chứ không chỉ là cực nhọc.

Bất kể bạn muốn tuổi trẻ của mình sẽ có những niềm vui gì – hãy cố đảm bảo, bằng mọi phương tiện thông tin có thể, rằng bạn biết rõ, không chỉ về điều khiến bạn vui sướng nhất khi làm, mà còn về điều đem lại cho bạn niềm hân hoan lớn nhất khi đặt mình vào đó. Đừng ngơi nghỉ cho đến khi tìm được công việc đem lại niềm hân hoan đó. Thà thay đổi cả chục lần còn hơn không hài lòng với một công việc mà cứ kéo dài mãi.

Hãy tìm ra công việc dành cho mình, trân quý nó, biến nó thành công việc tuyệt vời của bạn. “Công việc,” nói đúng hơn là “triển vọng”, “đã giải phóng, giáo dục, phát triển và thể hiện tinh thần con người, đã khiến con người hiểu rõ chính mình, đưa họ vào mối quan hệ hài hòa với tự nhiên, và đã tạo ra nguồn vốn vĩnh cửu cho sức mạnh, sự tự kiểm soát, nghị lực, sức mạnh đạo đức, và ảnh hưởng tới giáo dục hay sự khai hóa văn minh.”