XV.

KHOA HỌC, KỸ THUẬT PHÁT TRIỂN

Chúng ta đã và đang sống trong những thập niên đầu của thế kỷ XXI, điều kiện khoa học, kỹ thuật hiện đại phát triển. Mỗi con người ngày nay được thừa hưởng thành quả của những sáng tạo, phát minh khoa học ngày càng vĩ đại, thông minh với gia tốc rất nhanh.

Để lại phía sau những hình ảnh hoang tàn, lạc hậu, cổ hủ, xa xưa, bứt phá, thay dần vào là sản phẩm văn minh, to đẹp, hiện đại là cả quá trình ấp ủ, thay đổi của tâm thức con người. Qua hàng tỷ năm ngủ yên trong tiền sử, đến cách đây khoảng chục nghìn năm khởi nguồn cho một số nền văn minh cổ xưa kéo dài cho đến vài trăm năm trở lại đây, bắt đầu khoa học kỹ thuật mới phát triển khi xuất hiện hàng loạt các nhà bác học thiên tài với những phát minh khoa học vật lý, hoá học vĩ đại. Thế kỷ XX đánh dấu những bước nhảy vọt về khoa học, công nghệ nối tiếp cho sự bùng nổ những phát minh sáng tạo kỹ thuật tinh vi, công nghệ thông minh, vật liệu mới làm thay đổi bộ mặt toàn cầu.

Thế kỷ XXI, sẽ là thế kỷ phát triển vượt bậc của khoa học kỹ thuật của nền văn minh. Những phát minh khoa học vĩ đại từ bộ óc thiên tài của con người cho những công trình đặc biệt, kỳ lạ phục vụ thiết thực đời sống, xã hội, góp phần cải tạo thế giới, tạo nên sự kỳ diệu của nhân loại hướng tới tương lai.

Sáng tạo bắt nguồn từ ý thức sống, kinh nghiệm lao động, rồi tác động của thiên nhiên, khí hậu làm manh nha những sáng kiến ban đầu. Quá trình đúc kết, con người muốn khám phá những hiện tượng của tự nhiên, sự sống mà nghiên cứu nhằm giải thích và tìm cách ứng dụng vào đời sống, thế là bắt đầu cho những sáng tạo, phát minh. Đó là tất yếu của yêu cầu đời sống, xã hội và lòng say mê của những người có thiên hướng khám phá, chứng minh, là mầm mống ra đời những thiên tài khoa học vĩ đại.

Từ 500.000 năm TCN tìm ra ngọn lửa, rồi sau đó sáng tạo đòn bẩy, bánh xe, giấy cho đến thế kỷ XIII trở lại đây hàng loạt phát minh của các nhà khoa học ra đời: La bàn, súng đạn, vật lý, hoá học, máy móc, xe lửa, máy bay, tàu thủy, ra đa, tên lửa, điện tín, chất dẻo, máy chữ, điện, điện thoại, phát thanh, vô tuyến truyền hình, nguyên tử, laser, máy tính, tàu vũ trụ, gen, ADN, ghép tạng, tế bào gốc, kỹ thuật số, nano, cáp quang, con chíp, robot, người máy, điện thoại di động thông minh, vi tính, internet, kỹ thuật hình ảnh 3D, vật liệu mới… với rất nhiều nhà khoa học nhận giải Nobel về Vật lý, Hoá học và giải thưởng Fields về Toán học.

