Hà Nội Tản Văn – Làng – Ngõ, Vỉa Hè là một tập tản văn gợi mở nhiều góc nhìn tinh tế về đời sống đô thị Hà Nội. Tác phẩm không kể những sự kiện lớn hay những câu chuyện lịch sử đồ sộ, mà tập trung vào những chi tiết nhỏ bé của thành phố: những con ngõ cũ, những hàng quán vỉa hè, những dấu tích làng xưa còn sót lại giữa lòng đô thị đang thay đổi từng ngày.

Hà Nội trong cuốn sách hiện lên như một không gian sống nhiều lớp, nơi quá khứ và hiện tại cùng tồn tại. Những ngôi làng cổ từng nằm bên ngoài thành Thăng Long theo thời gian dần hòa vào nhịp sống của một đô thị lớn, nhưng dấu vết của chúng vẫn còn hiện diện trong cấu trúc đường phố, trong tên gọi địa danh, trong phong tục sinh hoạt của cư dân. Tác giả nhìn vào những chi tiết tưởng chừng rất bình thường ấy để kể lại câu chuyện về sự biến đổi của một thành phố đã trải qua nhiều giai đoạn lịch sử.

Phần “làng” trong tác phẩm gợi nhớ về nguồn gốc nông thôn của nhiều khu phố Hà Nội ngày nay. Những ngôi đình, những giếng nước, những con đường nhỏ quanh co hay cách cư dân gọi nhau bằng những danh xưng thân mật đều phản ánh ký ức làng xã vẫn còn in đậm trong đời sống đô thị. Qua lối quan sát tỉ mỉ, Nguyễn Trương Quý cho thấy rằng dù Hà Nội ngày càng hiện đại, những yếu tố văn hóa của làng vẫn âm thầm tồn tại và góp phần tạo nên bản sắc riêng của thành phố.

“Ngõ” là một hình ảnh đặc trưng khác được tác giả khai thác. Những con ngõ nhỏ không chỉ là lối đi mà còn là không gian sinh hoạt cộng đồng, nơi hàng xóm quen biết nhau, nơi trẻ con chơi đùa và người lớn trò chuyện mỗi chiều. Ngõ tạo nên một cấu trúc không gian đặc biệt cho Hà Nội, khiến thành phố vừa rộng lớn vừa gần gũi. Từ góc nhìn của tác giả, mỗi con ngõ giống như một câu chuyện nhỏ, chứa đựng ký ức và nhịp sống của nhiều thế hệ.