Trong các công trình phát minh khoa học, có những công trình to lớn, vĩ đại như tàu ngầm nguyên tử, tàu vũ trụ, thủy điện, nhà máy điện hạt nhân, đồng thời cũng có những kỹ thuật cực kỳ tinh xảo, tinh vi, nhỏ gọn như phần mềm, vi mạch, thẻ nhớ, nano, con chíp… Những viên thuốc nhỏ xíu, thông minh đi theo dạ dày, mạch máu vào sâu bên trong cơ thể định vị và chữa bệnh cho con người. Kỹ thuật gen, ADN, tế bào gốc để chữa bệnh và làm cho con người thông minh, trẻ lại. Vệ tinh nhân tạo viễn thông, cáp quang nối mạng thông tin toàn cầu. Kính viễn vọng quan sát không gian vũ trụ. Các con tàu vũ trụ khám phá để tìm sự sống ở các hành tinh xa xôi. Camera soi thấu vào diễn biến cơ thể, chẩn đoán bệnh tật con người. Những chiếc điện thoại di động nhỏ xíu, thông minh, thiết bị kỹ thuật số với nhiều ứng dụng thực tế. Trong tương lai, còn dự báo nhiều phát minh khoa học vô cùng kỳ thú, độc đáo, hữu ích ra đời, tất cả sẽ phục vụ cho đời sống, xã hội văn minh.

Khoa học hiện đại phát triển, phát minh chỉ có bóng dáng yếu tố tâm linh khoa học, không có tâm linh mê tín dị đoan. Từ những sáng kiến, cải tiến nhỏ cho đến các công trình nghiên cứu khoa học vĩ đại đều không phải thánh thần hay thượng đế, siêu nhiên, siêu hình nào chỉ bảo mà chính con người thông minh say mê nghiên cứu làm thành. Phát minh khoa học có thể góp phần chứng minh hoặc giải thích được những huyền bí của tâm linh siêu hình. Thực tế cho thấy, những người quá nặng đầu óc về tâm linh mê tín dị đoan thì cuộc sống cứ luẩn quẩn, lo âu, cầu mong thần linh, thượng đế, thậm chí mê muội, sợ hãi chẳng dám làm gì, có khi còn sinh bệnh tật, vì vậy mà hạn chế hoặc làm mất đi sự thăng hoa của trí tuệ và thiên hướng bứt phá khoa học hiện đại.

Di thức tâm linh còn bị biến tướng thành mê tín dị đoan và theo đuổi dai dẳng cả vào nếp sống văn minh ngày nay, gây ra những phiền hà, rắc rối cho đời sống đương đại. Còn với các nhà khoa học say mê nghiên cứu thì công trình của họ thật sự hữu ích, phục vụ đời sống con người, mang lại hiệu quả thiết thực cho xã hội. Kể cả mê tín dị đoan cũng tận hưởng và lợi dụng thành quả khoa học, công nghệ hiện đại để lung lạc tinh thần con người, mong cầu bất chính, thậm chí gây mất trật tự, an ninh.

Khoa học, kỹ thuật hiện đại phát triển mang lại lơị ích vô cùng to lớn nhưng cũng được cảnh báo về mặt trái của nó. Những lò phản ứng hạt nhân ứng dụng vào nhiều lĩnh vực, làm ra dòng điện hạt nhân, nhưng tiềm ẩn hiểm hoạ của bom nguyên tử, rò rỉ nhà máy hạt nhân. Những hoá chất độc hại thải ra từ những khu công nghiệp, rác thải từ mọi nguồn vật liệu phế thải, chất độc hại vào sinh vật, thực vật nuôi trồng đe doạ đến sự sống, con người. Thảm hoạ nổ nhà máy điện nguyên tử hạt nhân Chernobyl (Ukraina) kinh hoàng nhất trong lịch sử nhân loại năm 1986 và tai hoạ kép động đất, sóng thần dữ dội làm rò rỉ phóng xạ hạt nhân ở nhà máy điện hạt nhân Fukushima (Nhật Bản) tháng 3 năm 2011 là cảnh báo lớn nhất toàn cầu về khoa học với an toàn sự sống loài người. Một công trường, khu công nghiệp càng rộng lớn thì càng thu hẹp đất đai trồng trọt, khí, chất độc càng thải ra nhiều. Cả nước thành công nghiệp hoá hiện đại, nếu không tính toán kỹ, xử lý triệt để nguy cơ hậu hoạ về bầu trời và mặt đất cũng đồng thời phải đối mặt với tương lai đầy tiềm ẩn rủi ro.